Καθώς ο πόλεμος μαίνεται στον Λίβανο μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, οι δυτικές μυστικές υπηρεσίες προσπαθούν να αποκόψουν τη χρηματοδότηση της υποστηριζόμενης από το Ιράν πολιτοφυλακής, της οποίας ο στρατιωτικός βραχίονας έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από την ΕΕ, ενώ αρκετά κράτη-μέλη έχουν απαγορεύσει πλήρως τις δραστηριότητές της στο έδαφός τους.
Πρόσφατη έκθεση δυτικών μυστικών υπηρεσιών που είδε το Euractiv περιγράφει λεπτομερώς τις πηγές χρηματοδότησης της Χεζμπολάχ και τα βασικά πρόσωπα του δικτύου χρηματοδότησης τρομοκρατίας, με τα «πλοκάμια» να εκτείνονται από το πετρέλαιο του Ιράν έως την Κίνα και μέσω ισλαμιστών υποστηρικτών στη Δυτική Ευρώπη, καθώς και στη Μέση Ανατολή.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το Ισραήλ αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι ο στρατός είχε υποτιμήσει τις μαχητικές δυνατότητες της Χεζμπολάχ. Παρά τα ισχυρά πλήγματα που έχει δεχθεί η οργάνωση από το 2024, συνέχισε να εκτοξεύει ρουκέτες σε πόλεις και κωμοπόλεις στο βόρειο Ισραήλ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
50 εκατ. δολάρια οι μηνιαίες ανάγκες της Χεζμπολάχ
Ένας βασικός παράγοντας είναι τα οικονομικά της Χεζμπολάχ, τα οποία της επέτρεψαν να επιβιώσει μετά τα πλήγματα που υπέστη από τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις πέρυσι. Αναλυτές εκτιμούν τις τρέχουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Χεζμπολάχ σε περίπου 50 εκατομμύρια δολάρια τον μήνα. Πέρα από τους μισθούς των μελών της και τον στρατιωτικό εξοπλισμό, ένα σημαντικό μέρος διατίθεται στα δίκτυα κοινωνικής πρόνοιας της οργάνωσης, τα οποία υποστηρίζουν τις οικογένειες των μαχητών που έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί.
Μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού της Χεζμπολάχ προέρχεται από το Ιράν. Επιπλέον έσοδα προέρχονται από δωρεές υποστηρικτών στον Λίβανο και σε όλη τη δυτική διασπορά, καθώς και από λιβανέζικες επιχειρήσεις που συνδέονται με την οργάνωση, όπως η πετρελαϊκή εταιρεία Al-Almana, η οποία έχει πληγεί από ισραηλινές επιθέσεις, και εταιρείες εμπορίας χρυσού όπως η Jood.
Μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, από το 2024, οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Χεζμπολάχ αυξήθηκαν κατακόρυφα. Από το 2025, εκτιμάται ότι έχει λάβει μόνο από το Ιράν σχεδόν 1 δισεκατομμύριο δολάρια.
Το σκιώδες τραπεζικό σύστημα
«Το μεγαλύτερο μέρος του ιρανικού προϋπολογισμού προέρχεται από έσοδα του κράτους και των δυνάμεων ασφαλείας από πωλήσεις πετρελαίου, κυρίως προς την Κίνα, και μεταφέρεται πίσω μέσω μηχανισμών σκιώδους τραπεζικού συστήματος που έχουν σχεδιαστεί για να παρακάμπτουν τις κυρώσεις», αναφέρουν αναλυτές.
Δεκάδες εκατομμύρια δολάρια φέρεται να μεταφέρονται στον Λίβανο από την Κίνα μέσω τραπεζικών λογαριασμών που διατηρούν εταιρείες-βιτρίνα στο Χονγκ Κονγκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Τουρκία. Από εκεί, Λιβανέζοι επιχειρηματίες διοχετεύουν τα κεφάλαια στη Χεζμπολάχ.
Μεταξύ των βασικών προσώπων του δικτύου είναι ο Χασάν Κ., επικεφαλής εταιρειών χρυσού στον Λίβανο και το Ντουμπάι. Σύμφωνα με την έκθεση, έχει μεταφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στη Χεζμπολάχ μέσω τουρκικού ανταλλακτηρίου.
Μέρος αυτής της χρηματοοικονομικής «αλυσίδας» συνεχίζει να λειτουργεί μέσω της Συρίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, μια συριακή εταιρεία βοηθά τον Χασάν Κ. στη μεταφορά κεφαλαίων με την υποστήριξη της συριακής κεντρικής τράπεζας, παρά την καταστολή της Χεζμπολάχ από τις νέες αρχές της χώρας μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.
Ο Χασάν Κ. πιστεύεται επίσης ότι διευκολύνει δωρεές από άλλες περιοχές, όπως η Ακτή Ελεφαντοστού, σε συνεργασία με τον επιχειρηματικό του εταίρο Ρεζά Κ.
