Οι Ούγγροι προσέρχονται στις κάλπες σε μια ψηφοφορία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην πτώση του επί μακρόν πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν και να έχει σημαντικές επιπτώσεις για την υπόλοιπη Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία.
Παρότι οι περισσότερες δημοσκοπήσεις ευνοούν τον Πέτερ Μάγιαρ, ο οποίος ίδρυσε δικό του λαϊκό κόμμα μετά τη ρήξη του με το κυβερνών Fidesz, ο Όρμπαν εμφανίστηκε την παραμονή της ψηφοφορίας σίγουρος για τον εαυτό του.
«Θα πετύχουμε μια νίκη που θα εκπλήξει τους πάντες, ίσως ακόμη και εμάς τους ίδιους», είπε σε αρκετές χιλιάδες υποστηρικτές που συγκεντρώθηκαν σε μια μικρή πλατεία στον Λόφο του Κάστρου της Βουδαπέστης.
Η σημερινή ψηφοφορία διαρκεί έως τις 19:00 (17:00 GMT) και τα αποτελέσματα θα αρχίσουν να γίνονται γνωστά κατά τη διάρκεια της βραδιάς.
Ο Όρμπαν φρόντισε να κλιμακώσει τις εντάσεις πριν από την κάλπη, υποστηρίζοντας ότι η αντιπολίτευση «δεν θα σταματήσει μπροστά σε τίποτα για να καταλάβει την εξουσία», ενώ ο Μάγιαρ απάντησε καλώντας τους ψηφοφόρους να μην υποκύψουν στην «πίεση και τον εκβιασμό του Fidesz».
Ύστερα από 16 χρόνια διακυβέρνησης της Ουγγαρίας από τον Όρμπαν, με αυτό που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χαρακτήρισε «υβριδικό καθεστώς εκλογικής αυταρχικότητας», ο Μάγιαρ και το κόμμα του Tisza υπόσχονται «αλλαγή καθεστώτος», επανεκκίνηση των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση και απαγκίστρωση από τη Ρωσία.
Στην τελική του συγκέντρωση στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη, το Ντέμπρετσεν, ο Πέτερ Μάγιαρ συγκέντρωσε πολύ μεγαλύτερο πλήθος από τον Όρμπαν στη Βουδαπέστη. Ο Μάγιαρ κάλεσε τη κυβέρνηση να μην μπει στον πειρασμό να διαπράξει εκλογική νοθεία.
Ο Όρμπαν εξακολουθεί να χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης από τον αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος κάλεσε τους Ούγγρους να «πάνε να ψηφίσουν» τον «αληθινό φίλο, μαχητή και ΝΙΚΗΤΗ» του.
Μιλώντας σε υποστηρικτές το βράδυ του Σαββάτου, ο ηγέτης του Fidesz παρέμεινε πιστός στα βασικά θέματα της καμπάνιας του, στοχοποιώντας τις Βρυξέλλες και την Ουκρανία. «Δεν δίνουμε τα παιδιά μας, δεν δίνουμε τα όπλα μας και δεν δίνουμε τα χρήματά μας», είπε.
Το μήνυμά του βρήκε ανταπόκριση στο πλήθος, που φώναζε «δεν θα το επιτρέψουμε». Μία υποστηρίκτριά του, η Γιοχάνα, δήλωσε ότι στηρίζει τις πολιτικές του για την προστασία της οικογένειας και ιδιαίτερα τη στάση του στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ο Όρμπαν έχει κερδίσει τέσσερις συνεχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, όμως μια πέμπτη διαδοχική νίκη ενδέχεται να βρίσκεται πέρα από τις δυνατότητές του.
Η οικονομία της χώρας αντιμετωπίζει δυσκολίες, ενώ το καθεστώς έχει πληγεί από σειρά σκανδάλων, μεταξύ των οποίων αποκαλύψεις ότι ο υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο επικοινωνούσε τακτικά με τον Ρώσο ομόλογό του πριν και μετά από συνόδους της Ευρωπαϊκής Ένωσης - κάτι που ο ίδιος έχει παραδεχθεί.
