Νέα ένταση γύρω από το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου Great Sea Interconnector (GSI) επιχειρεί να προκαλέσει η Άγκυρα, επαναφέροντας την αξίωσή της ότι έρευνες και εργασίες πόντισης του καλωδίου σε θαλάσσιες περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς προηγούμενη τουρκική έγκριση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Hürriyet, Τούρκοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η χώρα τους δεν είναι αντίθετη στην κατασκευή υποθαλάσσιων καλωδίων και διεθνών ενεργειακών διασυνδέσεων. Θέτουν, ωστόσο, ως προϋπόθεση την άδεια των τουρκικών αρχών για έρευνες, χαρτογράφηση του βυθού και πόντιση καλωδίων σε περιοχές τις οποίες η Άγκυρα χαρακτηρίζει είτε ως τμήμα της θαλάσσιας δικαιοδοσίας της είτε ως «αμφισβητούμενες».
Πάγια τουρκική θέση
Πρόκειται για πάγια τουρκική θέση, η οποία είχε προκαλέσει ένταση και τον Ιούλιο του 2024, όταν η Άγκυρα έστειλε πολεμικά πλοία στην περιοχή όπου πραγματοποιούσε έρευνες το ιταλικό «Ievoli Relume» για τις ανάγκες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου. Η Αθήνα είχε καταστήσει σαφές ότι οι συγκεκριμένες έρευνες διεξάγονταν σε διεθνή ύδατα και ότι δεν τίθεται ζήτημα λήψης άδειας από την Τουρκία.
Αθήνα και Λευκωσία απορρίπτουν και σήμερα την τουρκική αξίωση, επισημαίνοντας ότι ο Great Sea Interconnector αποτελεί ευρωπαϊκό Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) και ότι η πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων σε διεθνή ύδατα δεν προϋποθέτει τη συγκατάθεση της Άγκυρας. Από την πλευρά της, η Τουρκία συνδέει το ζήτημα με τις ευρύτερες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τμήμα μεταξύ Κρήτης και Κύπρου. Σύμφωνα με τη Hürriyet, περίπου το 60% των ερευνών του βυθού έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ το υπόλοιπο 40% αφορά θαλάσσιες περιοχές στις οποίες, κατά την τουρκική εφημερίδα, υπάρχουν επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις Ελλάδας και Τουρκίας για την υφαλοκρηπίδα και τις θαλάσσιες ζώνες.
Η Αθήνα, πάντως, απορρίπτει το τουρκικό αφήγημα περί ανάγκης προηγούμενης έγκρισης, με την αντιπαράθεση για τον Great Sea Interconnector να επαναφέρει στο προσκήνιο τις διαφορετικές θέσεις των δύο χωρών για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο.































