Ένας «πόλεμος» πληροφοριών έχει αποκτήσει τεράστια σημασία στις συνομιλίες για μια ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία: η μάχη των δύο πλευρών για το ποιος θα επηρεάσει τον Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα και στην καταγγελία του Κρεμλίνου ότι το Κίεβο επιχείρησε επίθεση με 91 drones εναντίον κατοικίας του Βλαντιμίρ Πούτιν, επισημαίνουν οι NYT σε ανάλυση. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επέστρεφε από τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στη Φλόριντα, η οποία - σε σύγκριση με παλιότερα τετ α τετ των δύο ηγετών - θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως βήμα προόδου, όταν προέκυψε αυτή η «εξέλιξη».
Την ίδια ώρα ο Ρώσος πρόεδρος συνομιλούσε τηλεφωνικά με τον Αμερικανό ηγέτη και ισχυρίστηκε ότι μία από τις κατοικίες του μπήκε στο στόχαστρο ουκρανικής επίθεσης. «Δεν μου αρέσει αυτό. Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να γίνει κάτι τέτοιο. Θύμωσα πολύ», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους.
Η κατηγορία της Μόσχας θα μπορούσε να εκτροχιάσει τη διπλωματική προσπάθεια της Ουκρανίας. Ο Ζελένσκι έσπευσε να διαψεύσει τον ισχυρισμό, λέγοντας ότι στόχος αυτής της «κατασκευασμένης» ιστορίας είναι να «υπονομευθούν όλα τα επιτεύγματα των κοινών διπλωματικών προσπαθειών μας» με την ομάδα του Τραμπ. Στο μεταξύ, Ρώσοι αξιωματούχοι διεμήνυαν ότι η Μόσχα θα σκληρύνει τη στάση της στις διαπραγματεύσεις, ως απάντηση στη φερόμενη επίθεση.
Οι ρωσικές αρχές δεν έχουν παρουσιάσει αποδείξεις. Υψηλόβαθμος Γάλλος αξιωματούχος επεσήμανε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν τις κατηγορίες της Μόσχας. Όταν ρωτήθηκε εάν έχει δει αποδείξεις ή έκθεση των υπηρεσιών πληροφοριών που να υποστηρίζουν τον ρωσικό ισχυρισμό, ο Τραμπ απάντησε: «Θα το μάθουμε. Λέτε ότι ίσως η επίθεση δεν έγινε. Αυτό είναι επίσης πιθανό, υποθέτω, αλλά ο Πούτιν μου είπε ότι συνέβη».
Ο Πούτιν έχει το πάνω χέρι με τον Τραμπ
Και οι δύο πλευρές του πολέμου βλέπουν τον Τραμπ ως το βασικό πλεονέκτημα στη διαπραγμάτευση μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Επί μήνες προσπαθούν να διαμορφώσουν τις εντυπώσεις του Αμερικανού για το πεδίο της μάχης. Μεταξύ άλλων, με τη Ρωσία να ισχυρίζεται ότι κατέλαβε πόλεις που δεν είναι ακόμα υπό τον έλεγχό της και την Ουκρανία να μην το παραδέχεται αμέσως όταν κάποια πόλη είχε «πέσει» στα χέρια της Μόσχας. Επίσης, η μία πλευρά κατηγορεί την άλλη ότι αρνείται να συμβιβαστεί για να καταλήξουν σε ειρηνευτική συμφωνία και πως προσπαθεί να ανατρέψει τις συνομιλίες.