Η Ουγγαρία δεν είναι μόνο μέλος της ΕΕ αλλά και του ΝΑΤΟ, ωστόσο ο Όρμπαν έχει μπλοκάρει βοήθεια ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, προκαλώντας την οργή των Ευρωπαίων εταίρων του.
Οι δημοσκόποι δίνουν «τεράστιο προβάδισμα» στο κόμμα Tisza
Οι τρεις πιο αξιόπιστοι δημοσκόποι της Ουγγαρίας δείχνουν όλοι «τεράστιο προβάδισμα» για το κόμμα Tisza του Μάγιαρ, σύμφωνα με τον εκλογικό αναλυτή Ρόμπερτ Λάσλο του think tank Political Capital στη Βουδαπέστη.
Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούσαν ότι το Fidesz θα μείωνε τη διαφορά όσο πλησίαζαν οι εκλογές, όμως αυτό δεν συνέβη.
Ο Μάγιαρ έχει δηλώσει στους ψηφοφόρους ότι χρειάζεται όχι μόνο απόλυτη πλειοψηφία 100 εδρών στο κοινοβούλιο των 199 εδρών, αλλά και πλειοψηφία δύο τρίτων, ώστε να ανατρέψει πολλές συνταγματικές αλλαγές που επέβαλε το Fidesz στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης και άλλους τομείς της δημόσιας ζωής.
Η Ουγγαρία κατατάσσεται επανειλημμένα στις τελευταίες θέσεις του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Transparency International.
«Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι το Tisza θα έχει άνετη απόλυτη πλειοψηφία, αλλά όχι πλειοψηφία δύο τρίτων. Ωστόσο δεν μπορεί να αποκλειστεί ούτε αυτό», είπε ο Λάσλο.
Τις τελευταίες ημέρες, πρόσωπα από την αστυνομία, τον στρατό και τον επιχειρηματικό κόσμο έχουν ταχθεί δημόσια κατά του Fidesz, κάτι που ο Λάσλο θεωρεί ένδειξη αλλαγής του κοινωνικού κλίματος εις βάρος του Όρμπαν.
Ένα εκλογικό σύστημα φτιαγμένο να ωφελεί τον Ορμπάν
Η Ουγγαρία διαθέτει σύνθετο εκλογικό σύστημα:
- Από τις 199 έδρες, οι 106 εκλέγονται απευθείας σε εκλογικές περιφέρειες.
- Οι υπόλοιπες 93 κατανέμονται από κομματικές λίστες, για τις οποίες μπορούν να ψηφίσουν και Ούγγροι του εξωτερικού.
- Στις περιφέρειες, οι ψήφοι των ηττημένων κομμάτων μεταφέρονται στην εθνική λίστα.
- Και τα νικητήρια κόμματα όμως μεταφέρουν πλεονάζουσες ψήφους - κάτι που συχνά έχει ευνοήσει το Fidesz.
- Το όριο εισόδου των κομμάτων στο κοινοβούλιο είναι το 5% των ψήφων.
Ο Βίκτορ Όρμπαν έχει παραδεχθεί ότι το εκλογικό σύστημα έχει ωφελήσει το κόμμα του.
Ένας από τους λίγους δημοσκόπους που θεωρεί ότι μπορεί ακόμη να κερδίσει είναι το Ινστιτούτο Nézőpont. Ο επικεφαλής του, Άγκοστον Μραζ, επισημαίνει 22 «οριακές έδρες» από τις 106 εκλογικές περιφέρειες· αν το Fidesz τις κερδίσει, εκτιμά ότι μπορεί να επικρατήσει. Ωστόσο, καθώς το 5% των ψήφων σε αυτές τις έδρες δεν θα καταμετρηθεί άμεσα, το τελικό αποτέλεσμα ενδέχεται να καθυστερήσει αρκετές ημέρες.
