Οι τελευταίες επιθέσεις σε υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Περσικό Κόλπο σηματοδοτούν μια επικίνδυνη νέα φάση για τον πόλεμο που έχουν κηρύξει ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, επιδεινώνοντας μια κρίση ενεργειακού εφοδιασμού, η οποία ήδη εξαπλώνεται ραγδαία σε όλο τον κόσμο.
Η Wall Strett Journal παραθέτει χάρτη με τις ενεργειακές εγκαταστάσεις που έχουν πληγεί από την έναρξη του πολέμου, το πού βρίσκονται και γιατί τελικά έχουν τόση σημασία. Λόγω των επιθέσεων η ημερήσια παραγωγή έχει μειωθεί κατά 12 εκατ. βαρέλια ημερησίως, κάτι που αντιστοιχεί στο 12% της παγκόσμιας κίνησης.
Το Ισραήλ έπληξε την Τετάρτη την εγκατάσταση του South Pars του Ιράν, μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο, που μοιράζεται με το Κατάρ. Το South Pars παράγει 730 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου την ημέρα, κυρίως για Ιρανούς χρήστες. Το Ιράν απάντησε άμεσα και σε αντίποινα εξαπέλυσε επιθέσεις, όπως είχε προειδοποιήσει εξάλλου αρκετές ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ.
Η βιομηχανική πόλη Ras Laffan του Κατάρ, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο εργοστάσιο υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, δέχτηκε δύο επιθέσεις, από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, που προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές στο Pearl GTL, το οποίο αναπτύχθηκε σε συνεργασία της Shell και της QatarEnergy.
Παράλληλα, το βράδυ της Τετάρτης, ιρανικά πυρά έπληξαν με μπαράζ πυραύλων το Ριάντ. Συντρίμμια των ιρανικών πυραύλων έπεσαν κοντά σε ένα διυλιστήριο που έχει χωρητικότητα περίπου 130.000 βαρέλια την ημέρα και εξυπηρετεί την εγχώρια αγορά καυσίμων του Ριάντ.
Οι επιθέσεις συνεχίστηκαν την Πέμπτη όταν drones χτύπησαν τα διυλιστήρια Mina Abdullah και Mina Al-Ahmadi του Κουβέιτ. Οι πυρκαγιές είναι υπό έλεγχο, αλλά οι λειτουργίες και στα δύο διυλιστήρια έχουν ανασταλεί.
Την ίδια ώρα, το Ιράν χτύπησε και το διυλιστήριο Samref της Σαουδικής Αραβίας στην πόλη-λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Ένας βαλλιστικός πύραυλος εκτοξεύτηκε προς το λιμάνι Γιανμπού, αλλά αναχαιτίστηκε.
Το λιμάνι είναι ζωτικής σημασίας για τις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας. Με το ουσιαστικό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, η Σαουδική Αραβία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην άντληση αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού ανατολής - δύσης προς το λιμάνι του Γιανμπού και από εκεί στις παγκόσμιες αγορές.
Λόγω των πολεμικών εξελίξεων, οι διαταραχές στη ροή θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μία μείωση 5 έως 6 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα από την αγορά και ενδεχομένως να ωθήσουν τις τιμές του πετρελαίου στα 150 δολάρια ή και υψηλότερα, σύμφωνα με τον Aditya Saraswat, αναλυτή της Rystad Energy.
Όλα ξεκίνησαν όταν στις 13 Μαρτίου, οι ΗΠΑ βομβάρδισαν στρατιωτικούς στόχους στο νησί Χαργκ, που αποτελεί το σημείο εκκίνησης περίπου του 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Παρόλο που οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο νησί δεν επλήγησαν, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι θα επανεξέταζε το ενδεχόεμνο εάν το Ιράν δεν άνοιγε το Στενό του Ορμούζ στη διεθνή ναυτιλία.
Το κοίτασμα φυσικού αερίου Shah, στο Άμπου Ντάμπι και έδρα της μεγαλύτερης επιχείρησης υπεροξικού αερίου στον κόσμο, δέχτηκε επίθεση με drone την Τρίτη. Η πυρκαγιά που προκλήθηκε είναι μεν πλέον υπό έλεγχο, αλλά οι εργασίες έχουν ανασταλεί. Το υπεροξικό αέριο χρησιμοποιείται για την παραγωγή πετροχημικών πρώτων υλών και μεθανίου για θέρμανση και μαγείρεμα.
Το πετρελαϊκό κοίτασμα Berri της Saudi Aramco υπέστη μικρές ζημιές στις 7 Μαρτίου από συντρίμμια drone που αναχαιτίστηκε. Αρκετές ιρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων στην Τεχεράνη που ανήκουν στο Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης δέχτηκαν επίθεση την ίδια ημέρα. Το διυλιστήριο πετρελαίου Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας ανέστειλε τη λειτουργία του μετά από επίθεση ιρανικού drone, που χτύπησε εγκατάσταση αποθήκευσης πετρελαίου στην περιοχή. Το συγκρότημα έγινε ξανά στόχος στις 4 Μαρτίου και έκτοτε το διυλιστήριο έχει επανεκκινήσει τη λειτουργία του.
Το λιμάνι Φουτζέιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένας κόμβος για φορτώσεις πετρελαίου έξω από το Στενό του Ορμούζ, έχει πληγεί επανειλημμένα από drones. Είναι επίσης ένας κόμβος για την αποθήκευση πετρελαίου, το εμπόριο και τον ανεφοδιασμό πλοίων. Οι λειτουργίες στο λιμάνι γίνονται κατά διαστήματα εδώ και μέρες, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για την ευπάθεια των εναλλακτικών οδών πετρελαίου, που παρακάμπτουν το Στενό του Ορμούζ.
Από την πλευρά του το Ιράν έχει επανειλημμένα χτυπήσει δεξαμενόπλοια κοντά στο Στενό του Ορμούζ. Οι επιθέσεις έχουν ανησυχήσει τους πλοιοκτήτες, τους ναυλωτές και τους ναυτικούς, μειώνοντας την κυκλοφορία στο Στενό στην ελάχιστη δυνατή. Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι μεταξύ 1ης Μαρτίου και 18ης Μαρτίου, υπήρξαν μόνο 98 διελεύσεις μέσω του Στενού του Ορμούζ, σημειώνοντας πτώση 96% σε σύγκριση με το δεύτερο μισό του Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence.
Με πληροφορίες της Wall Street Journal
