Όταν ήταν παιδί και μεγάλωνε στη Βουδαπέστη ο Πέτερ Μάγιαρ είχε μια αφίσα του Βίκτορ Όρμπαν πάνω από το κρεβάτι του, όπως είχε αποκαλύψει ο ίδιος πέρυσι σε podcast. Τελικά, ο 45χρονος νικητής των χθεσινών ουγγρικών εκλογών έγινε η κινητήρια δύναμη πίσω από την απομάκρυνση του Όρμπαν από τον πρωθυπουργικό θώκο, έπειτα από 16 χρόνια κυριαρχίας του.
Λίγοι είχαν προβλέψει την ιλιγγιώδη άνοδο του Μάγιαρ και του κόμματος Tisza. «Έχτισε ένα αντιπολιτευτικό κίνημα με εκπληκτική ταχύτητα», τονίζει ο Γκάμπορ Γκιόρι από το think tank Policy Solutions στη Βουδαπέστη. «Ποτέ δεν έχουμε δει κόμμα να ανεβαίνει τόσο γρήγορα», τόνισε.
Άνθρωποι που γνωρίζουν τον Μάγιαρ εκδηλώνουν είτε θαυμασμό είτε αντιπάθεια προς το πρόσωπό του. Πολλοί επαινούν το τεράστιο κίνημα που έχει δημιουργήσει και την πειθαρχία που δείχνει - εκφωνώντας έως και έξι ομιλίες την ημέρα - ενώ ταυτόχρονα τον περιγράφουν ως άτομο με οξύθυμο χαρακτήρα και ενίοτε σκληρό ύφος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Άλλοι τον βλέπουν ως το ιδανικό πρόσωπο για το μέγεθος της στιγμής. «Νομίζω ότι, όπως όλοι οι πολιτικοί, μπορεί να είναι δύσκολος άνθρωπος», είπε ο Ταμάς Τοπολάνσκι, σκηνοθέτης και δημιουργός ντοκιμαντέρ, ο οποίος συμμετείχε σε ομάδα που το τελευταίο 18μηνο ακολουθούσε και κατέγραφε τις κινήσεις του Μάγιαρ.
Ο Τοπολάνσκι περιέγραψε τον Μάγιαρ ως αυθεντικό και παθιασμένο, αλλά μερικές φορές ανυπόμονο.
Μέσα από τον φακό του, ο Τοπολάνσκι κατέγραφε τον Μάγιαρ όταν άρχισε να εμφανίζεται σε χωριά και πόλεις σε όλη την Ουγγαρία. «Η ενέργεια σε αυτές τις συγκεντρώσεις ήταν κάτι που δεν έχω ξαναζήσει», τόνισε.
Στην άνοδο του Μάγιαρ έπαιξαν ρόλο οι βαθιές του διασυνδέσεις με το κόμμα Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν. Μεγάλο μέρος της ζωής του το πέρασε κινούμενος στους εσωτερικούς κύκλους της ελίτ του. Στενοί του φίλοι υπήρξαν ο Γκεργκέλι Γκουλιάς, επικεφαλής του γραφείου του Όρμπαν, ενώ το 2006 ο Μάγιαρ παντρεύτηκε τη Τζούντιτ Βάργκα, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, του Fidesz. Υπηρέτησε ως Ούγγρος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες και κατείχε ανώτερες θέσεις σε κρατικούς φορείς.
Ο Μάγιαρ βρέθηκε ξαφνικά στο προσκήνιο το 2024, όταν αποκαλύφθηκε ότι η κυβέρνηση Όρμπαν είχε δώσει χάρη σε άνδρα που είχε καταδικαστεί για συγκάλυψη σκανδάλου σεξουαλικής κακοποίησης σε παιδικό ίδρυμα.
Η Βάργκα, η οποία τότε ήταν πλέον πρώην σύζυγος του Μάγιαρ, παραιτήθηκε, μαζί με την πρόεδρο της Ουγγαρίας, Κάταλιν Νόβακ.
Ο Μάγιαρ αντέδρασε στην είδηση με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κατηγορώντας στελέχη του Fidesz ότι χρησιμοποιούν τις δύο γυναίκες ως αποδιοπομπαίους τράγους και όπως έγραψε «κρύβονται πίσω από τις φούστες των γυναικών».