Οι απόψεις του Τραμπ για τον πόλεμο παραμένουν ασαφείς, έπειτα από σχεδόν ένα χρόνο αποτυχημένων προσπαθειών για τον τερματισμό του. Στη μάχη για τη διαμόρφωση της αντίληψης του Τραμπ, η Ρωσία έχει το πάνω χέρι, επισημαίνουν αναλυτές. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ταχθεί πολλές φορές υπέρ της Μόσχας, εν μέρει εξαιτίας του πλεονεκτήματος της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης, κάτι που ευθυγραμμίζεται με την πεποίθηση του Τραμπ ότι θα επικρατήσει η ισχυρότερη πλευρά. Πολλές φορές ο Ζελένσκι έχει μείνει να πασχίζει να σώσει τις διπλωματικές προσπάθειες, συνομιλώντας συχνά με την αμερικανική πλευρά και συσπειρώνοντας τους Ευρωπαίους προκειμένου να στρέψει τον Τραμπ σε μια λιγότερο φιλορωσική θέση.
«Ο Ζελένσκι αντιμετωπίζει αυτή την πρόκληση να έχει απήχηση στον Τραμπ, κάτι που δεν ισχύει για τον Πούτιν», επισημαίνει ο Χάρι Νεντέλκου, διευθυντής του Rasmussen Global και σημειώνει πως ο Ρώσος πρόεδρος έχει στενότερη σχέση με τον Αμερικανό ομόλογό του, από ό,τι ο Ουκρανός ηγέτης. Συνήθως ο Πούτιν μπορεί να μιλήσει με τον Τραμπ λίγο προτού ο δεύτερος συναντήσει τον Ζελένσκι- όπως συνέβη την Κυριακή- προκειμένου να διατυπώσει τη θέση του και να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις.
Το αφήγημα για το πεδίο της μάχης
Με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται σε αδιέξοδο για τα εδαφικά ζητήματα, σε μεγάλο βαθμό η μάχη του αφηγήματος τις τελευταίες εβδομάδες έχει επικεντρωθεί στο ποια πλευρά κάνει πρόοδο στο μέτωπο.
Στις αρχές Δεκεμβρίου, ο Πούτιν κάλεσε δημοσιογράφους να «πάνε και να δουν οι ίδιοι» ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν καταλάβει την πόλη Κουπιάνσκ. Περίπου δέκα ημέρες αργότερα, ο Ζελένσκι δημοσίευσε βίντεο από την είσοδο της πόλης στο οποίο ανακοίνωνε ότι το Κουπιάνσκ ήταν ως επί το πλείστον υπό ουκρανικό έλεγχο. Κάτι που επιβεβαίωσαν χάρτες του πεδίου της μάχης από ανεξάρτητες πηγές.
Χθες, Δευτέρα, ο Πούτιν συνάντησε υψηλόβαθμους στρατιωτικούς στο Κρεμλίνο και δήλωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις απέχουν μόλις περίπου 14 χιλιόμετρα από τη Ζαπορίζια. Διέταξε τις δυνάμεις του να καταλάβουν την πόλη στο «άμεσο μέλλον». Όμως, η Ρωσία δεν έχει καταλάβει καμία μεγάλη πόλη από το 2022 και στρατιωτικοί αναλυτές λένε ότι δεν διαθέτει τις δυνάμεις για να κάνει κάτι τέτοιο.
Παρόλα αυτά, τα ρωσικά στρατεύματα έχουν σημειώσει πρόοδο τις τελευταίες εβδομάδες, μια πραγματικότητα που η Ουκρανία έχει προσπαθήσει να υποβαθμίσει. Για παράδειγμα, το Κίεβο άργησε να παραδεχθεί ότι η πόλη Σιβέρσκ, στα ανατολικά, «έπεσε» στα χέρια των Ρώσων την προηγούμενη εβδομάδα.
Τη Δευτέρα, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της Ουκρανίας, Ολεξάντρ Σίρσκι, παρουσίασε μία μάλλον αισιόδοξη εικόνα για την κατάσταση στο Ποκρόφσκ, μια πόλη στρατηγικής σημασίας στο Ντονέτσκ. Ισχυρίστηκε ότι οι Ρώσοι ελέγχουν τη μισή πόλη, αλλά χάρτες ανεξάρτητων πηγών δείχνουν ότι περίπου τα δύο τρίτα του Ποκρόφσκ είναι υπό ρωσικό έλεγχο και οι Ουκρανοί στρατιώτες που βρίσκονται εκεί έχουν παραδεχθεί ότι η πόλη έχει σχεδόν χαθεί.
