Οι χώρες της ΕΕ έχουν πέντε χρόνια για να προετοιμαστούν για πόλεμο με τη Ρωσία, σύμφωνα με ένα στρατιωτικό σχέδιο που θα παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Πέμπτη.
Σύμφωνα με το Politico, το προσχέδιο αναφέρει πως «μέχρι το 2030, η Ευρώπη χρειάζεται μια αρκετά ισχυρή ευρωπαϊκή αμυντική στάση για να αποτρέψει αξιόπιστα τους αντιπάλους της, καθώς και να ανταποκριθεί σε τυχόν επιθέσεις». Το ζήτημα θα συζητηθεί από τους υπουργούς Άμυνας αργά την Τετάρτη πριν παρουσιαστεί στο Κολέγιο των Επιτρόπων την Πέμπτη και αναμένεται να φτάσει στα χέρια των ηγετών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.
Ο Χάρτης Πορείας για την Αμυντική Ετοιμότητα 2030 αποτελεί ένδειξη του αυξανόμενου ρόλου της ΕΕ στις στρατιωτικές υποθέσεις, μια αντίδραση στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και την ασαφή δέσμευση του Ντόναλντ Τραμπ για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, σχολιάζει το Politico.
«Μια στρατιωτικοποιημένη Ρωσία αποτελεί μια διαρκή απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο άμεσο μέλλον», αναφέρει το έγγραφο, το οποίο δημοσιεύθηκε αρχικά στο Bloomberg. Ενώ οι χώρες της ΕΕ αυξάνουν ραγδαία τους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους, μεγάλο μέρος αυτών των δαπανών «παραμένει σε συντριπτικό βαθμό εθνικό, οδηγώντας σε κατακερματισμό, πληθωρισμό του κόστους και έλλειψη «διαλειτουργικότητας», αναφέρει το 16σέλιδο έγγραφο.
Το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ πιέζει τα μέλη της να αγοράζουν όπλα από κοινού και θέλει τουλάχιστον το 40% των αμυντικών προμηθειών να αποτελούν κοινές συμβάσεις μέχρι το τέλος του 2027. Ο οδικός χάρτης θέτει επίσης στόχους για τουλάχιστον το 55% των αγορών όπλων να προέρχονται από εταιρείες της ΕΕ και της Ουκρανίας έως το 2028 και τουλάχιστον το 60% έως το 2030.
Οι προτεραιότητες του σχεδίου
Το έγγραφο, σύμφωνα με το Politico εξετάζει σημείο προς σημείο μια σειρά από προτεραιότητες. Ένας από τους κύριους στόχους είναι να καλύψει τα κενά στις δυνατότητες της ΕΕ σε εννέα τομείς: αεροπορική και πυραυλική άμυνα, παράγοντες που διευκολύνουν την ανάπτυξη, στρατιωτική κινητικότητα, συστήματα πυροβολικού, τεχνητή νοημοσύνη και κυβερνοασφάλεια, πυραύλους και πυρομαχικά, drones και αντι-drones, χερσαίες μάχες και θαλάσσιες μεταφορές.
Το σχέδιο αναφέρει επίσης τομείς όπως η αμυντική ετοιμότητα και ο ρόλος της Ουκρανίας, η οποία θα είναι βαριά οπλισμένη και υποστηριζόμενη ώστε να γίνει ένας «ατσαλένιος σκαντζόχοιρος» ικανός να αποτρέψει τη ρωσική επιθετικότητα.
Περιλαμβάνει επίσης χρονοδιαγράμματα για τρία βασικά έργα: την Ανατολική Πλευρική Παρακολούθηση, η οποία θα ενσωματώσει συστήματα επίγειας άμυνας με συστήματα αεροπορικής άμυνας και αντι-drone αεροσκάφη και το «Ευρωπαϊκό Τείχος των Drones», πρόταση που έκανε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την καλύτερη προστασία των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης. Επίσης, την Ευρωπαϊκή Αεροπορική Ασπίδα για τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεροπορικής άμυνας και μια Ασπίδα Άμυνας για την προστασία των διαστημικών πόρων του ευρωπαϊκού μπλοκ.
Η Επιτροπή ελπίζει ότι οι ηγέτες της ΕΕ θα εγκρίνουν αυτά τα τρία projects μέχρι το τέλος του έτους.