Στη συνέχεια συνέχισε να μιλά δημόσια, ταράζοντας την ουγγρική κοινωνία ως εξέχων «εσωτερικός παράγοντας» που πλέον αποκάλυπτε τη λειτουργία ενός συστήματος που περιέγραφε ως «σάπιο». Σύμφωνα με τον Μάγιαρ, το Fidesz ήταν ένα «πολιτικό προϊόν» που είχε «σερβιριστεί» στους πολίτες, ενώ οι αξιωματούχοι του αύξαναν την εξουσία και τον πλούτο τους εις βάρος των απλών Ούγγρων.
Το μήνυμα βρήκε ισχυρή απήχηση, τη στιγμή που πολλοί στη χώρα αντιμετώπιζαν το αυξανόμενο κόστος ζωής, την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών και τους στάσιμους μισθούς. Όταν τον Μάρτιο του 2024 περίπου 35.000 άτομα συγκεντρώθηκαν σε διαδήλωση με επικεφαλής τον Μάγιαρ, ξεκίνησε το πολιτικό του κίνημα.
Στο ντοκιμαντέρ του Τοπολάνσκι Spring Wind, ο Μάγιαρ ρωτήθηκε: «Ποιοι είναι τώρα οι φίλοι σου;». Μετά από παύση απάντησε: «Καλή ερώτηση. Είναι δύσκολο να πεις αν έχεις πραγματικούς φίλους σε μια τέτοια κατάσταση».
«Θολό» πρόσωπο
Μετά από δύο χρόνια εκστρατείας και ένα προεκλογικό μανιφέστο 240 σελίδων, το τι ακριβώς θα κάνει ο Μάγιαρ αναλαμβάνοντας την εξουσία παραμένει ασαφές. Οχι τυχαία: έκανε μια προσεκτικά ελεγχόμενη εκστρατεία, μένοντας πιστός στο μήνυμά του, καθώς προσπάθησε να αποφύγει να δώσει «τροφή» στο περίπου 80% των ουγγρικών μέσων ενημέρωσης που ελέγχονται από υποστηρικτές του Fidesz.
«Είναι σε μεγάλο βαθμό ένα άγνωστο χαρτί», αναφέρει ο Γκάμπορ Γκιόρι. «Δεν γνωρίζουμε πολλά για αυτόν».
Με εξαίρεση το μεταναστευτικό, όπου έχει υποσχεθεί σκληρότερη στάση από τον Όρμπαν καταργώντας το σύστημα εργατών-φιλοξενουμένων, ο Μάγιαρ έχει δεσμευτεί να καταργήσει πολλά από τα πιο προβληματικά στοιχεία του προγράμματος του Όρμπαν.
Έχει υποσχεθεί την αποκατάσταση των δημοκρατικών ελέγχων και ισορροπιών, τη βελτίωση των σχέσεων με την ΕΕ για την αποδέσμευση παγωμένων ευρωπαϊκών κονδυλίων και την καταπολέμηση της διαφθοράς. Έχει δεσμευτεί επίσης να τερματίσει την εξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια έως το 2035, επιδιώκοντας παράλληλα «ρεαλιστικές σχέσεις» με τη Μόσχα.
Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, ο Μάγιαρ είπε ότι θα συνεχίσει την αντίθεση του Όρμπαν στην αποστολή όπλων και στην επιτάχυνση της ένταξης στο Κίεβο στην ΕΕ.
Παρ’ όλα αυτά, δεν θα χρειαζόταν πολλά για να επαναρυθμιστούν οι σχέσεις της Ουγγαρίας με την Ένωση, τονίζει ο Γκιόρι. «Αν η Ουγγαρία σταματήσει να ασκεί βέτο σε κρίσιμες αποφάσεις της ΕΕ, θα είναι τεράστια αλλαγή», πρόσθεσε . «Δεν χρειάζεται να βγει ο Μάγιαρ και να πει "είμαστε ενθουσιασμένοι να βοηθήσουμε την Ουκρανία"».
Στα θέματα φύλου και σεξουαλικών μειονοτήτων απλώς δεν μιλά», τονίζει ο Γκιόρι. «Όλοι υποθέτουν ότι θα είναι πιο φιλικός από την κυβέρνηση Fidesz, και πιθανότατα είναι αλήθεια, αλλά δεν το λέει. Άρα είναι εικασία».
Μετά την ιστορική νίκη, πλανάται το ερώτημα τι πραγματικά μπορεί να κάνει μια κυβέρνηση υπό το Tisza. Κατά τα 16 χρόνια εξουσίας του Fidesz, το κόμμα «γέμισε» το ουγγρικό κράτος, τα μέσα ενημέρωσης και τη δικαιοσύνη με πιστούς του· το πώς θα αντιδράσουν στην αλλαγή της κυβέρνησης παραμένει ανοιχτό.
Με πληροφορίες από Guardian
