Η κορυφαία αρχή του ΟΗΕ για την επισιτιστική ασφάλεια, η Ενοποιημένη Κατάταξη Φάσεων Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC), ανακοίνωσε σήμερα Παρασκευή ότι η πόλη της Γάζας βρίσκεται ήδη σε κατάσταση λιμού — μια δραματική εξέλιξη που ενδέχεται να επεκταθεί σε ολόκληρη τη Λωρίδα της Γάζας, εάν δεν επιτευχθεί εκεχειρία και δεν αρθούν οι περιορισμοί στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο λιμός πλήττει την πόλη της Γάζας, όπου έχουν καταφύγει εκατοντάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι, και υπάρχει κίνδυνος να εξαπλωθεί νότια, προς τις περιοχές Ντέιρ αλ-Μπάλαχ και Χαν Γιούνις, έως τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Η αξιολόγηση της IPC έρχεται μετά από μήνες ανησυχητικών προειδοποιήσεων από ανθρωπιστικές οργανώσεις, οι οποίες επισημαίνουν ότι οι ισραηλινοί περιορισμοί στην είσοδο τροφίμων και βασικών ειδών, σε συνδυασμό με τη στρατιωτική επιχείρηση, έχουν οδηγήσει σε δραματικά επίπεδα πείνας — κυρίως ανάμεσα σε παιδιά.
«Έγκλημα πολέμου»
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ υπενθύμισε σήμερα ότι «η λιμοκτονία ανθρώπων για στρατιωτικούς σκοπούς αποτελεί έγκλημα πολέμου», λίγα λεπτά αφού ο ΟΗΕ κήρυξε επισήμως λιμό στη Λωρίδα της Γάζας.
«Δεν μπορούμε να αφήσουμε αυτή την κατάσταση να συνεχιστεί ατιμώρητα», υπογράμμισε από την πλευρά του ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
«Υπάρχει ανάγκη για άμεση εκεχειρία, για την άμεση απελευθέρωση όλων των ομήρων και πλήρη και χωρίς εμπόδια πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας» στη Λωρίδα της Γάζας, πρόσθεσε ο Γκουτέρες.
Ο Τουρκ εκτίμησε ότι «ο λιμός που κηρύχθηκε σήμερα από την Ολοκληρωμένη Ταξινόμηση Φάσεων Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC) στην πόλη της Γάζας είναι το άμεσο αποτέλεσμα των ενεργειών που έχει λάβει η ισραηλινή κυβέρνηση» σε ανακοίνωσή του προς τους δημοσιογράφους.
«Είναι έγκλημα πολέμου να χρησιμοποιείται η λιμοκτονία ως μέθοδος πολέμου και οι θάνατοι που προκύπτουν από αυτή ενδέχεται επίσης να ισοδυναμούν με το έγκλημα πολέμου της εκ προθέσεως δολοφονίας», πρόσθεσε.
Στο μεταξύ ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ αρμόδιος για Ανθρωπιστικές Υποθέσεις Τομ Φλέτσερ εκτίμησε ότι ο λιμός στη Γάζα «θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί, αν μας το είχαν επιτρέψει».
«Παρά ταύτα τρόφιμα συγκεντρώνονται στα σύνορα εξαιτίας της συστηματικής παρεμπόδισης του Ισραήλ», σημείωσε ο ίδιος, ενώ πρόσθεσε ότι «αυτός ο λιμός θα μας στοιχειώνει και πρέπει να μας στοιχειώνει όλους».
«Ας παρέχουμε τρόφιμα και άλλες προμήθειες ανεμπόδιστα και στην απαιτούμενη μαζική κλίμακα. Ας τερματίσουμε την τιμωρία», πρόσθεσε ο Φλέτσερ ένα σχόλιο που απηύθυνε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Πρώτη επίσημη αναγνώριση λιμού στη Μέση Ανατολή
Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο λιμός αναγνωρίζεται επισήμως σε περιοχή της Μέσης Ανατολής, γεγονός που αναμένεται να εντείνει τη διεθνή πίεση προς το Ισραήλ. Η ισραηλινή κυβέρνηση, εν μέσω σφοδρού πολέμου με τη Χαμάς μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, δηλώνει ότι σχεδιάζει περαιτέρω στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, γεγονός που —σύμφωνα με ειδικούς— απειλεί να επιδεινώσει περαιτέρω την ανθρωπιστική κρίση.
Η IPC υπογραμμίζει ότι η κρίση προκαλείται από τον πόλεμο, τον αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας, τον εκτοπισμό των αμάχων και την κατάρρευση της τοπικής παραγωγής τροφίμων. Όλα αυτά έχουν οδηγήσει σε σοβαρότατη επισιτιστική ανασφάλεια μετά από σχεδόν δύο χρόνια εχθροπραξιών.
Περισσότεροι από 500.000 κάτοικοι της Γάζας — περίπου το 25% του πληθυσμού — βρίσκονται αντιμέτωποι με καταστροφικά επίπεδα πείνας, ενώ χιλιάδες ζωές, κυρίως παιδιών, απειλούνται από τον υποσιτισμό και τις συνέπειές του.
Αντιδράσεις και αμφισβήτηση από το Ισραήλ
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απέρριψε τις αναφορές περί λιμού, χαρακτηρίζοντάς τις «προπαγάνδα της Χαμάς». Παρά τις εικόνες λιπόσαρκων παιδιών και μαρτυρίες για θανάτους από πείνα, το Ισραήλ δηλώνει ότι έχει λάβει μέτρα για την αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας. Ωστόσο, τόσο ο ΟΗΕ όσο και Παλαιστινιακές αρχές επισημαίνουν πως η βοήθεια παραμένει ανεπαρκής σε σχέση με τις ανάγκες.
Ο ισραηλινός οργανισμός COGAT, υπεύθυνος για τον συντονισμό της βοήθειας, απέρριψε την έκθεση της IPC ως «ψευδή και προκατειλημμένη». Ανθρωπιστικές οργανώσεις, ωστόσο, τονίζουν ότι η κατάσταση είναι τραγική και επιδεινώνεται καθημερινά, με χιλιάδες θύματα που θα μπορούσαν να είχαν σωθεί.
Δυσκολίες στην καταγραφή και αυξανόμενη ανησυχία
Η IPC παραδέχεται ότι οι περιορισμοί πρόσβασης δυσχέραιναν την αξιόπιστη συλλογή δεδομένων. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία για το διάστημα 1η Ιουλίου – 15 Αυγούστου δείχνουν ξεκάθαρα ότι έχουν ξεπεραστεί τα όρια που ορίζουν την εμφάνιση λιμού και οξείας υποσιτιστικής κρίσης, ενώ υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι έχει φτάσει και το όριο θνησιμότητας.
Αν δεν υπάρξει ουσιαστική αλλαγή έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, εκτιμάται ότι έως και το ένα τρίτο του πληθυσμού της Γάζας θα βρεθεί σε συνθήκες απόλυτης επισιτιστικής καταστροφής.
