O Ζοχράν Μαμντάνι εξελέγη δήμαρχος της Νέας Υόρκης, εξασφαλίζοντας (σύμφωνα με τα μέχρι τώρα αποτελέσματα) λίγο πάνω από το 50,4% των ψήφων και σηματοδοτώντας μια ιστορική καμπή για την πολιτική σκηνή της πόλης. Σε ηλικία μόλις 34 ετών, ο δημοκρατικός σοσιαλιστής γίνεται ο νεότερος δήμαρχος της τελευταίας εκατονταετίας, καθώς και ο πρώτος μουσουλμάνος και πρώτος Νοτιοασιάτης που αναλαμβάνει τη θέση.
Η επικράτησή του έναντι του 67χρονου πρώην κυβερνήτη 'Αντριου Κουόμο (41,6%), ο οποίος συμμετείχε ως ανεξάρτητος, και του υποψηφίου των Ρεπουμπλικανών Κέρτις Σλίβα (7,1%), αντανακλά τη δύναμη μιας νεανικής, προοδευτικής συμμαχίας και μια δημόσια διάθεση που δίνει προτεραιότητα στο κόστος ζωής, στην έλλειψη στέγης και στην ανάγκη ηλικιακής ανανέωσης στην πολιτική σκηνή της πόλης. Η αποχώρηση του απερχόμενου δημάρχου Έρικ 'Ανταμς από την κούρσα επανεκλογής του άνοιξε τον δρόμο για την ανοδική δυναμική της εκστρατείας του Μαμντάνι.
Ο Μαμντάνι βασίστηκε σε μια ατζέντα κοινωνικής δικαιοσύνης και οικονομικής ανακούφισης, δεσμευόμενος για πάγωμα ενοικίων σε κατοικίες με καθεστώς ελέγχου, διεύρυνση προγραμμάτων προσιτής κατοικίας, δωρεάν μετακίνηση με δημοτικά λεωφορεία και αύξηση της φορολόγησης των υψηλών εισοδημάτων.
Το αποτέλεσμα υπογραμμίζει επίσης μια αναδιάταξη στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος στην πόλη. Η ισχυρή επίδοση του Κουόμο ως ανεξάρτητου ανέδειξε βαθύτερες εσωκομματικές εντάσεις, ενώ το ποσοστό των Ρεπουμπλικανών παρέμεινε περιθωριακό.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η άνοδος του Μαμντάνι ενδέχεται να ενισχύσει αντίστοιχα κινήματα σε άλλες μεγάλες μητροπόλεις των ΗΠΑ και να εμπνεύσει αντίστοιχες καμπάνιες.
Η ταυτότητα του Μαμντάνι, ως πρώτου μουσουλμάνου και Νοτιοασιάτη δημάρχου της Νέας Υόρκης, έχει ιδιαίτερο συμβολικό και πολιτικό βάρος σε μια μητρόπολη που χαρακτηρίζεται από τη διαφορετικότητά της.
Η νίκη του ήδη αποτελεί σημείο αναφοράς για κοινότητες της διασποράς και για όσους προωθούν την ενισχυμένη εκπροσώπηση μειονοτήτων στην πολιτική ζωή. Καθώς εξελίσσεται η περίοδος μετάβασης, η σύνθεση της νέας διοίκησης, οι πρώτες εκτελεστικές πράξεις και οι επιλογές στον προϋπολογισμό θα προσφέρουν σαφέστερη εικόνα για το εύρος και τον ρυθμό υλοποίησης της πολιτικής του ατζέντας.
Η ιστορική νίκη του Μαμντάνι ανακοινώθηκε εν μέσω μιας σειράς νικών των Δημοκρατικών σε ολόκληρη τη χώρα, με την βουλευτή Αμπιγκέιλ Σπάνμπεργκερ να γίνεται η πρώτη γυναίκα κυβερνήτης της Βιρτζίνια, τη Μίκι Σέριλ να υπερισχύει του υποστηριζόμενου από τον Τραμπ αντιπάλου της για την θέση του κυβερνήτη στο Νιου Τζέρσεϊ, αλλά και την Καλιφόρνια να ετοιμάζεται να ψηφίσει υπέρ της πρότασης του κυβερνήτη Γκάβιν Νιούσομ για αναδιαμόρφωση των εκλογικών περιφερειών, η οποία θα αποφέρει πέντε νέες έδρες στο Κογκρέσο για τους Δημοκρατικούς.
Γεννημένος στην Ουγκάντα, παιδί οικογένειας διανοουμένων ινδικής καταγωγής, μετανάστης στις ΗΠΑ στα 7 του χρόνια
Η υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ στον βασικό αντίπαλό του δεν αποδείχτηκε αρκετή στον πρώην κυβερνήτη της ομώνυμης πολιτείας. Ούτε η προσταγή του στους ψηφοφόρους να υψώσουν φράγμα στον μουσουλμάνο υποψήφιο.
