Η Ρωσία δεν έχει περιορίσει τις φιλοδοξίες της και οι ΗΠΑ δεν θα την πιέσουν να το κάνει. Τα εδαφικά ζητήματα και οι εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία είναι επί του παρόντος ζητήματα δεύτερης κατηγορίας. Ο πόλεμος παραμένει δυσεπίλυτος.
Οι συναντήσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τους Ευρωπαίους ηγέτες στις 18 Ιουνίου 2025 διέλυσαν τους φόβους της ανησυχίας. Δεν υπήρξε καμία κόντρα, καμία πρόωρη αναχώρηση και καμία κρίση. Οι συζητήσεις ήταν εγκάρδιες, σχεδόν φιλικές. Ο Τραμπ ήταν πολύ πιο χαλαρός από ό,τι ήταν με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα τρεις ημέρες νωρίτερα, όπου φαίνονταν να έχει άγχος προσμονής και στη συνέχεια απογοήτευσης.
Τραμπ: Σε δύο εβδομάδες θα γνωρίζουμε αν θα υπάρξει ειρήνη στην Ουκρανία
Την ίδια ώρα ο Τραμπ διαμηνύει ότι μέσα σε δύο εβδομάδες θα ξέρει περισσότερα για τις πιθανότητες ειρήνης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Αυτό δήλωσε σε τηλεφωνική του συνέντευξη στoν συντηρητικό ραδιοφωνικό παραγωγό Todd Starnes. «Θα έλεγα ότι μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες θα γνωρίζουμε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Μετά, θα χρειαστεί ίσως να υιοθετήσουμε μια διαφορετική προσέγγιση», είπε ο Τραμπ χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.
Η ατμόσφαιρα έχει πάντα σημασία, αναφέρει το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS). Για τον Τραμπ, έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία οι υποκείμενες θέσεις των βασικών παραγόντων. Οι πολιτικές και οι πόροι, όχι οι χειραψίες και το χιούμορ, θα διαμορφώσουν την έκβαση του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Μετά τη διπλωματία των τελευταίων ημερών, η ειρήνη φαίνεται πιο μακρινή από ποτέ. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν υποτίθεται ότι ήταν έτοιμος για μια επικείμενη συνάντηση με τον ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Το Κρεμλίνο υποτίθεται ότι είχε αποδεχτεί τις δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία. Λέγεται ότι η Ουκρανία ήταν πρόθυμη να παραχωρήσει τεράστιες εκτάσεις εδάφους, τουλάχιστον προς το παρόν, για να τερματίσει τον πόλεμο, αναφέρουν οι NYT.
Αλλά σχεδόν μια εβδομάδα αργότερα, ο Τραμπ χαιρέτισε ως πρωτοποριακή τη σύνοδο κορυφής ΗΠΑ-Ρωσίας στην Αλάσκα, αλλά τίποτα δεν έχει επιτευχθεί και το πρόβλημα του τερματισμού της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν φαίνεται να λύνεται. Ούτε μια εκεχειρία ούτε μια ειρηνευτική διευθέτηση δεν φαίνεται πιο κοντά, και η Ρωσία συνεχίζει να χτυπά την Ουκρανία και τους πολίτες της με σφοδρές επιθέσεις πυραύλων και drones.
Και οι δύο πλευρές μπορεί να εξετάζουν παραχωρήσεις πίσω από κλειστές πόρτες, τις οποίες δεν είναι ακόμη έτοιμες να αναγνωρίσουν δημόσια. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πιστεύουν ότι έχουν την προσοχή του Τραμπ μετά την ασυνήθιστη ομαδική επίσκεψή τους στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα και τη δέσμευσή του για κάποιο είδος διαβεβαιώσεων ασφαλείας για την Ουκρανία.Ο Παρόλα αυτά, το χάσμα μεταξύ των θέσεων της Μόσχας και του Κιέβου παραμένει τεράστιο και αυτή η πραγματικότητα συγκρούεται με τις προσδοκίες που έχει θέσει ο Λευκός Οίκος για μια επικείμενη ειρήνη.
Τα βασικά ζητήματα που χωρίζουν τη Ρωσία από την Ουκρανία
Εδάφη
Πριν από τη συνάντηση με τον Πούτιν στην Αλάσκα, ο Τραμπ δήλωσε ότι μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας θα περιλαμβάνει «κάποια ανταλλαγή εδαφών προς όφελος και των δύο». Γρήγορα έγινε σαφές ότι ο Πούτιν, πεπεισμένος ότι κερδίζει τον πόλεμο, απαιτούσε μια ανταλλαγή που έγερνε υπέρ του. Θέλει η Ουκρανία να παραιτηθεί από τη διεκδίκηση του Ντονμπάς, την περιοχή όπου ο Πούτιν ισχυρίστηκε, ψευδώς, ότι η Ουκρανία διεξήγαγε «γενοκτονία» ρωσόφωνων.
