Ευρωπαϊκές χώρες ετοιμάζουν σχέδιο για συνασπισμό που θα βοηθήσει την απελευθέρωση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, με αποστολή ναρκαλιευτικών και άλλων πολεμικών πλοίων, σύμφωνα με τη Wall Street Journal. Το σχέδιο θα εφαρμοστεί μετά το τέλος του πολέμου και ενδέχεται να αποκλείει μια συγκεκριμένη χώρα: τις ΗΠΑ.
Ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε σήμερα ότι το σχέδιο αφορά μια διεθνή αμυντική αποστολή, που δεν περιλαμβάνει τις «εμπόλεμες» χώρες, εννοώντας τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν. Διπλωμάτες της Ευρώπης, που έχουν γνώση του σχεδίου, αναφέρουν ότι τα ευρωπαϊκά πλοία δεν θα είναι υπό αμερικανική διοίκηση. Στόχος του ευρωπαϊκού σχεδίου είναι να δώσει στις ναυτιλιακές εταιρείες εμπιστοσύνη να χρησιμοποιούν τα Στενά του Ορμούζ μετά το τέλος του πολέμου, κάτι που όμως, σημειώνουν οι αξιωματούχοι, μπορεί να είναι λίγο μακριά.
Την Παρασκευή, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κιρ Στάρμερ θα κάνουν σύσκεψη με αρκετές δεκάδες χώρες, προκειμένου να συζητήσουν τους καλύτερους τρόπους αστυνόμευσης των Στενών του Ορμούζ μόλις τελειώσουν οι εχθροπραξίες. Ο Βρετανός πρωθυπουργός θα πάει στο Παρίσι για τη σύσκεψη, ενώ οι περισσότερες από τις υπόλοιπες χώρες θα συμμετάσχουν διαδικτυακά. Οι ΗΠΑ δεν θα είναι ανάμεσά σε αυτές, σύμφωνα με Γάλλους και Βρετανούς αξιωματούχους. Η Κίνα και η Ινδία προσκλήθηκαν, αλλά δεν είναι σαφές αν θα συμμετάσχουν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Η αποστολή στην οποία αναφερόμαστε θα μπορούσε να αναπτυχθεί μόνο όταν έχει αποκατασταθεί η ηρεμία και έχουν σταματήσει οι εχθροπραξίες», τόνισε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Ζαν Νοέλ Μπαρό. Ο διεθνής συνασπισμός θα συντονιστεί με χώρες που συνορεύουν με τα Στενά του Ορμούζ, ανάμεσά τους το Ιράν και το Ομάν, συμπλήρωσε. Κάτι που δείχνει ότι καμία αποστολή δεν θα προχωρήσει χωρίς την έγκριση του Ιράν, σημειώνει το δημοσίευμα.
Οι τρεις φάσεις του σχεδίου για τα Στενά του Ορμούζ
Το σχέδιο έχει τρεις γενικούς στόχους: πρώτον, την υποστήριξη για να διασφαλιστεί πως μπορούν να φύγουν τα εκατοντάδες πλοία που έχουν «κολλήσει» στα Στενά του Ορμούζ. Στη συνέχεια, την εφαρμογή μιας επιχείρησης αποναρκοθέτησης, ώστε να ανοίξει ο δρόμος προκειμένου πολύ περισσότερα πλοία να χρησιμοποιήσουν ένα μεγαλύτερο τμήμα των Στενών.
Η αποναρκοθέτηση είναι ένας τομέας στρατιωτικής ισχύος στον οποίο η Ευρώπη έχει πολύ περισσότερα μέσα από τις ΗΠΑ, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό έχουν παροπλίσει τον στόλο ναρκαλιευτικών τους. Αντίθετα, η Ευρώπη έχει πάνω από 150 τέτοια σκάφη, σύμφωνα με αναλυτές. Αλλά επίσης είναι μια μακρά και χρονοβόρα διαδικασία.
Ο τελικός στόχος είναι η τακτική στρατιωτική συνοδεία και επιτήρηση- με φρεγάτες και αντιτορπιλικά- ώστε να έχουν οι ναυτιλιακές εταιρείες εμπιστοσύνη πως είναι ασφαλές να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ. Δεν είναι σαφές σε αυτή τη φάση πόσο μεγάλη ναυτική παρουσία θα απαιτηθεί για να πραγματοποιηθεί αυτό.