Υποστηρίζει επίσης ότι οι ψηφοφόροι του Fidesz ίσως δεν εκφράζονται τόσο δυναμικά όσο οι υποστηρικτές του Tisza: «Οι συντηρητικοί ψηφοφόροι δεν είναι συνήθως τόσο ενθουσιώδεις ή έχουν περιορισμένη αυτοπεποίθηση. Είναι πιο "κρυφοί" ψηφοφόροι και λιγότερο πρόθυμοι να απαντήσουν σε δημοσκοπήσεις».
Για να κερδίσει ο Μάγιαρ, το Tisza θα πρέπει να νικήσει το Fidesz σε σημαντικές πόλεις, μεταξύ των οποίων και η έκτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, η Γκιόρ, κοντά στα σύνορα με τη Σλοβακία.
Ο ίδιος ο Όρμπαν έφερε τη Γκιόρ στο επίκεντρο της καμπάνιας όταν έχασε εμφανώς την ψυχραιμία του απέναντι σε αποδοκιμασίες διαδηλωτών, κατηγορώντας τους ότι «προωθούν ουκρανικά συμφέροντα». Αντίθετα, ο Μάγιαρ πραγματοποίησε μεγάλη συγκέντρωση σε κεντρική πλατεία της πόλης.
Φόβοι για βία στους δρόμους, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα
Αν και ο Μάγιαρ έχτισε την πολιτική του καριέρα ως κεντροδεξιός συντηρητικός σύμμαχος του Όρμπαν, πριν από δύο χρόνια στράφηκε εναντίον του κόμματός του και πλέον προσελκύει ψηφοφόρους από όλο το πολιτικό φάσμα. Αυτό επιτρέπει ακόμη και σε όσους δεν τον συμπαθούν προσωπικά να τον στηρίζουν, γνωρίζοντας ότι ψηφίζουν ένα ευρύτερο πολιτικό κίνημα.
Τουλάχιστον 100.000 υποστηρικτές κατά του Fidesz συγκεντρώθηκαν την Παρασκευή το βράδυ στην Πλατεία Ηρώων της Βουδαπέστης.
Ο Μάγιαρ επέλεξε συνειδητά να μην συμμαχήσει με άλλα κόμματα, δημιουργώντας το κόμμα Tisza «από τη βάση», μέσω μικρών ομάδων ακτιβιστών σε περιοχές όπου κυριαρχούσε το Fidesz.
Αξίζει να σημειωθεί πως η εκλογική αναμέτρηση δεν εξελίσσεται με τον συνήθη ευρωπαϊκό τρόπο: οι δύο ηγέτες δεν συμμετέχουν σε τηλεοπτικό ντιμπέιτ, και η μάχη δίνεται κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις πλατείες των πόλεων.
Επισήμως, στελέχη του Fidesz δηλώνουν βέβαια για τη νίκη, αν και ο πολιτικός διευθυντής Μπαλάζ Όρμπαν προειδοποίησε ότι η αντιπολίτευση ίσως δεν αποδεχθεί ένα τέτοιο αποτέλεσμα.
Ο Άγκοστον Μραζ εξέφρασε επίσης ανησυχίες ότι οι ψηφοφόροι του Tisza ενδέχεται να καταγγείλουν εκλογική νοθεία σε περίπτωση νίκης του Όρμπαν: «Φοβάμαι πραγματικά το ενδεχόμενο βίας στους δρόμους, γιατί η ένταση είναι στον αέρα. Ελπίζω όλοι οι πολιτικοί να είναι αρκετά συνετοί ώστε να αποφευχθεί η βία».
Δεν υπήρξαν ενδείξεις βίας όταν τουλάχιστον 100.000 Ούγγροι συμμετείχαν σε αντι-Fidesz συναυλία στην Πλατεία Ηρώων την Παρασκευή το βράδυ, με τον Μάγιαρ να καλεί τους πολίτες «να μην υποκύψουν σε καμία πρόκληση».
Πηγή: BBC
