Οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να εκτοξευθούν σε πρωτοφανή επίπεδα, φτάνοντας τα 200 δολάρια το βαρέλι, αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, προειδοποιούν αναλυτές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, εξετάζει το ενδεχόμενο να τερματίσει τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν χωρίς να ανοίξει ξανά τα Στενά, γεγονός που αυξάνει την (κάποτε αδιανόητη) πιθανότητα να παραμείνει κλειστή επ' αόριστον ο κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος.
Αν συμβεί αυτό, η πρόσφατη άνοδος του πετρελαίου - που έφτασε προσωρινά κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι - θα φαίνεται μικρή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά 35% από την έναρξη του πολέμου τον περασμένο μήνα, ξεπερνώντας τα 4 δολάρια το γαλόνι νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής ήδη αντιμετωπίζουν χειρότερες καταστάσεις, όπως ελλείψεις καυσίμων.
Τι λένε οι ειδικοί
Η Eurasia Group, εταιρεία συμβούλων πολιτικού κινδύνου, δίνει πιθανότητα 55% ο πόλεμος να διαρκέσει έως τον Μάιο. Αν το Ιράν προκαλέσει ζημιές σε ενεργειακές υποδομές, οι τιμές ίσως ξεπεράσουν τα 150 δολάρια το βαρέλι, ανέφερε την Τρίτη.
Αναλυτές της Macquarie δήλωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι το πετρέλαιο μπορεί να φτάσει τα 200 δολάρια, αν ο πόλεμος παραταθεί μέχρι τον Ιούνιο, δίνοντας πιθανότητα 40%.
«Δεν υπάρχει πολιτική επιλογή που να αποτρέπει την άνοδο των τιμών προς τα 200 δολάρια το βαρέλι αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά», δήλωσε ο Τζέισον Μπόρντοφ διευθυντής του Κέντρου Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. «Πρόκειται για υπερβολικά μεγάλο όγκο προσφοράς για την παγκόσμια αγορά».
Ο Ντάνιελ Γέργκιν, που φιλοξένησε την κορυφαία ενεργειακή διάσκεψη στον κόσμο στο Χιούστον την περασμένη εβδομάδα, αρνήθηκε να δώσει συγκεκριμένη πρόβλεψη - αλλά σημείωσε: «Ακούγονται πάντως τα 200 δολάρια».
Περίπου το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου και LNG περνά από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι τιμές έχουν συγκρατηθεί κάπως χάρη στα αποθέματα και τα φορτία που βρίσκονταν ήδη σε μεταφορά, ωστόσο αυτά εξαντλούνται.
«Τα πλοία που διέφυγαν από τα Στενά του Ορμούζ πριν αρχίσει ο πόλεμος έχουν φτάσει στα λιμάνια», δήλωσε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι την περασμένη εβδομάδα στη διάσκεψη του Χιούστον. «Τώρα είναι άδεια».
Το ιστορικό υψηλό του πετρελαίου ήταν λίγο κάτω από τα 150 δολάρια το βαρέλι το 2008, σε ονομαστικούς όρους, πριν από τη Μεγάλη Ύφεση. Αυτό σε σημερινές τιμές αντιστοιχεί περίπου στα 230 δολάρια.
Το Brent έφτασε τα 139 δολάρια τον Μάρτιο του 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, συμβάλλοντας στο να φτάσει η βενζίνη στις ΗΠΑ σε ιστορικό υψηλό των 5,02 δολαρίων το γαλόνι.
Ο εφιάλτης του 2008
Η έμφαση στα 200 δολάρια το βαρέλι «δεν είναι τυχαία», δήλωσε ο Κέβιν Μπουκ, διευθύνων σύμβουλος έρευνας της ClearView Energy Partners. Αντηχεί το ρεκόρ του 2008.
Τότε, «η οικονομική καταστροφή» οδήγησε τελικά σε μείωση της ζήτησης και επαναφορά της ισορροπίας στην αγορά, τόνισε.
Εάν το άνοιγμα των Στενών δεν εξισορροπήσει την προσφορά και τη ζήτηση, ή αν παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, «είναι πιθανό να ακολουθήσει οικονομική καταστροφή», ανέφερε ο Μπουκ.
Δεκάδες χώρες - πολλές χαμηλότερου εισοδήματος - ήδη λαμβάνουν έκτακτα μέτρα, από κλείσιμο σχολείων έως τηλεργασία, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Ακόμη και πλουσιότερες χώρες αισθάνονται έντονη πίεση: το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζει ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών.
Τι έρχεται
«Τις επόμενες εβδομάδες η έλλειψη πετρελαίου θα συμβαδίσει με τη δραστηριότητα των αγορών», δήλωσε ο Μπόρντοφ. «Και αυτό θα αναγκάσει τις τιμές να αυξηθούν αρκετά γρήγορα ώστε να μειωθεί η κατανάλωση».
Ο ίδιος τονίζει ότι αυτή η κρίση μπορεί να μοιάζει με εκείνη της δεκαετίας του 1970, η οποία οδήγησε σε μεγάλες ενεργειακές αλλαγές, όπως η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας και η μείωση της χρήσης πετρελαίου στην ηλεκτροπαραγωγή στις ΗΠΑ.
Οι αυξήσεις των τιμών τότε ήταν τόσο επώδυνες που κάτι αντίστοιχο σήμερα ίσως πείσει περισσότερους να απομακρυνθούν από τα ορυκτά καύσιμα, τόνισε.
«Όταν πρόκειται για ενεργειακές κρίσεις, η μνήμη μας είναι σύντομη», αναφέρει ο Μπόρντοφ.
Με πληροφορίες από Axios
