Ο Τραμπ μοιάζει ασταμάτητος. Μετά την επίθεση στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του Μαδούρο, ο Αμερικανός πρόεδρος εκτοξεύει απειλές και κατά άλλων κυρίαρχων κρατών. Πέρα από την ευθεία απειλή εναντίον της εκτελούσας χρέη προέδρου της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκεζ ότι αν δεν… συμμορφωθεί προς τας υποδείξεις θα έχει χειρότερη τύχη από τον Μαδούρο, ο Τραμπ με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έκανε λόγο για ανάληψη στρατιωτικής δράσης σε βάρος της Κολομβίας, του Μεξικού και του Ιράν. Μόνο για την Κούβα είπε ότι δεν χρειάζεται αμερικανική επέμβαση μιας και θα καταρρεύσει από μόνη της -μάλλον γιατί θα στερηθεί το πετρέλαιο της Βενεζουέλας.
Η αναφορά όμως του Τραμπ που δημιουργεί μείζον ζήτημα για την ΕΕ ήταν αυτή για τη Γροιλανδία. Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε τη γνωστή θέση του ότι «η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για την ασφάλεια των ΗΠΑ. Υπό το πρίσμα όσων συνέβησαν στη Βενεζουέλα, η δήλωση Τραμπ αποκτά νέα πιο απειλητική χροιά.
Η στάση των Ευρωπαίων
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες στήριξαν την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα. Είναι χαρακτηριστικά όσα είπε η ύπατη εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής Κάγια Κάλας εξ ονόματος όλων των κρατών μελών, πλην της Ουγγαρίας. Η Κάλας ανέφερε ότι «η ΕΕ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι ο Νικολάς Μαδούρο δεν διαθέτει τη νομιμότητα ενός δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου και έχει ταχθεί υπέρ μιας ειρηνικής μετάβασης στη δημοκρατία υπό την ηγεσία της Βενεζουέλας στη χώρα, με σεβασμό στην κυριαρχία της. Το δικαίωμα του λαού της Βενεζουέλας να καθορίζει το μέλλον του πρέπει να γίνει σεβαστό».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Προσέθεσε δε ότι «η ΕΕ συμμερίζεται την προτεραιότητα της καταπολέμησης του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος και της εμπορίας ναρκωτικών, που αποτελούν σημαντική απειλή για την ασφάλεια παγκοσμίως. Ταυτόχρονα, η ΕΕ τονίζει ότι αυτές οι προκλήσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω διαρκούς συνεργασίας με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των αρχών της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας».
Ίσως την πιο φιλοτραμπική δήλωση έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης ο οποίος υποστήριξε ότι «το τέλος του καθεστώτος Μαδούτρο προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα». Ο πρωθυπουργός είπε ακόμα ότι «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών», προκαλώντας τις οργισμένες αντιδράσεις των ηγετών της αντιπολίτευσης.
Στους αντίποδες του Μητσοτάκη και των υπόλοιπων ηγετών της ΕΕ βρέθηκε ο Πέδρο Σάντσεθ. «Η Ισπανία δεν αναγνώριζε το καθεστώς Μαδούρο. Αλλά ούτε θα αναγνωρίσει μια επέμβαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και ωθεί την περιοχή προς έναν ορίζοντα αβεβαιότητας και επιθετικότητας», επισήμανε ο Ισπανός πρωθυπουργός, διαφοροποιούμενος από τη φιλοτραμπική γραμμή των άλλων κρατών μελών της ΕΕ.
Το αγκάθι της Γροιλανδίας
Η ουσιαστική συναίνεση την Ευρωπαίων ηγετών στην κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου από τον Τραμπ τους φέρνει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση για τέσσερις λόγους:
1. Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι ακύρωσαν με τη στάση τους τις περίφημες «ευρωπαϊκές αξίες», στις οποίες το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα κατέχουν περίοπτη θέση. Οι «ευρωπαϊκές αξίες» αποτελούν βασικό νομιμοποιητικό στοιχείο της ΕΕ τόσο στο εσωτερικό της όσο και στο διεθνές πεδίο, ιδιαίτερα απέναντι στον «Παγκόσμιο Νότο».
2. Η κατάλυση του διεθνούς δικαίου προκαλεί παγκόσμια αποσταθεροποίηση, τις συνέπειες της οποίας θα υποστεί (και ήδη υφίσταται) η ίδια η ΕΕ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ευρωπαϊκή ευημερία έχει στηριχτεί εδώ και δεκαετίες στην ειρήνη και σε ένα «διεθνές σύστημα βασισμένο σε κανόνες».
3. Με τη στάση τους στη Βενεζουέλα οι Ευρωπαίοι υπονόμευσαν το βασικό επιχείρημά τους απέναντι στον Πούτιν. Αν ο Χάρτης του ΟΗΕ μπορεί να παραβιάζεται από τον Τραμπ, γιατί δεν μπορεί να παραβιαστεί από τον Πούτιν; Αν νεκρανασταίνεται το δόγμα Μονρόε και η Βενεζουέλα αντιμετωπίζεται ως «πίσω αυλή» των ΗΠΑ γιατί να μην αντιμετωπιστεί με ανάλογο τρόπο η Ουκρανία από τη Ρωσία;
4. Ο Τραμπ όχι μόνο δεν εκτίμησε τη συναινετική στάση των Ευρωπαίων, αλλά με την ορμή της νίκης του στο Καράκας διεκδικεί τη Γροιλανδία. Υπενθυμίζεται ότι η Γροιλανδία είναι αυτοδιοικούμενη περιοχή εντός του κράτους της Δανίας. Δηλαδή ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να υφαρπάξει έδαφος της ΕΕ. Παρατηρούμε μάλιστα το οξύμωρο η βασική χώρα του ΝΑΤΟ να διεκδικεί εδάφη από άλλη χώρα μέλος της συμμαχίας, όταν αυτή η συμμαχία έχει δημιουργηθεί με διακηρυγμένο στόχο την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας των μελών της.
Μέχρι τώρα το βασικό επιχείρημα της ΕΕ ήταν ότι «δεν γίνονται αυτά τα πράγματα» στο πλαίσιο της διεθνούς έννομης τάξης. Όταν όμως καταλύεται αυτή η έννομη τάξη, όλα μπορούν να γίνουν…
Ο Τραμπ κερδίζει από την πολιτική των κανονιοφόρων -ήδη οι αμερικανικές εταιρίες ετοιμάζονται για τα πετρέλαια της Βενεζουέλας. Αντιθέτως, οι Ευρωπαίοι δεν φαίνεται να κερδίζουν τίποτα (αντιθέτως...), πράγμα που γεννάει εύλογα ερωτήματα για τη στάση τους.
