Το κοινοβούλιο της Βενεζουέλας ενέκρινε νομοσχέδιο που επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον πετρελαϊκό τομέα της χώρας, έπειτα από πιέσεις των ΗΠΑ για άνοιγμά του σε ξένες ιδιωτικές επενδύσεις.
Ο νέος νόμος για τους υδρογονάνθρακες υπόσχεται να παραχωρήσει σε ιδιωτικές εταιρείες τον έλεγχο της παραγωγής και των πωλήσεων πετρελαίου, να μειώσει τη φορολογία και να επιτρέψει την ανεξάρτητη διαιτησία σε περιπτώσεις διαφορών, διατηρώντας παράλληλα σε μεγάλο βαθμό τον κρατικό έλεγχο της πετρελαϊκής παραγωγής.
Οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς την πρακτική εφαρμογή του νόμου, υποστηρίζοντας ότι το κείμενο στερείται σαφήνειας και ότι οι αλλαγές, αν και καλοδεχούμενες, δεν επαρκούν για να υλοποιηθούν οι μεταρρυθμίσεις που επιδιώκουν οι ΗΠΑ στην προσπάθειά τους να αναζωογονήσουν τον πληγέντα πετρελαϊκό κλάδο της Βενεζουέλας.
«Μιλάμε για το μέλλον. Μιλάμε για τη χώρα που θα παραδώσουμε στα παιδιά μας», δήλωσε η Ντέλσι Ροντρίγκες, ασκούσα καθήκοντα προέδρου, η οποία αναμένεται να δώσει σύντομα την τελική της έγκριση στο νομοσχέδιο.
Ο επικεφαλής του κοινοβουλίου, Χόρχε Ροντρίγκες - αδελφός της προσωρινής προέδρου - χαιρέτισε την έγκριση του νόμου. «Συγχαίρω τον λαό της Βενεζουέλας. Μόνο καλά πράγματα θα έρθουν μετά τα βάσανα. Αυτά είναι τα καλά πράγματα, για όλους, που πρέπει να χτίσουμε μαζί, ανεξάρτητα από το πώς ο καθένας μας αντιλαμβάνεται την ευημερία της δημοκρατίας μας».
Νωρίτερα την Πέμπτη, η Ντέλσι Ροντρίγκες είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι πρόκειται να «ανοίξει όλο τον εμπορικό εναέριο χώρο πάνω από τη Βενεζουέλα».
Ο αμερικανός πρόεδρος είπε ότι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες βρίσκονται ήδη στη Βενεζουέλα πραγματοποιώντας επιτόπιες αξιολογήσεις για πιθανές δραστηριότητες. Όπως ανέφερε, «εξερευνούν την περιοχή και επιλέγουν τις τοποθεσίες τους [...] θα φέρουν πίσω τεράστιο πλούτο για τη Βενεζουέλα και για τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Σημειώνεται πως η κυβέρνηση Τραμπ χαλάρωσε επίσης ορισμένες κυρώσεις στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας: το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε γενική άδεια που επιτρέπει συναλλαγές με το καθεστώς της Βενεζουέλας και την κρατική Petróleos de Venezuela SA (PDVSA).
Μέχρι και μηδενικά δικαιώματα στο καθεστώς
Οι αλλαγές στον νόμο περί υδρογονανθράκων, που υποστηρίχθηκαν από τις ΗΠΑ, εγκρίθηκαν σε πρώτη ανάγνωση την περασμένη εβδομάδα και υποβλήθηκαν σε μια ταχύρρυθμη διαδικασία «δημόσιας διαβούλευσης», πριν εγκριθούν ομόφωνα σε δεύτερη και τελική ανάγνωση την Πέμπτη από την πιστή στο καθεστώς Εθνοσυνέλευση.
Ο νέος νόμος προβλέπει ότι ακόμη και όταν οι ιδιωτικές εταιρείες είναι μειοψηφικοί εταίροι σε κοινοπραξίες με την PDVSA, μπορούν να ασκούν άμεσα «τεχνική και επιχειρησιακή διαχείριση» - σπάζοντας τον προηγούμενο κανόνα που απαιτούσε κρατικό έλεγχο των επιχειρησιακών αποφάσεων.
