Ο αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε πανηγυρικά την Πέμπτη ότι επίκειται μια αρχική συμφωνία με στόχο τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, μέσα από ανάρτηση στην οποία ανέφερε ότι ακύρωσε πλήγματα κατά της Τεχερλανης.
«Μόλις καταλήξαμε σε μια σπουδαία διευθέτηση για τον πόλεμο με το Ιράν», δήλωσε στους δημοσιογράφους από το Οβάλ Γραφείο, για να διαψευστεί λίγο αργότερα από τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαήλ Μπαγκαέι. Οι αναφορές περί συμφωνίας είναι «υποθετικές» και «τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί», σχολίασε εκείνος.
Ο Τραμπ έχει διατυπώσει παρόμοιους ισχυρισμούς και στο παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι οι δύο χώρες βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Μόλις λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση, εξάλλου, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι θα πλήξει το Ιράν «πολύ σκληρά».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παρά το γεγονός ότι είχαν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο, οι ΗΠΑ και το Ιράν ανταλλάσσουν σποραδικά πυρά, συμπεριλαμβανομένων δύο γύρων αντιποίνων αυτή την εβδομάδα. Παρόλα αυτά ο Τραμπ δεν έχει σταματήσει να εξάρει τις προοπτικές μιας συμφωνίας με το Ιράν.
Στον απόηχο των τελευταίων δηλώσεών του, η τιμή του πετρελαίου τύπου Brent υποχώρησε στα 89 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση 4,4% μέσα στην ημέρα.
Οι όροι της συμφωνίας και οι αντιδράσεις
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Τραμπ δήλωσε: «Έχουμε μια συμφωνία, σύμφωνα με την οποία το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, που ήταν και ο όλος σκοπός αυτού που έπρεπε να περάσουμε για να φτάσουμε εδώ. Επομένως, είναι κάτι πολύ σημαντικό».
«Πιθανόν θα υπάρξει μια τελετή υπογραφής, ίσως στην Ευρώπη» μόλις οριστικοποιηθούν τα έγγραφα, ανέφερε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι αυτό αναμένεται να γίνει «αρκετά γρήγορα».
Σημείωσε επίσης ότι τα έγγραφα βρίσκονται σε «σχεδόν τελική μορφή - οπότε θα δούμε». Παράλληλα, ο Τραμπ δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν «μόλις υπογραφεί η συμφωνία».
Ο αμερικανός ηγέτης ανέφερε ότι συνομίλησε με ηγέτες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των συμμάχων του Κόλπου και του οσραηλινού πρωθυπουργού, συμπληρώνοντας: «Όλη η Μέση Ανατολή είναι πολύ χαρούμενη».
Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το Ισραήλ «δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στο μνημόνιο συνεννόησης».
Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι ο Νετανιάχου εξέφρασε την εκτίμησή του για τη δέσμευση του Τραμπ να εργαστεί προς μια τελική συμφωνία που θα περιλαμβάνει «την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού, τη διάλυση των υποδομών εμπλουτισμού, τους περιορισμούς στην παραγωγή πυραύλων και τον τερματισμό της υποστήριξης του Ιράν προς τους τρομοκρατικούς του πληρεξουσίους (proxies) στην περιοχή».
Από την άλλη πλευρά, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Μπαγκαέι, δήλωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου του μνημονίου είχε ήδη «οριστικοποιηθεί», αλλά οι ΗΠΑ προέβαλαν «υπερβολικές απαιτήσεις» και πρόσθεσαν «νέα αιτήματα». Τόνισε επίσης ότι η χώρα του δεν θα «υπαναχωρήσει από τις κόκκινες γραμμές της».
Το ιστορικό των δηλώσεων Τραμπ για τη συμφωνία
Ο Τραμπ έχει αναφερθεί επανειλημμένα σε μια επικείμενη συμφωνία με το Ιράν, δίνοντας μάλιστα χρονοδιαγράμματα σε πολλές περιπτώσεις. Μέχρι σήμερα δεν έχει επιτευχθεί ακόμη επίσημη συμφωνία:
20 Απριλίου: Ο Τραμπ δηλώνει ότι η συμφωνία με το Ιράν θα επιτευχθεί «σχετικά γρήγορα».
6 Μαΐου: Προβλέπει ότι ο πόλεμος θα «τελειώσει σύντομα» και ότι οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε συμφωνία για ένα μνημόνιο συνεννόησης 14 σημείων.
23 Μαΐου: Αναφέρει ότι η ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν έχει «σε μεγάλο βαθμό κλείσει», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι λεπτομέρειες θα αποκαλυφθούν σύντομα.
27 Μαΐου: Δηλώνει «μη ικανοποιημένος» με τους όρους της συμφωνίας.
28 Μαΐου: Ο αντιπρόεδρος Τζέι ντι Βανς δηλώνει ότι η συμφωνία είναι «πολύ κοντά», αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί.
29 Μαΐου: Ο Τραμπ πραγματοποιεί συνάντηση για τη λήψη «τελικής απόφασης» σχετικά με τις συνομιλίες, αν και δεν ανακοινώνεται συμφωνία.
11 Ιουνίου: Ο Τραμπ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ προχώρησαν σε «μια σπουδαία διευθέτηση» για τον τερματισμό του πολέμου και ότι η συμφωνία θα υπογραφεί μέσα στις «επόμενες ημέρες».
Αξίζει να σημειωθεί πως λίγες ώρες πριν από τα τελευταία του σχόλια για την επικείμενη συμφωνία, ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν το Ιράν... πολύ σκληρά απόψε», απειλώντας παράλληλα να καταλάβει το νησί Χαρκ και άλλες υποδομές πετρελαίου «στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον».
Το νησί Χαρκ, στο βόρειο τμήμα του Κόλπου, αποτελεί τον κύριο τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, από τον οποίο διέρχεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού της χώρας. Ο Τραμπ έγραψε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα «αναλάβουν τον πλήρη έλεγχο» των αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου «όπως κάναμε και με τη Βενεζουέλα».
Ο στρατός του Ιράν απείλησε με αντίποινα «πιο σφοδρά από ποτέ» σε περίπτωση περαιτέρω επιθέσεων.
«Λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες απειλές των ΗΠΑ κατά των πετρελαϊκών υποδομών του Ιράν, είτε οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα είναι διαθέσιμες για όλους, είτε δεν θα είναι διαθέσιμες για κανέναν», αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε επίσης ότι «οι λανθασμένες στρατηγικές και οι παρορμητικές αποφάσεις... θα δημιουργήσουν έναν ατέρμονο βάλτο στον οποίο θα παραμείνετε εγκλωβισμένοι για χρόνια».
