Αμερικανοί αξιωματούχοι διεξάγουν απόρρητες συνομιλίες με διάφορες χώρες, για τη δημιουργία μιας διεθνούς δύναμης που θα αναπτυχθεί στη Γάζα και σκοπεύουν να παρουσιάσουν το σχετικό σχέδιο τις επόμενες εβδομάδες, σύμφωνα με τρεις πηγές του Axios, που εμπλέκονται στη διαδικασία.
Ωστόσο, υπάρχουν αρκετά «εμπόδια». Και ένα από αυτά, αφορά στη συμμετοχή της Τουρκίας. Η Ουάσινγκτον θέλει να μπει η Τουρκία στη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης (ISF) που προέβλεπε το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα. Η Άγκυρα είναι διατεθειμένη να το κάνει αυτό. Αλλά ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αντιδρά.
Η διακοπή της εκεχειρίας στον θύλακα την Τρίτη ανέδειξε για μία ακόμα φορά πόσο εύθραυστη είναι η κατάπαυση πυρός. Ωστόσο, σημειώνει το Axios, το σχέδιο για την ISF εγείρει «εκρηκτικά» πολιτικά ερωτήματα για το Ισραήλ, τη Χαμάς και τις χώρες που σκέφτονται να στείλουν στρατεύματα.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ είναι επικεφαλής της σύνταξης ενός σχεδίου για τη διεθνή δύναμη, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. Περιλαμβάνει μία νέα παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη- που θα εκπαιδευθεί και θα ελεγχθεί από τις ΗΠΑ, την Αίγυπτο και την Ιορδανία- μαζί με στρατεύματα αραβικών και μουσουλμανικών χωρών.
Η Τουρκία, η Ινδονησία, το Αζερμπαϊτζάν και η Αίγυπτος είναι ανάμεσα στα κράτη που έχουν δείξει προθυμία να στείλουν στρατεύματα, αναφέρουν οι πηγές του Axios. Άλλες χώρες έχουν εκφράσει ανησυχίες στις ΗΠΑ, δεδομένης της χαοτικής κατάστασης σε ό,τι αφορά στην ασφάλεια στη Γάζα.
«Εάν δεν έχουμε αξιόπιστη ασφάλεια και διακυβέρνηση στη Γάζα, στην οποία συμφωνούν οι Ισραηλινοί, θα εγκλωβιστούμε σε μία κατάσταση στην οποία το Ισραήλ θα επιτίθεται διαρκώς», ανέφερε η μία από τις πηγές που εμπλέκεται στον σχεδιασμό.
«Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον χωρών της περιοχής να εμπλακούν στην ISF. Κανένας δεν το απέρριψε και όλοι περιμένουν να δουν τον τελικό σχεδιασμό», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. «Οι περισσότεροι άνθρωποι που ξέρουν την ιστορία αυτής της σύγκρουσης δεν δίνουν μεγάλη πιθανότητα επιτυχίας. Πρέπει να είσαι τρελός για να μην είσαι επιφυλακτικός. Όμως, την ίδια ώρα, κανένας δεν θέλει να εκνευρίσει τον Τραμπ», δήλωσε άλλη πηγή που εμπλέκεται στον σχεδιασμό.
«Αντιπαραγωγική» η στάση Νετανιάχου απέναντι στην Τουρκία
Λίγες χώρες είναι έτοιμες να στείλουν στρατεύματα προκειμένου να πολεμήσουν τη Χαμάς, ή να βρεθούν σε διασταυρούμενα πυρά με αντίπαλες οργανώσεις, πόσο μάλλον με το Ισραήλ.