Για να είναι έτοιμα έως το 2030, σύμφωνα με το προσχέδιο του χάρτη, τα έργα σε όλους τους τομείς προτεραιότητας θα πρέπει να ξεκινήσουν το πρώτο εξάμηνο του 2026. Μέχρι το τέλος του 2028, θα πρέπει να έχουν τεθεί σε εφαρμογή έργα, συμβάσεις και χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση των πιο επειγόντων αναγκών και εκεί που υπάρχουν τα πιο επικίνδυνα κενά.
Η Επιτροπή θέλει επίσης να χαρτογραφήσει την αύξηση της βιομηχανικής δυναμικότητας, που απαιτείται για την κάλυψη των κενών και τον εντοπισμό κινδύνων και σημείων συμφόρησης στην αλυσίδα εφοδιασμού σε κρίσιμες πρώτες ύλες. Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί αμφιλεγόμενο ζήτημα, καθώς παραδοσιακά η ευρωπαϊκή βιομηχανία διστάζει να μοιραστεί πάρα πολλές πληροφορίες σχετικά με την παραγωγή και τις αλυσίδες εφοδιασμού με τις Βρυξέλλες.
Η χρηματοδότηση
Το έγγραφο αναφέρει ότι η ΕΕ θα βοηθήσει με έως και 800 δισ. ευρώ για δαπάνες στην άμυνα, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ για δάνεια έναντι όπλων, του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Βιομηχανίας Άμυνας ύψους 1,5 δισ. ευρώ, το οποίο ωστόσο βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση , του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας και, μόλις εγκριθεί το 2027, του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού του ευρωπαϊκού μπλοκ.
Τονίζει ακόμα ότι «τα κράτη μέλη είναι και θα παραμείνουν κυρίαρχα σε ότι αφορά στην εθνική τους άμυνα». Παρά την προσεκτική αυτή διατύπωση, ορισμένες χώρες μέλη διατηρούν τον μεγαλύτερο ρόλο της Ένωσης στην άμυνα, έναν τομέα που παραδοσιακά προορίζεται για τις εθνικές κυβερνήσεις. «Ο πρωταρχικός στόχος πρέπει να είναι η προετοιμασία των συνθηκών ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να εκπληρώσουν τους εθνικούς και διεθνείς στόχους τους», δήλωσε η Γερμανία στην επίσημη συνεισφορά της στον Χάρτη Πορείας Ετοιμότητας 2030 της ΕΕ. Η συνεισφορά της Σουηδίας, από την άλλη, που κυκλοφόρησε μεταξύ διπλωματών, ανέφερε ότι «οι δείκτες πρέπει να είναι προσανατολισμένοι στην παραγωγή και να επικεντρώνονται στη μέτρηση απτών αποτελεσμάτων», αντί να απαιτούν σε ποιο βαθμό οι χώρες χρησιμοποιούν συγκεκριμένα εργαλεία όπως οι κοινές προμήθειες.
Το στρατιωτικό σχέδιο, το οποίο βρίσκεται σε διαδικασία προετοιμασίας ήδη από το καλοκαίρι, καταβάλλει προσπάθεια να αντιμετωπίσει ανησυχίες χωρών ολόκληρης της Ευρώπης, όχι μόνο χωρών που αισθάνονται ότι απειλούνται περισσότερο από τη Ρωσία. Σε ένα νεύμα προς τον Νότο, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, αναφέρει ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να ανεχτεί να παραμένει τυφλή στις απειλές που προέρχονται από άλλα μέρη του κόσμου», αναφέροντας τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Το προσχέδιο εμμένει ακόμα πως η ΕΕ θα συντονιστεί με το ΝΑΤΟ. Η συμμαχία και ορισμένες χώρες ανησυχούν για τη δημιουργία μιας παράλληλης αμυντικής δομής από τις Βρυξέλλες, που θα περιπλέξει τα πολεμικά σχέδια αντί να ενσωματωθεί ομαλά στο ΝΑΤΟ. Ο στόχος είναι να επιτραπεί στην ΕΕ να γίνει πιο ανεξάρτητη σε έναν πολύ πιο επικίνδυνο κόσμο.
«Αυταρχικά κράτη επιδιώκουν όλο και περισσότερο να παρεμβαίνουν στις κοινωνίες και τις οικονομίες μας», αναφέρει το προσχέδιο, σύμφωνα με το Politico. «Οι παραδοσιακοί σύμμαχοι και εταίροι αλλάζουν επίσης την εστίασή τους σε άλλες περιοχές του κόσμου. Η αμυντική στάση και οι δυνατότητες της Ευρώπης πρέπει να είναι έτοιμες για τα πεδία των μαχών του αύριο».
Με πληροφορίες του Politico
