Ο Ντόναλντ Τραμπ και άλλοι στον Λευκό Οίκο επιμένουν ότι έχει συντελεστεί η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι η νέα ηγεσία στην Τεχεράνη είναι «λιγότερο ριζοσπαστική και πολύ πιο λογική». Οι αναλυτές έχουν πολύ διαφορετική άποψη.
Για τους περισσότερους πολιτικούς επιστήμονες και αναλυτές, μια αλλαγή καθεστώτος περιλαμβάνει μια εξωτερική δύναμη να μεταμορφώνει τον τρόπο διακυβέρνησης μιας χώρας και όχι απλά την αντικατάσταση των ανθρώπων που είναι στην κορυφή αυτού του συστήματος, επισημαίνει το CNN.
Εξ’ ορισμού, η αλλαγή καθεστώτος είναι συστημική. Κάτι που ακόμα δεν έχει φανεί στην Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία παραμένει υπό την ίδια αυταρχική θεοκρατία από την Ιρανική Επανάσταση του 1979.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αν μη τι άλλο, ο πόλεμος έχει δώσει περισσότερη εξουσία σε σκληροπυρηνικές στρατιωτικές παρατάξεις εντός του περίπλοκου συστήματος ιρανικής διακυβέρνησης, ενώ ενίσχυσε το αντιαμερικανικό αίσθημα.
«Αυτό το καθεστώς είναι πιο σκληροπυρηνικό, με μικρότερη τάση για συμβιβασμούς και ειλικρινά πιο απροκάλυπτα συνδεδεμένο με τους Φρουρούς της Επανάστασης», υπογραμμίζει η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών. Ο θάνατος του ηγέτη του Ιράν «δεν έχει μεταφραστεί σε δραματική αλλαγή, σε ό,τι αφορά το ποιος κατέχει την εξουσία, ή τη θέση του απέναντι στις ΗΠΑ», συμπληρώνει.
Η Γιακουμπιάν προειδοποιεί πως κανένας αναλυτής δεν έχει βαθιά γνώση των εσωτερικών λειτουργιών της κυβέρνησης του Ιράν αυτή τη στιγμή. Υπάρχουν πολλά «τυφλά» σημεία, τα οποία έχουν αναγνωρίσει ακόμα και κάποιοι Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Η κατάσταση της υγείας του Μοτζταμπά Χαμενεΐ και το αν πράγματι ηγείται της χώρας, παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα. Όμως, οι ειδικοί ξέρουν πως έχει ισχυρούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης, οπότε είναι πιο υπόχρεος σε αυτούς σε σύγκριση με τον πατέρα του.
Εντείνεται η καταπίεση
Αναλυτές επίσης επισημαίνουν πως αυτό το στυγνό καθεστώς αναμένεται να επιμείνει στην καταπίεση των πολιτών του. «Όταν ο Τραμπ λέει πως άλλαξε το καθεστώς στο Ιράν, έχει δίκιο κατά μία άποψη. Το μετέτρεψε σε ένα πολύ πιο ριζοσπαστικοποιημένο καθεστώς», αναφέρει ο Άλι Βάεζ, επικεφαλής για το Ιράν στο International Crisis Group.
«Όλα τα άτομα που είναι τώρα σε θέσεις- ο νέος σύμβουλος εθνικής ασφάλειας, ο νέος επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, ο πρόεδρος της Βουλής, που είναι πρώην διοικητής των Φρουρών- έχουν εμπλακεί εκτεταμένα στην εγχώρια καταπίεση», εξηγεί. «Δεδομένου του βαθμού παράνοιας του καθεστώτος, πιστεύω ότι η καταστολή θα είναι ακόμα πιο σκληρή από ό,τι στο παρελθόν», προβλέπει.
Παρότι οι στρατιωτικές ικανότητες και οι ναυτικές δυνάμεις του Ιράν έχουν πληγεί από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, οι Φρουροί της Επανάστασης διατηρούν τον έλεγχο «τόσο των όπλων όσο και των χρημάτων» που απαιτούνται για την καταστολή των εσωτερικών διαφωνιών, σύμφωνα με τη Γιακουμπιάν.
«Και διατηρούν την Μπασίτζ, που είναι κατά κάποιο τρόπο οι πεζικάριοι αυτού του είδους καταπιεστικού μηχανισμού», συμπληρώνει, αναφερόμενη στην πολιτοφυλακή που υπάγεται στους Φρουρούς της Επανάστασης και έχει διαδραματίσει μεγάλο ρόλο στην καταστολή. «Δεν έχει υπάρξει καμίας μορφής διάλυση ή ακόμα και διάβρωση του ελέγχου του καθεστώτος, σίγουρα όχι στις αστικές περιοχές», τονίζει. Στο μεταξύ, συνεχίζεται ο αυστηρός έλεγχος των ιρανικών αρχών στην πρόσβαση στο διαδίκτυο, καθώς υπάρχει blackout εδώ και πάνω από ένα μήνα.
Ιράν και πυρηνικά όπλα: Δεν έχουν να χάσουν κάτι
Ο πόλεμος είναι επίσης πιθανό να ενισχύσει την αποφασιστικότητα του καθεστώτος να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, λένε οι ειδικοί. Ο Αλί Χαμενεΐ είχε εκδώσει φετφά που απαγόρευε μια πυρηνική βόμβα. Αλλά αυτό το διάταγμα πέθανε μαζί του, σημειώνει ο Βαέζ.
«Για κάθε στρατό, η κατοχή του απόλυτου αποτρεπτικού μέσου είναι μια πολύ ελκυστική προοπτική», αναφέρει. «Τώρα είναι ο στρατός αυτός που ηγείται. Ένας στρατός του οποίου η περιφερειακή αποτροπή έχει αποδυναμωθεί, ενώ η συμβατική αποτροπή του θα υποβαθμιζόταν σημαντικά στο τέλος του πολέμου. Και έχει ακόμα μια “παράκαμψη” για τα πυρηνικά όπλα, με τη μορφή 400 κιλών και πλέον ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού», προσθέτει.
Αναλυτές λένε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης θα κοιτάξουν προς το παράδειγμα της Βόρειας Κορέας, σημειώνοντας ότι δεν έχει δεχθεί επιθέσεις ακριβώς επειδή διαθέτει πυρηνικά όπλα.
«Είναι δύσκολο να καταλάβουμε πώς το καθεστώς θα μπορούσε να καταλήξει σε οποιοδήποτε άλλο συμπέρασμα πέρα από το ότι η καλύτερη ελπίδα του για αποτροπή είναι ένα πυρηνικό όπλο. Σε αυτό το σημείο, δεν έχει κάτι να χάσει», αναφέρει χαρακτηριστικά η Γιακουμπιάν.
Όλες οι εξελίξεις για τον πόλεμο στο liveblog του Dnews.