Προβλέπει επίσης τη δυνατότητα μείωσης των δικαιωμάτων (royalties) που καταβάλλονται στο καθεστώς από 30% έως και στο μηδέν.
Ο Ντέιβιντ Βέρα, αναπληρωτής κοσμήτορας στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Craig, δήλωσε ότι ο νέος νόμος «ήταν αναγκαίος και συνολικά ένα θετικό βήμα. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπολείπεται όσων χρειάζονται οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες για να δεσμεύσουν κεφάλαια σε μεγάλη κλίμακα. Ναι, υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία σε δικαιώματα, φόρους, διαιτησία και εμπορευματοποίηση, αλλά παραμένει μεγάλη διακριτική ευχέρεια της εκτελεστικής εξουσίας και νομική αβεβαιότητα».
Σύμφωνα με τον Χοσέ Ιγνάσιο Ερνάντες, νομικό επιστήμονα και ερευνητή της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας που συνεργάζεται με τη συμβουλευτική εταιρεία Aurora Macro Strategies, ο νέος νόμος «βελτιώνει ορισμένες πτυχές του προηγούμενου σχεδίου, παρέχοντας μεγαλύτερη συμβατική σταθερότητα στις ιδιωτικές επενδύσεις», αλλά «αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει όλες τις αιτίες που οδήγησαν στην κατάρρευση του πετρελαϊκού τομέα».
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, αλλά αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας παραγωγής.
Η χώρα υπήρξε κάποτε ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, αφού αναδείχθηκε σε σημαντικό παραγωγό τη δεκαετία του 1920. Η παραγωγή εθνικοποιήθηκε τη δεκαετία του 1970 με τη δημιουργία της PDVSA, η οποία πέρασε υπό τον έλεγχο του Ούγκο Τσάβες τη δεκαετία του 2000, όταν ο μέντορας και προκάτοχος του Μαδούρο απέλυσε το μεγαλύτερο μέρος της ηγεσίας και του τεχνικού προσωπικού της.
Μετά από μια αρχική άνθηση επί Τσάβες, η παραγωγή κατέρρευσε ύστερα από χρόνια κακοδιαχείρισης και διαφθοράς, επιβαρυμένης από τις αμερικανικές κυρώσεις, υποχωρώντας από τα 3,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε περίπου 1 εκατ.
«Το πιο ανησυχητικό στοιχείο του νέου νόμου είναι η έλλειψη διαβούλευσης και πολιτικού διαλόγου», δήλωσε ο Ερνάντες, σημειώνοντας ότι παρά τους ισχυρισμούς του καθεστώτος πως ελήφθησαν περισσότερες από 120 προτάσεις κατά τη διάρκεια της ταχύρρυθμης διαδικασίας αυτής της εβδομάδας, δεν υπήρξε ουσιαστική δημόσια συζήτηση.
Ο Γκονθάλο Εσκρίμπανο, επικεφαλής του προγράμματος ενέργειας και κλίματος στο Βασιλικό Ινστιτούτο Elcano στην Ισπανία, δήλωσε ότι η πετρελαϊκή αγορά της Βενεζουέλας θα γίνει πραγματικά ελκυστική για ξένες επενδύσεις μόνο μετά από μια δημοκρατική μετάβαση – κάτι για το οποίο οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη θέσει χρονοδιάγραμμα.
«Απαιτείται μια μετάβαση στη δημοκρατία ώστε να υπάρξει μια νόμιμη κυβέρνηση και όλες οι αποφάσεις και οι νόμοι που εγκρίνονται να έχουν νόμιμη συνταγματική βάση και να μην μπορούν απλώς να ανατραπούν», είπε ο Εσκρίμπανο.
Ο Ερνάντες συμφώνησε: «Φοβάμαι ότι θα είναι ένας νόμος με σύντομη διάρκεια ζωής».
Πηγή: Guardian
