Σημαντικές αλλαγές στη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας φέρνει το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την κατάργηση του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ), αλλά και την ταυτόχρονη εισαγωγή δύο νέων επιβαρύνσεων που θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2027 μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος.
Τα νέα τέλη, το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΤΠΑ), προκαλούν ήδη αντιδράσεις, με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) να κάνει λόγο για έναν νέο «Αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ», ο οποίος θα λειτουργεί παράλληλα με τον υφιστάμενο φόρο ακινήτων και θα αυξήσει σημαντικά το ετήσιο κόστος για τους ιδιοκτήτες.
Η συνολική επιβάρυνση μπορεί να φτάσει έως και το 1,05‰ ετησίως επί της αξίας των ακινήτων, οδηγώντας ακόμη και σε τριπλασιασμό της επιβάρυνσης σε σχέση με το σημερινό ΤΑΠ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης θα αποτελεί έσοδο των δήμων και θα επιβάλλεται με συντελεστές από 0,3‰ έως 0,7‰, οι οποίοι θα καθορίζονται από κάθε δημοτική αρχή. Παράλληλα, θεσπίζεται το
Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης, με συντελεστές από 0,15‰ έως 0,35‰, τα έσοδα του οποίου θα κατευθύνονται στη χρηματοδότηση έργων των Περιφερειών.
Ο νέος μηχανισμός όχι μόνο δεν αντισταθμίζει τα καταργούμενα τέλη, αλλά δημιουργεί μεγαλύτερο βάρος, επισημαίνοντας ότι ο «δημοτικός ΕΝΦΙΑ» θα είναι υψηλότερος ακόμη και από το παλαιό ΕΤΑΚ, που είχε αντικατασταθεί από τον σημερινό ΕΝΦΙΑ.
Τα νέα τέλη θα επιβάλλονται επί της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας και θα αφορούν ακίνητα εντός σχεδίου πόλης, οικισμούς προ του 1923 και περιοχές κάτω των 2.000 κατοίκων, αλλά και κτίσματα εκτός σχεδίου. Στον υπολογισμό θα λαμβάνονται υπόψη τα τετραγωνικά μέτρα, η τιμή ζώνης και ο συντελεστής παλαιότητας, ενώ για ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος θα χρησιμοποιούνται στοιχεία της Φορολογικής Διοίκησης.
Στην επιβάρυνση εντάσσεται ακόμη και το δικαίωμα υψούν («αέρας»), εφόσον περιλαμβάνεται σε συμβόλαιο μεταβίβασης, ενώ για ακίνητα εκτός σχεδίου θα συνυπολογίζεται και η αξία έκτασης ίσης με το διπλάσιο της επιφάνειας που καταλαμβάνουν τα κτίσματα.
Από τις νέες επιβαρύνσεις εξαιρούνται ακίνητα του Δημοσίου, ναοί, μονές, κοινωφελή ιδρύματα, αθλητικά σωματεία, διπλωματικές αποστολές, καθώς και διατηρητέα ή δεσμευμένα ακίνητα που δεν αποφέρουν εισόδημα. Εξαιρούνται επίσης κοινόχρηστοι χώροι πολυκατοικιών, στάβλοι σε αγροτικές περιοχές και ακίνητα με πολεοδομικές ή αρχαιολογικές δεσμεύσεις.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις νέες οικοδομές, οι οποίες θα απαλλάσσονται από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης για επτά χρόνια από την έκδοση της οικοδομικής άδειας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα χρησιμοποιούνται ή εκμισθώνονται στο διάστημα αυτό.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρό πλαίσιο είσπραξης, καθώς σε περίπτωση μη εξόφλησης τριών συνεχόμενων λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, ο πάροχος θα μπορεί να διακόπτει την ηλεκτροδότηση μέχρι την πλήρη αποπληρωμή των οφειλών.
Την ίδια ώρα, αλλαγές έρχονται και στον υφιστάμενο ΕΝΦΙΑ. Χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές αναμένεται να λάβουν το 2027 εκκαθαριστικά με μηδενικό φόρο.
Ρύθμιση έχει επεκτείνει την πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για τα έτη 2026 και 2027 σε περιοχές που επλήγησαν από πυρκαγιές, σεισμούς και άλλες φυσικές καταστροφές, μεταξύ των οποίων περιοχές της Αττικής, η Βόρεια Εύβοια, σεισμόπληκτες ζώνες της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, της Στερεάς Ελλάδας και της Κρήτης, αλλά και νησιά του Βορείου Αιγαίου όπως η Σάμος, η Ικαρία και η Χίος.
Επιπλέον, έχει θεσπισθεί έκπτωση 50% στον ΕΝΦΙΑ στις κύριες κατοικίες μικρών οικισμών έως 1.500 κατοίκους – όριο που αυξάνεται στους 1.700 κατοίκους για παραμεθόριες περιοχές – για ακίνητα αντικειμενικής αξίας έως 400.000 ευρώ, με στόχο την ενίσχυση της περιφέρειας και τη στήριξη των κατοίκων μικρών κοινοτήτων.
Παγωμένες αντικειμενικές αξίες
Παράλληλα, παγωμένες θα παραμείνουν έως και το 2027 οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, καθώς η κυβέρνηση επιλέγει να διατηρήσει αμετάβλητη τη φορολογική βάση της ακίνητης περιουσίας, επιδιώκοντας να αποτρέψει νέες επιβαρύνσεις για τα νοικοκυριά αλλά και να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις στην αγορά ακινήτων και ευρύτερα στην οικονομία.
Η απόφαση αυτή σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν αυξήσεις σε σειρά φόρων, τελών και επιβαρύνσεων που συνδέονται άμεσα με τις αντικειμενικές αξίες, διατηρώντας στα σημερινά επίπεδα το φορολογικό κόστος για ιδιοκτήτες, αγοραστές και κληρονόμους ακινήτων.
Μεταξύ άλλων, αμετάβλητα αναμένεται να παραμείνουν το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα από εκμίσθωση ή δωρεάν παραχώρηση χρήσης ακινήτου, το τεκμαρτό εισόδημα από ιδιοχρησιμοποίηση επαγγελματικής στέγης, καθώς και το τεκμήριο διαβίωσης για ιδιόκτητες ή μισθωμένες κατοικίες.
Παράλληλα, δεν θα επηρεαστούν από τις αντικειμενικές ο ΕΝΦΙΑ και ο συμπληρωματικός φόρος επί του συνόλου της ακίνητης περιουσίας, το ΤΑΠ, ο Φόρος Ακίνητης Περιουσίας, ο ΦΠΑ στην αγορά νεόδμητων ακινήτων και στην αντιπαροχή, καθώς και ο φόρος μεταβίβασης και χρησικτησίας ακινήτων.
Επιπλέον, χωρίς μεταβολές θα διατηρηθούν οι δημοτικοί φόροι που επιβάλλονται στις μεταβιβάσεις ακινήτων, ο φόρος ανταλλαγής, ο φόρος διανομής ακινήτων, το αναλογικό τέλος μεταγραφής μεταβιβαστικών συμβολαίων, αλλά και οι επιβαρύνσεις που συνδέονται με κληρονομιές, γονικές παροχές και δωρεές ακινήτων.
Τέλος, αμετάβλητο θα παραμείνει και το αναλογικό τέλος κτηματογράφησης υπέρ του Ελληνικού Κτηματολογίου, διατηρώντας σταθερό το συνολικό κόστος στις συναλλαγές και τις μεταβιβάσεις ακινήτων.