Η προσπάθεια ελέγχου του αφηγήματος για την πρόοδο στο Ντονέτσκ έχει σημασία και για τις δύο πλευρές. Μία από τις βασικές απαιτήσεις του Κρεμλίνου για τον τερματισμό του πολέμου είναι να παραχωρήσει η Ουκρανία το ένα τέταρτο της περιοχής που εξακολουθεί να ελέγχει. Κάτι που απορρίπτει το Κίεβο.
Η Ρωσία υποστηρίζει ότι είναι αναπόφευκτη η πρόοδός της στην περιοχή και πως η Ουκρανία θα πρέπει να συμβιβαστεί τώρα, ακόμα κι αν πρέπει να παραχωρήσει εδάφη, παρά να χάσει περισσότερους στρατιώτες προσπαθώντας να υπερασπιστεί το Ντονέτσκ. Άποψη που εξέφρασε και ο Τραμπ την Κυριακή, όταν μετά τη συνάντησή του με τον Ζελένσκι είπε πως θα ήταν καλύτερο για την Ουκρανία «να δεχθεί μια συμφωνία, παρά να τη χάσει στο πεδίο της μάχης τους επόμενους μήνες».
Το Κίεβο προσπαθεί να αντικρούσει αυτό το επιχείρημα τονίζοντας ότι η πρόοδος της Ρωσίας είναι αργή και πως η Μόσχα θα χρειαστεί πολλούς μήνες ακόμα για να καταλάβει το υπόλοιπο Ντονέτσκ.
Το δέλεαρ των οικονομικών συμφωνιών
Επίσης, οι δύο πλευρές έχουν προσπαθήσει να απευθυνθούν στην επιχειρηματική λογική του Τραμπ, προσφέροντας δυνητικά επικερδείς συμφωνίες που θα μπορούσαν να είναι μέρος ενός διακανονισμού.
Το σχέδιο που συνέταξε τον προηγούμενο μήνα ο Κίριλ Ντμιτρίεφ- επικεφαλής του επενδυτικού ταμείου της Ρωσίας- με Αμερικανούς αξιωματούχους προέβλεπε τη μακροπρόθεσμη οικονομική συνεργασία της Ουάσινγκτον με τη Μόσχα σε τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη και η εξόρυξη ορυκτών.
Η διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας περιλαμβάνει ένα οικονομικό πακέτο για την υποστήριξη της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης της χώρας, με αμερικανική εμπλοκή. Ο Ζελένσκι έχει πει ότι αυτό θα περιλαμβάνει «την είσοδο αμερικανικών επιχειρήσεων, ειδικούς όρους για την ανάπτυξη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και την ανάπτυξη μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ».
Η αναφορά Ζελένσκι σε Αμερικανούς στρατιώτες στην Ουκρανία
Στο μεταξύ, Ζελένσκι ανέφερε σήμερα ότι το Κίεβο συζητά με την Ουάσινγκτον για πιθανή παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην Ουκρανία, στο πλαίσιο των εγγυήσεων ασφαλείας.
Μέσω συνομιλίας στο WhatsApp, ανέφερε σε δημοσιογράφους, σύμφωνα με το Reuters: «Σαφώς το συζητάμε αυτό με τον πρόεδρο Τραμπ και τους αντιπροσώπους του συνασπισμού (που υποστηρίζει το Κίεβο). Το θέλουμε αυτό. Θα μας άρεσε. Θα ήταν μια ισχυρή θέση για τις εγγυήσεις ασφαλείας». Ο Λευκός Οίκος δεν έκανε κανένα σχόλιο για το θέμα αποστολής Αμερικανών στρατιωτών στην Ουκρανία, στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