Η συμμαχική αποστολή θα βασίζεται στην επιχείρηση «Ασπίδες» της ΕΕ, που περιελάμβανε τη συνεργασία αρκετών ευρωπαϊκών κρατών για την παροχή ναυτικής συνοδείας σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, για την προστασία τους από επιθέσεις των Χούθι. Σε αυτή την επιχείρηση, χώρες όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία και η Γερμανία παρείχαν εκ περιτροπής φρεγάτες και ελικόπτερα. Η εν λόγω αποστολή πραγματοποιήθηκε ανεξάρτητα από την «Prosperity Guardian», την υπό τις ΗΠΑ επιχείρηση στην Ερυθρά Θάλασσα από το 2023 έως το 2025, η οποία ήταν πολύ μεγαλύτερη και περιελάμβανε αεροπλανοφόρα και αρκετά αντιτορπιλικά.
Η συμμετοχή της Γερμανίας
Το σχέδιο είναι πιθανό να περιλαμβάνει τη Γερμανία, που μέχρι στιγμής δημοσίως ήταν απρόθυμη να εξετάσει οποιαδήποτε στρατιωτική εμπλοκή. Το Βερολίνο μπορεί να το ανακοινώσει ακόμα και την Πέμπτη, σύμφωνα με Γερμανό αξιωματούχο που επικαλείται η WSJ. Η εμπλοκή του Βερολίνου σημαίνει ότι η αποστολή θα μπορούσε να είναι πιο ουσιαστική από ό,τι αναμενόταν, σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα, συμπληρώνοντας ότι η Γερμανία διαθέτει ορισμένα βασικά στρατιωτικά μέσα που απαιτούνται.
Η Γερμανία έχει αυστηρούς συνταγματικούς περιορισμούς για τέτοιες αποστολές. Προκειμένου να συμμετάσχει σε μια κοινή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, η κυβέρνηση θα χρειαστεί έγκριση από τη Βουλή, που με τη σειρά της απαιτεί ισχυρή διεθνή εντολή. Κάτι που θα μπορούσε να γίνει με εντολή που θα υιοθετηθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Εναλλακτικά, θα μπορούσε η ΕΕ να επεκτείνει την εντολή για την αποστολή «Ασπίδες».
Οι διαφωνίες για τη συμμετοχή των ΗΠΑ
Υπάρχουν κάποιες διαφωνίες ανάμεσα στους Ευρωπαίους που πρέπει να διευθετηθούν. Γάλλοι διπλωμάτες πιστεύουν πως η όποια εμπλοκή των ΗΠΑ στην επιχείρηση θα την καθιστούσε λιγότερο αποδεκτή από την Τεχεράνη. Από την άλλη, Βρετανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η μη συμμετοχή των Αμερικανών θα εξοργίσει τον Ντόναλντ Τραμπ και θα περιορίσει το εύρος της επιχείρησης, σύμφωνα με άτομα που έχουν γνώση των συνομιλιών.
Εδώ και εβδομάδες ο Τραμπ πιέζει τους Ευρωπαίους να στείλουν πολεμικά πλοία προκειμένου να βοηθήσουν να ανοίξουν διά της βίας τα Στενά του Ορμούζ. Αλλά οι Ευρωπαίοι το απορρίπτουν. Ο Μακρόν έχει χαρακτηρίσει «μη ρεαλιστικό» το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού διά της βίας, σημειώνοντας ότι θα απαιτούσε απεριόριστο χρόνο και θα εξέθετε σε κινδύνους τα πλοία που θα περνούσαν. Αρκετοί ηγέτες έχουν πει ότι μια τέτοια κίνηση θα σήμαινε εμπλοκή σε μια σύγκρουση που είναι εξαιρετικά μη δημοφιλής στους Ευρωπαίους ψηφοφόρους.
Τώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καλέσει την Ευρώπη να βοηθήσει στις προσπάθειες των ΗΠΑ να μπλοκάρουν τα ιρανικά λιμάνια, ώστε να αναγκαστεί η Τεχεράνη να συμφωνήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ο Στάρμερ και άλλοι ηγέτες το απέρριψαν και αυτό, λέγοντας ότι οι Ευρωπαίοι εστιάζουν στο πώς θα απελευθερωθεί η κυκλοφορία των πλοίων και όχι πως θα περιοριστεί περισσότερο.
Επανειλημμένα ο Τραμπ έχει επικρίνει τους Ευρωπαίους επειδή δεν βοηθούν περισσότερο, λέγοντας πως εξετάζει μια ενδεχόμενη απόσυρση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ. Απομένει να φανεί αν θα κατευνάσει τον Αμερικανό πρόεδρο η επιθυμία της Ευρώπης να βοηθήσει μόνο αφού έχει τελειώσει ο πόλεμος.
Όλες οι εξελίξεις για τον πόλεμο στο liveblog του Dnews.
