Ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι επιβάλλει για πρώτη φορά στη δεύτερη θητεία του σημαντικές νέες κυρώσεις στη Ρωσία, εκδηλώνοντας έτσι τον «εκνευρισμό» του απέναντι στον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, μετά την κατάρρευση του σχεδίου για συνάντηση των δύο ηγετών στη Βουδαπέστη.
Οι νέες κυρώσεις ανακοινώθηκαν τη στιγμή που ο πρόεδρος καθόταν στο Οβάλ Γραφείο με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος είχε πετάξει στην Ουάσιγκτον – εκπροσωπώντας μια ομάδα Ευρωπαίων ηγετών αποφασισμένων να κρατήσουν τον Τραμπ στο πλευρό της Ουκρανίας.
Οι κυρώσεις στοχεύουν τις δύο μεγαλύτερες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες, τη Rosneft και τη Lukoil.
«Ήρθε η ώρα να σταματήσει η αιματοχυσία και να υπάρξει άμεση κατάπαυση του πυρός», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, χαρακτηρίζοντας τις δύο εταιρείες «δίδυμες μηχανές της πολεμικής μηχανής του Κρεμλίνου».
Η ενόχληση του Τραμπ προς τον Ρώσο ηγέτη ήταν εμφανής την Τετάρτη, σημειώνουν οι New York Times: «Κάθε φορά που μιλάω με τον Βλαντιμίρ, έχουμε καλές συνομιλίες και μετά δεν οδηγούν πουθενά», είπε. «Απλώς δεν οδηγούν πουθενά».
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξήγησε επίσης την απόφασή του να ακυρώσει τη σύνοδο κορυφής της Βουδαπέστης, που είχε προγραμματιστεί εδώ και καιρό. «Απλώς δεν μου φαινόταν σωστό», είπε. «Δεν ένιωθα ότι θα φτάναμε εκεί που πρέπει να φτάσουμε. Οπότε την ακύρωσα».
Όσο για τις κυρώσεις; «Απλώς ένιωσα ότι ήταν η κατάλληλη στιγμή».
Οι κυρώσεις αυτές είναι από τα πιο σημαντικά μέτρα που έχουν λάβει οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά του ρωσικού ενεργειακού τομέα από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε αποφύγει να επιβάλει κυρώσεις στις συγκεκριμένες εταιρείες, ώστε να επιτρέψει στις συμμαχικές χώρες των ΗΠΑ να συνεχίσουν νόμιμες αγορές ρωσικού πετρελαίου· η στοχοποίησή τους θα μπορούσε να επιφέρει ουσιαστικό πλήγμα στα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο.
«Κλειδί» το πόσο αποτελεσματικά θα εφαρμοστούν οι κυρώσεις
Αναλυτές σημείωσαν ότι η αποτελεσματικότητα των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από το πόσο αυστηρά θα εφαρμοστούν: «Οι κυρώσεις αυτές είναι ένα μεγάλο βήμα, αλλά πρέπει να συνδυαστούν με δευτερεύουσες κυρώσεις ή την απειλή δευτερεουσών κυρώσεων σε τρίτες χώρες», δήλωσε ο Ντάνιελ Τάνεμπαουμ, ερευνητής του Atlantic Council. Οι δευτερεύουσες κυρώσεις θα μπορούσαν να στοχεύσουν χώρες που διατηρούν οικονομικές συναλλαγές με τη Ρωσία.
«Κοιτάξτε, αυτές είναι τεράστιες κυρώσεις», είπε ο Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο. «Είναι πολύ μεγάλες, είναι κατά των δύο μεγάλων πετρελαϊκών τους εταιρειών, και ελπίζουμε ότι δεν θα κρατήσουν πολύ. Ελπίζουμε ότι ο πόλεμος θα λήξει».
Ο Ρούτε έπλεξε το εγκώμιο του προέδρου κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η οποία εξελίχθηκε όσο καλύτερα θα μπορούσε για τον γενικό γραμματέα. Τέτοιες συναντήσεις δεν εξελίσσονται πάντα τόσο ομαλά, με τον Ρούτε και τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες να αγωνιούν συχνά για τις ανατροπές στις σχέσεις τους με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Πέντε ημέρες νωρίτερα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας είχε επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο, προσπαθώντας να φέρει τον Τραμπ πιο σταθερά στο πλευρό του Κιέβου. Πίσω από τις κάμερες, ωστόσο, εκείνη η συνάντηση δεν πήγε καλά: οΤραμπ πίεσε τον Ζελένσκι να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία, ώστε να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός με τους όρους του Πούτιν.