Ένας άλλος βασικός χρηματοδότης είναι ο Μοχάμαντ Νουρεντίν, ο οποίος διευθύνει το ανταλλακτήριο Trade Point International. Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ τον χαρακτήρισε το 2016 υποστηρικτή της Χεζμπολάχ. Την ίδια χρονιά συνελήφθη στη Γαλλία για ξέπλυμα χρήματος, αλλά αργότερα αφέθηκε ελεύθερος και επέστρεψε στον Λίβανο.
Σύμφωνα με αναλυτές, παρά τις κυρώσεις, συνεχίζει να παρέχει χρηματοοικονομικές υπηρεσίες στην οργάνωση, συνεργαζόμενος με το συριακό ανταλλακτήριο Al Ansaf.
Μεταξύ των χρηματοδοτών συγκαταλέγονται επίσης ο Χουσεΐν Ι. και ο συνεργάτης του Αμπντάλα Χ., ο οποίος διευθύνει το ανταλλακτήριο Boa Chance με έδρα τη Βηρυτό, το οποίο είναι εγγεγραμμένο στο Σάο Τομέ και Πρίνσιπε και βομβαρδίστηκε από την ισραηλινή πολεμική αεροπορία νωρίτερα αυτόν το μήνα.
Τα ιρανικά κεφάλαια διοχετεύονται στον Λίβανο με διάφορους τρόπους: μετρητά που μεταφέρουν Ιρανοί διπλωμάτες, ειδικοί μεταφορείς και εκτεταμένη χρήση του άτυπου συστήματος hawala, που συνδέει ανταλλακτήρια στον Λίβανο με αντίστοιχα στην Τουρκία και τα ΗΑΕ.
Οι αρχές στην Τουρκία και τα ΗΑΕ άρχισαν πρόσφατα να καταπολεμούν τέτοιες πρακτικές, σημειώνει η έκθεση. Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν εντείνει τον έλεγχο των μεταφορών προς τον Λίβανο, ενώ οι αρχές στα ΗΑΕ έχουν συλλάβει ένα δίκτυο λαθρεμπόρων χρυσού και μετρητών που φέρεται να «δουλεύει» για τη Χεζμπολάχ.
Ξεχωριστή πηγή δυτικών μυστικών υπηρεσιών ανέφερε στο Euractiv ότι στο Ιράν, ο Αμπντάλα Σαϊφεντίν παραμένει κεντρικό πρόσωπο στη συγκέντρωση χρηματοδότησης. Ως ανώτατος εκπρόσωπος της Χεζμπολάχ στο Ιράν και αδελφός του Χασέμ Σαϊφεντίν (ήταν το Νο2 της οργάνωσης όταν σκοτώθηκε το 2024), επί χρόνια επιβλέπει τις οικονομικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων που συνδέονται με τη διακίνηση ναρκωτικών στη Νότια Αμερική, τις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Παρά τον ρόλο του αυτό, το Euractiv αναφέρει ότι ο Αμπντάλα Σαϊφεντίν έχει κατά καιρούς λειτουργήσει ως σημείο επαφής για Ευρωπαίους διπλωμάτες. Το 2016, για παράδειγμα, συναντήθηκε με τον Michael Klor-Berchtold, τότε πρέσβη της Γερμανίας στο Ιράν, και διατηρούσε τακτική επαφή με άλλους εκπροσώπους χωρών της ΕΕ.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, πιστεύεται επίσης ότι είναι υπεύθυνος για τις άμεσες συναλλαγές με την Κεντρική Τράπεζα της Κίνας και για τη διαχείριση των επιχειρηματικών συμφερόντων της Χεζμπολάχ στην Κίνα.
Η οικονομική διαχείριση στον Λίβανο
Από το 2007, η Χεζμπολάχ λειτουργεί τη δική της τράπεζα, την Al-Qard al-Hassan (AQAH), η οποία είχε χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ την ίδια χρονιά.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, τα κεφάλαια που μεταφέρονται από το Ιράν συγχωνεύονται με τις καταθέσεις των πελατών του ιδρύματος – πολλοί από τους οποίους είναι σιίτες στο Λίβανο και στο εξωτερικό. Στη συνέχεια, η Χεζμπολάχ χρησιμοποιεί το σύστημα για να καταβάλλει μισθούς, μεταξύ άλλων και στον στρατιωτικό της βραχίονα, καθώς και για να χρηματοδοτήσει τις προμήθειες όπλων και τις επιχειρήσεις της.
«Το γεγονός ότι το AQAH συνεχίζει να λειτουργεί πλήττει σοβαρά το λιβανέζικο κράτος και τη φήμη του», αναφέρει η έκθεση, σημειώνοντας ότι εμποδίζει την ανάκαμψη του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας.
Η AQAH της Χεζμπολάχ θεωρείται βασικό εμπόδιο στην αφαίρεση του Λιβάνου από τη «γκρίζα λίστα» της Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης (FATF) και στις προσπάθειες εξασφάλισης χρηματοδότησης για ανοικοδόμηση της χώρας μετά τον πόλεμο.
Ωστόσο, η λιβανέζικη κυβέρνηση μέχρι στιγμής διστάζει να κλείσει την AQAH, αποφεύγοντας ακόμη και να τη χαρακτηρίσει επίσημα μη εξουσιοδοτημένη οντότητα.
Πηγή: Euractiv
