Έλεγχο στις διαδικασίες που εφαρμόζουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, διενεργεί αυτή την περίοδο το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο διασφαλίζεται επαρκής βαθμός ιχνηλασιμότητας και διαφάνειας στη χρηματοδότηση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του ευρωπαϊκού ταμείου ύψους 577 δισ. ευρώ που δημιουργήθηκε για την ανάκαμψη από την πανδημία.
Στο επίκεντρο του ελέγχου βρίσκεται το κατά πόσο μπορούν να παρακολουθηθούν με σαφήνεια τα ευρωπαϊκά κονδύλια από την εκταμίευσή τους έως τον τελικό αποδέκτη, καθώς και αν τα διαθέσιμα στοιχεία είναι επαρκή και προσβάσιμα ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η λογοδοσία στη χρήση των πόρων. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το μοντέλο χρηματοδότησης του Μηχανισμού Ανάκαμψης διαφέρει από τα παραδοσιακά προγράμματα δαπανών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε αντίθεση με τα κλασικά ευρωπαϊκά προγράμματα, όπου οι πληρωμές βασίζονται σε πραγματικές δαπάνες που πραγματοποιούν δικαιούχοι όπως αγρότες, ανάδοχοι έργων ή πάροχοι υπηρεσιών, ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας λειτουργεί με το σύστημα της χρηματοδότησης που δεν συνδέεται άμεσα με δαπάνες. Οι εκταμιεύσεις προς τα κράτη μέλη πραγματοποιούνται μόνο εφόσον επιτυγχάνονται προκαθορισμένα ορόσημα και στόχοι μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο εξετάζει αν οι μηχανισμοί που έχουν θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι καταγράφονται επαρκώς οι τελικοί αποδέκτες των κονδυλίων, οι ανάδοχοι έργων, οι πραγματικοί δικαιούχοι και οι πηγές χρηματοδότησης. Παράλληλα, αξιολογείται αν τα συστήματα ελέγχου είναι σε θέση να αποτρέπουν και να εντοπίζουν περιπτώσεις απάτης, διαφθοράς ή σύγκρουσης συμφερόντων.
Η ιχνηλασιμότητα και η διαφάνεια θεωρούνται βασικές προϋποθέσεις για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων. Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος που βρίσκεται σε εξέλιξη αναμένεται να δώσει απαντήσεις σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο εύκολο είναι τελικά να εντοπιστεί πού καταλήγουν τα 577 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, τα αποτελέσματα του ελέγχου θα παρουσιαστούν σε σχετική έκθεση, η οποία αναμένεται να δημοσιοποιηθεί σε λίγες εβδομάδες.