Οι Ευρωπαίοι φοβούνται... τον επιρρεπή Τραμπ
Οι Ευρωπαίοι, πλέον, φαίνεται να έχουν καταλάβει ότι δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένο πως ο Τραμπ θα σταθεί αυτόματα στο πλευρό τους έναντι της Ρωσίας. Κατ’ επανάληψη έχει αποδειχθεί σύμμαχος που χρειάζεται διαρκή παρακολούθηση· αν «αφεθεί» για πολύ, υπάρχει ο φόβος ότι θα επηρεαστεί από τον Πούτιν. Αυτός είναι ο φαύλος κύκλος που επαναλαμβάνεται εδώ και μήνες, προς όφελος του Ρώσου ηγέτη.
Όταν ο Τραμπ και ο Πούτιν συναντήθηκαν στην Αλάσκα τον Αύγουστο, ο Αμερικανός πρόεδρος εγκατέλειψε τον κύριο στόχο του, την επίτευξη άμεσης κατάπαυσης του πυρός. Κι όμως, χαρακτήρισε τη συνάντηση «άριστη». Οι Ευρωπαίοι έσπευσαν δύο ημέρες αργότερα στην Ουάσιγκτον να τον «περικυκλώσουν» με μια διπλωματική επίθεση φιλίας. Για λίγο, φάνηκε να αποδίδει.
Παρόμοια σκηνή εκτυλίχθηκε και στις αρχές του μήνα. Οι Ευρωπαίοι είχαν αρχίσει να ελπίζουν, καθώς ο Τραμπ άφηνε να εννοηθεί ότι θα παρείχε στην Ουκρανία πυραύλους cruise Tomahawk. Όμως, μετά από ένα τηλεφώνημα με τον Πούτιν, το θέμα εγκαταλείφθηκε.
Οι Tomahawk και η ρωσική υπεροχή στο πεδίο
Την Τετάρτη, ο Τραμπ εξήγησε τη σκέψη του, χαρακτηρίζοντας τους Tomahawk «εξαιρετικά πολύπλοκα» όπλα που απαιτούν χρόνο εκπαίδευσης. «Έτσι, ο μόνος τρόπος να εκτοξευτεί ένας Tomahawk είναι αν τον εκτοξεύσουμε εμείς – και δεν πρόκειται να το κάνουμε», είπε.
Ο διπλωματικός, όπως πάντα, Ρούτε σχολίασε: «Δεν πρόκειται να σχολιάσω τους Tomahawk, αλλά όσον αφορά εμάς και όλη τη στήριξη προς την Ουκρανία, αυτή υπάρχει και βρίσκεται κοντά στην καρδιά του προέδρου, και το σημειώνω».
Ένα ακόμη ζήτημα που ανησύχησε τους Ευρωπαίους είναι ότι ο Τραμπ φάνηκε πρόσφατα να υιοθετεί την προτιμώμενη αφήγηση του Πούτιν, ότι δηλαδή οι Ρώσοι υπερέχουν στο πεδίο της μάχης – σε αντίθεση με τα διαθέσιμα στοιχεία.
Σύμφωνα με αναλυτές άμυνας, ένας από τους κύριους στόχους της ευρωπαϊκής συμμαχίας είναι πλέον να επαναφέρει τον Τραμπ στην πραγματικότητα. «Ο βασικός στόχος, πιστεύω, είναι να διορθωθεί, να αντικρουστεί η αφήγηση –την οποία ο Τραμπ έδειχνε να αποδέχεται πριν λίγες εβδομάδες– ότι οι Ρώσοι κερδίζουν», είπε ο Σέθ Τζόουνς, αναλυτής του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS).
«Είναι σημαντικό να υπενθυμίσει κανείς στον πρόεδρο ότι οι Ρώσοι δεν είναι τόσο καλοί όσο λένε ότι είναι», πρόσθεσε ο Τζόουνς.
«Δεν σημειώνουν τόση πρόοδο, και για να υπάρξει ειρήνη, η Ρωσία πρέπει να νιώσει πίεση».
Κι όμως, ο πόλεμος συνεχίζεται. Την Τετάρτη, η Ρωσία εξαπέλυσε νέο μπαράζ επιθέσεων κατά της Ουκρανίας. Μεταξύ των στόχων που επλήγησαν ήταν και ένα νηπιαγωγείο.