Η Άγκυρα είναι έτοιμη να συμμετάσχει, αλλά το Ισραήλ αντιτίθεται στην όποια τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Γάζα. Όμως, οι ΗΠΑ θέλουν να εμπλακεί η Τουρκία, μαζί με το Κατάρ και την Αίγυπτο, καθώς θεωρούν πως αυτές οι χώρες είναι οι πιο ικανές να πείσουν τη Χαμάς να «συμφωνήσει και να συμπεριφερθεί σωστά», σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
«Οι Τούρκοι βοήθησαν πολύ στην επίτευξη της συμφωνίας για τη Γάζα και οι επιθέσεις του Νετανιάχου κατά της Τουρκίας είναι πολύ αντιπαραγωγικές», ανέφερε η ίδια πηγή. «Γνωρίζουμε τις ανησυχίες των Ισραηλινών και εργαζόμαστε προκειμένου να δημιουργήσουμε κάτι το οποίο μπορεί να επιτύχει σταθερότητα αποδεκτή και από τις δύο πλευρές», συμπλήρωσε.
«Δεν θα έχουμε δεύτερη ευκαιρία»
Στο πλάνο 20 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ, η ανάπτυξη της ISF είναι προϋπόθεση για την περαιτέρω απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων που κατέχει ακόμα περίπου το 50% της Γάζας. Η διεθνής δύναμη αναμένεται να επικεντρωθεί στην ασφάλεια των συνόρων του θύλακα με το Ισραήλ και την Αίγυπτο και στην αποτροπή του λαθρεμπορίου όπλων.
Ωστόσο, όλα αυτά εξαρτώνται από το εάν η Χαμάς θα συμφωνήσει να παραδώσει την εξουσία της και τουλάχιστον κάποια από τα όπλα της. Κάποιοι στο Ισραήλ και στις ΗΠΑ εκτιμούν ότι η οργάνωση δεν θα το κάνει ποτέ αυτό οικειοθελώς, οπότε αναπόφευκτα οι ισραηλινές δυνάμεις θα πρέπει να ξαναρχίσουν τον πόλεμο. Ενδεχόμενο που φάνηκε ακόμα πιο πιθανό μετά τις μαζικές αεροπορικές επιδρομές της Τρίτης, για τις οποίες το Ισραήλ επικαλέστηκε επίθεση της Χαμάς στη Ράφα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι θέλουν απεγνωσμένα να αποφύγουν την επανέναρξη του πολέμου και θεωρούν ότι η ISF είναι βασικό κομμάτι αυτό του παζλ. Όμως, δεν μπορεί να γίνει βιαστικά. «Καλύτερα να κινηθούμε αργά και να γίνει σωστά, γιατί δεν θα έχουμε δεύτερη ευκαιρία», ανέφερε χαρακτηριστικά στο Axios ένας υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος.
«Επιφυλακτικοί οι Ισραηλινοί, επειδή δεν έχουν τον έλεγχο»
Η διεθνής δύναμη σταθεροποίησης ήταν βασικό αντικείμενο συζήτησης στις συναντήσεις που είχαν οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, κατά τις πρόσφατες επισκέψεις τους στο Ισραήλ.
Πριν από δύο εβδομάδες, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ είχαν εκτεταμένες συνομιλίες με ομάδα υψηλόβαθμων αξιωματικών των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, προκειμένου να ακούσουν τη γνώμη τους.
Η αμερικανική πλευρά παρουσίασε τις ιδέες της για το μέγεθος της ISF, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ισραηλινό αξιωματούχο. Από την άλλη, οι Ισραηλινοί τόνισαν ότι το μέγεθος έχει πολύ μικρότερη σημασία από την αξιοπιστία της δύναμης με τον τοπικό πληθυσμό και την προθυμία να πολεμήσουν και να σκοτώσουν, εάν χρειαστεί.
«Οι Ισραηλινοί είναι νευρικοί και επιφυλακτικοί, επειδή δεν έχουν τον έλεγχο πλέον. Τους είπαμε “ας δημιουργήσουμε τις σωστές συνθήκες και ας δούμε εάν η Χαμάς σοβαρολογεί ή όχι», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.
Πρώτος στόχος να συμφωνήσει η Χαμάς
Αυτή την ώρα πρωταρχικός στόχος είναι να συμφωνήσει η Χαμάς στην ανάπτυξη της διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, ανέφερε πηγή του Axios.
