Η επιβολή προστίμων και διοικητικών κυρώσεων στις επιχειρήσεις που διατηρούν αδικαιολόγητες μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών αποτελεί τον πυρήνα του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας, το οποίο περνά σήμερα από το υπουργικό συμβούλιο.
Με το νέο πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει τέλος στις μισθολογικές ανισότητες που εξακολουθούν να καταγράφονται στην ελληνική αγορά εργασίας, ενσωματώνοντας την ευρωπαϊκή οδηγία 2023/970 για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή για ίση εργασία.
Το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι οι επιχειρήσεις που εμφανίζουν μισθολογική απόκλιση άνω του 5% μεταξύ ανδρών και γυναικών χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση θα βρίσκονται αντιμέτωπες με ελέγχους, υποχρεωτικές διορθωτικές παρεμβάσεις αλλά και πρόστιμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το νέο σύστημα προβλέπει πολυεπίπεδο μηχανισμό ελέγχου. Αρχικά, όταν διαπιστώνεται σημαντική απόκλιση στις αποδοχές, θα παρεμβαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος θα προχωρά σε συστάσεις συμμόρφωσης προς την επιχείρηση. Εφόσον η εταιρεία δεν αιτιολογήσει επαρκώς τη διαφορά ή δεν προχωρήσει σε διορθωτικές κινήσεις, η υπόθεση θα περνά στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία θα μπορεί να επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις και χρηματικά πρόστιμα.
Το υπουργείο Εργασίας ξεκαθαρίζει ότι δεν θεωρείται αυτομάτως παράνομη κάθε μισθολογική διαφοροποίηση. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι αποκλίσεις μπορούν να δικαιολογούνται μόνο όταν στηρίζονται σε αντικειμενικά και αποδεδειγμένα κριτήρια. Ως τέτοια αναφέρονται η μεγαλύτερη επαγγελματική εμπειρία, οι εξειδικευμένες δεξιότητες, τα αυξημένα ακαδημαϊκά ή επαγγελματικά προσόντα, καθώς και η διαφορετική θέση ευθύνης.
Ωστόσο, οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται πλέον να τεκμηριώνουν αναλυτικά τη μισθολογική τους πολιτική. Το σχέδιο νόμου εισάγει υποχρεωτικό έλεγχο του μισθολογικού χάσματος, με τις εταιρείες να καλούνται να υποβάλλουν στοιχεία για τις αποδοχές ανδρών και γυναικών, για bonus, πρόσθετες παροχές αλλά και για τις αποκλίσεις ανά κατηγορία εργαζομένων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαφάνεια κατά τη διαδικασία πρόσληψης. Οι εργοδότες θα υποχρεούνται να γνωστοποιούν εξαρχής τον μισθό ή το εύρος αποδοχών της θέσης εργασίας πριν ακόμη από τη συνέντευξη, ενώ θα απαγορεύεται να ζητούν από τους υποψηφίους πληροφορίες σχετικά με τις προηγούμενες αποδοχές τους. Παράλληλα, όλες οι αγγελίες εργασίας θα πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο.
Το νέο πλαίσιο ενισχύει σημαντικά και τα δικαιώματα των εργαζομένων. Όποιος θεωρεί ότι υφίσταται μισθολογική διάκριση θα έχει το δικαίωμα να ζητά στοιχεία για το επίπεδο αμοιβών εργαζομένων που εκτελούν ίδια ή ισοδύναμη εργασία. Οι πληροφορίες αυτές θα παρέχονται χωρίς να αποκαλύπτονται προσωπικά δεδομένα άλλων εργαζομένων.
Παράλληλα, σε περίπτωση δικαστικής διαμάχης, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να διεκδικούν πλήρη αποζημίωση για τις απώλειες που υπέστησαν λόγω διάκρισης. Η αποζημίωση θα μπορεί να περιλαμβάνει αναδρομικούς μισθούς, bonus, επιδόματα και άλλες παροχές που χάθηκαν εξαιτίας της άνισης μεταχείρισης.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το μισθολογικό χάσμα στην Ελλάδα παραμένει υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο 13,4% λιγότερο σε σχέση με τους άνδρες, ενώ σε ορισμένους κλάδους η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη. Ενδεικτικά, σύμφωνα με στοιχεία από τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης για τους άνδρες διαμορφωνόταν στα 1.437 ευρώ, όταν για τις γυναίκες περιοριζόταν περίπου στα 1.261 ευρώ.