«Οποιοσδήποτε εβραίος ψηφίσει τον Ζόραν Μαμντάνι (...) είναι ηλίθιος», ανέφερε, προσθέτοντας τρία θαυμαστικά, ο αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social, κατηγορώντας τον ενδιαφερόμενο πως «μισεί τους εβραίους».
Καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο αιρετός που εκπροσωπούσε τη συνοικία Κουίνς στο τοπικό κοινοβούλιο της Νέας Υόρκης δεχόταν επιθέσεις για την έντονη αντίθεσή του στην πολιτική της κυβέρνησης του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου. Παρέμεινε αμετακίνητος στις θέσεις του, ενώ ταυτόχρονα εξέφραζε την υποστήριξή του στην εβραϊκή κοινότητα της μεγαλούπολης.
Γεννημένος στην Ουγκάντα, παιδί οικογένειας διανοουμένων ινδικής καταγωγής, μετανάστης στις ΗΠΑ στα 7 του χρόνια, αμερικανός υπήκοος από το 2018, ο νεαρός πολιτικός, μέλος των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών της Αμερικής (DSA), έβαλε στο επίκεντρο της εκστρατείας του το μεγάλο κόστος ζωής στη μεγαλούπολη.
Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ τον κατηγορεί ασταμάτητα πως είναι «κομμουνιστής», οι προτάσεις του - έλεγχος των τιμών των ενοικίων, ελεύθερη μετακίνηση με λεωφορεία, δωρεάν βρεφονηπιακοί σταθμοί - στη σοσιαλδημοκρατία παραπέμπουν μάλλον.
«Αποχαιρετισμός στην πολιτική του χθες»
Εξαιρετικά δημοφιλής μεταξύ των νέων, ο Ζόραν Μαμντάνι προσέλκυσε πολλούς που είχαν απομακρυνθεί από την αμερικανική πολιτική, «ψηφοφόρους αηδιασμένους με το status quo, που αναζητούσαν νέες προσωπικότητες», σχολίασε ο πολιτολόγος Κώστας Παναγόπουλος.
Ένδειξη του πόσο ισχυρό μαγνητισμό άσκησε αυτή η αναμέτρηση: στις 18:00, είχαν ψηφίσει 1,75 εκατ. κάτοικοι, έναντι 1,15 εκατ. στις δημοτικές εκλογές του 2021.
«Οδεύουμε να γράψουμε ιστορία (...) να απευθύνουμε αποχαιρετισμό στην πολιτική του χθες», είπε ο δημοκρατικός υποψήφιος σε δημοσιογράφους λίγη ώρα αφού ψήφισε στην Αστόρια, οχυρό του, στο Κουίνς.
«Αν γίνει δήμαρχος ο Ζόραν Μαμντάνι, ο Τραμπ θα τον κάνει μια μπουκιά», προεξόφλησε ο Άντριου Κουόμο, επιμένοντας, όπως σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, στην απειρία του αντιπάλου του.
Επανειλημμένα ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος απείλησε πως ο νεαρός δημοκρατικός θα μπει στο στόχαστρό του αν εκλεγεί, ότι θα εναντιωθεί στην καταβολή διαφόρων ομοσπονδιακών χρηματοδοτήσεων στη μεγαλούπολη.
Αλλά και στο εσωτερικό της δικής του παράταξης ο Ζόραν Μαμντάνι δεν υποστηρίχτηκε ακριβώς ομόφωνα. Διάφορες μορφές, με πιο εμβληματική αυτή του επικεφαλής της μειοψηφίας των δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ, δεν τον υποστήριξαν δημόσια.
Στην πολιτεία Νιού Τζέρζι, που γειτονεύει με τη Νέα Υόρκη, στην εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη κυβερνήτη κέρδισε η - πολύ πιο κεντρώα - δημοκρατική Μίκι Σέριλ, που ήταν αντιμέτωπη με τον ρεπουμπλικάνο επιχειρηματία Τζακ Τσαταρέλι.
Η πολιτεία αυτή θεωρείται οχυρό των δημοκρατικών την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ στις πιο πρόσφατες προεδρικές εκλογές το 2024 έκλεισε αξιοσημείωτα την ψαλίδα της διαφοράς, κυρίως στο ισπανόφωνο τμήμα του εκλογικού σώματος.
Νοτιότερα, πάντα στην ανατολική ακτή, η πολιτεία Βιρτζίνια εξέλεξε για πρώτη φορά γυναίκα κυβερνήτρια, τη 46χρονη Άμπιγκεϊλ Σπάνμπεργκερ, πρώην πράκτορα της CIA, που κέρδισε τον ρεπουμπλικάνο Γουίνσομ Ερλ-Σίαρς.
Στην άλλη πλευρά της χώρας, στην Καλιφόρνια, στήθηκαν επίσης κάλπες, για την αναδιάταξη του εκλογικού χάρτη της πολιτείας, πρωτοβουλία που θα ευνοήσει το δημοκρατικό κόμμα, κατ’ εικόνα παρόμοιου εγχειρήματος τραμπιστών στο Τέξας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