«Αν πας σε ένα περιβάλλον στο οποίο η Χαμάς σε βλέπει ως δύναμη κατοχής, θα είναι δύσκολο. Όμως, εάν η Χαμάς συναινέσει, η κατάσταση θα είναι διαφορετική», σημείωσε. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η ISF δεν θα χρειαστεί να μάχεται εναντίον της Χαμάς, παρά μόνο να επιβάλλει την ειρήνη και να αντιμετωπίζει στοιχεία που προσπαθούν να παρέμβουν.
Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι αναφέρουν πως- όπως αναμενόταν- η Χαμάς χρησιμοποιεί την κατάπαυση πυρός προκειμένου να ανασυγκροτηθεί και να αποκαταστήσει τον έλεγχό της στη Γάζα. Αλλά, με δεδομένο ότι τα σύνορα με την Αίγυπτο είναι μπλοκαρισμένα και πως το Ισραήλ ελέγχει ακόμα τον μισό θύλακα, περιορίζεται η δυνατότητα της Χαμάς να επανεξοπλιστεί.
Εξάλλου, οι αξιωματούχοι συμφωνούν πως η Χαμάς είναι στην πιο αδύναμη θέση που έχει βρεθεί τα τελευταία 20 χρόνια, ενώ την ίδια ώρα δέχεται έντονες πιέσεις από αραβικές και μουσουλμανικές χώρες, προκειμένου να παραχωρήσει την εξουσία, να αφοπλιστεί και να συνεργαστεί στο πλαίσιο του σχεδίου Τραμπ.
Η Αίγυπτος, το Κατάρ και η Τουρκία έχουν πει στις ΗΠΑ πως η Χαμάς θα μπορούσε να συμφωνήσει στην ανάπτυξη της ISF, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Με βάση συζητήσεις τους με τη Χαμάς, οι διαμεσολαβητές πιστεύουν ότι η οργάνωση θα συμφωνούσε η ISF να επιτηρεί τα σύνορα και πιθανόν να διεξάγει αποστολές εντός της Γάζας.
Ωστόσο, ένα σημείο κλειδί είναι ότι η Χαμάς θα πρέπει να πιστέψει πως οι μαχητές της θα έχουν πραγματική αμνηστία εάν συμφωνήσει να προχωρήσει και να μην τους κυνηγήσει την επόμενη ημέρα η ISF ή αντίπαλες ομάδες. Σύμβουλοι του Τραμπ πιστεύουν ότι είναι σημαντικό «να μη δοθεί στη Χαμάς δικαιολογία» για να μη συμφωνήσει.
Τα επόμενα βήματα
Η ISF θα μπορούσε να αναπτυχθεί αρχικά στο νότιο τμήμα της Γάζας, όπου η Χαμάς δεν έχει τον έλεγχο, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια ασφαλής ζώνη για την ανοικοδόμηση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε πως τις τελευταίες ημέρες έχει γίνει σημαντική πρόοδος στη σύνταξη ψηφίσματος για το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο θα υποστηρίζει την ISF και θα μπορούσε να επιτρέψει στις χώρες που θέλουν να στείλουν στρατεύματα.
Το ψήφισμα δεν θα μετατρέπει την ISF σε ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ και οι ΗΠΑ θα μπορούν να επιβλέπουν, να παρακολουθούν και να επηρεάζουν τις επιχειρήσεις της, αναφέρουν πηγές με γνώση της διαδικασίας.
Τις επόμενες ημέρες θα ληφθούν βασικές αποφάσεις για τη σύσταση της ISF και τις προσεχείς εβδομάδες θα παρουσιαστούν στο Ισραήλ και σε πιθανές συμμετέχουσες χώρες, αναφέρουν οι ίδιες πηγές. Ένας από τους αξιωματούχους σημείωσε ότι προσπαθούν να αντλήσουν μαθήματα από τις αποτυχίες παλιότερων ειρηνευτικών αποστολών, όπως στις περιπτώσεις του Λιβάνου και του Αφγανιστάν.