Σε αντάλλαγμα, σύμφωνα με τους αναλυτές, η Ρωσία μπορεί να είναι έτοιμη να επιστρέψει περιοχές που έχει υπό την κατοχή της στην Ουκρανίας, τις οποίες ο Πούτιν δεν έχει διεκδικήσει ως μέρος της Ρωσίας και είναι λιγότερο βασικές για την αφήγηση του Κρεμλίνου για τον πόλεμο. Παράλλλα, η Ρωσία θα επιδιώξει τη νομική αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας από την Ουκρανία τουλάχιστον στο Ντονμπάς και την Κριμαία, δήλωσε ο Ντμίτρι Τρένιν, ειδικός ασφαλείας στην Ανώτατη Σχολή Οικονομικών στη Μόσχα. Η Ρωσία προσάρτησε τη χερσόνησο της Κριμαίας το 2014, ακολουθούμενη από τέσσερις ακόμη περιοχές της Ουκρανίας το 2022 που δεν έλεγχε πλήρως, σε κινήσεις που ούτε οι περισσότεροι από τους στενότερους συμμάχους της δεν έχουν αναγνωρίσει.
Ο Ζελένσκι έχει πει επανειλημμένα ότι η Ουκρανία δεν θα παραχωρήσει το ελεγχόμενο από την Ουκρανία τμήμα του Ντονμπάς στη Ρωσία και έχει καταστήσει σαφές ότι η Ουκρανία δεν θα αναγνωρίσει τη ρωσική κυριαρχία σε καμία ουκρανική γη. «Νομικά, δεν αναγνωρίζουμε την κατοχή», δήλωσε ο στους δημοσιογράφους την Τετάρτη. Ωστοσο, δεν έχει αποκλείσει εντελώς τις εδαφικές ανταλλαγές, αλλά δεν έχει επίσης διευκρινίσει ποιες θα μπορούσαν να είναι αυτές.
Εγγυήσεις ασφαλείας
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο συναντάται με Ευρωπαίους αξιωματούχους για να συζητήσουν τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία εάν επιτευχθεί ποτέ ειρηνευτική συμφωνία. Ωστόσο, υπάρχει σημαντική συζήτηση σχετικά με το τι μπορεί να περιλαμβάνουν τέτοιες εγγυήσεις - στην πραγματικότητα διαβεβαιώσεις - και εάν η Ρωσία θα είχε δικαίωμα βέτο στα σχέδια της Δύσης ως μέρος των απαιτήσεών της για τελική διευθέτηση του πολέμου.
Οι υποδείξεις του απεσταλμένου του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, ότι ο Πούτιν είχε συμφωνήσει σε μια εγγύηση ασφάλειας τύπου ΝΑΤΟ για την Ουκρανία από τη Δύση μετά τον πόλεμο απορρίφθηκαν έντονα από τον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ. Αλλά η απόφαση εδώ, όπως πάντα, θα εναπόκειται στον Πούτιν, εάν οι διαπραγματευτές φτάσουν ως εκεί.
Η Βρετανία και η Γαλλία ηγούνται του λεγόμενου «συνασπισμού των πρόθυμων» χωρών που εξετάζουν επιλογές για εγγυήσεις ασφάλειας εκτός ΝΑΤΟ, δεδομένης της αντίθεσης του Πούτιν και του Τραμπ. Εργάζονται για μια «δύναμη διαβεβαίωσης» ορισμένων δυτικών στρατευμάτων - ίσως 15.000 - που θα εδρεύουν στη δυτική Ουκρανία, μακριά από τις πρώτες γραμμές, για να υποστηρίξουν έναν ενισχυμένο και επανεξοπλισμένο ουκρανικό στρατό 900.000 στρατιωτών. Αλλά από πού θα προέλθουν αυτά τα ξένα στρατεύματα και πώς θα προστατεύονται, με τι εξοπλισμό και για πόσο καιρό - πόσο μάλλον το κόστος όλων αυτών — είναι αναπάντητα ερωτήματα. Ο Τραμπ έχει ήδη αποκλείσει την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων στην Ουκρανία.
Σύνοδοι Κορυφής
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το επόμενο βήμα στη διαδικασία θα πρέπει να είναι μια συνάντηση μεταξύ του Πούτιν και Ζελένσκι, ακολουθούμενη ίσως από μια συνάντηση και των τριών ανδρών. Έχει υπονοήσει ότι ο Πούτιν έχει συμφωνήσει να συναντηθεί με τον Ζελένσκι. Αλλά το Κρεμλίνο έχει «παγώσει» αυτή την εναλλακτική, με τον Λαβρόφ να λέει ότι τέτοιες συναντήσεις θα πρέπει να προετοιμαστούν προσεκτικά, «βήμα προς βήμα». Ο Πούτιν θεωρεί τον Ζελένσκι παράνομο και την ίδια την Ουκρανία «τεχνητή». Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν τελευταία φορά αυτοπροσώπως τον Δεκέμβριο του 2019, σε μια μορφή που περιελάμβανε τον Πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και την τότε καγκελάριο της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ. Εκεί είχαν μια σύντομη διμερή συνάντηση, τη μόνη τέτοια συνάντησή τους.
Ο Ζελένσκι έχει ασπαστεί δημόσια την ιδέα μιας συνάντησης με τον Πούτιν, εν μέρει για να κρατήσει τον Τραμπ ευχαριστημένο και για να θέσει το βάρος της άρνησης στον Πούτιν. «Η πραγματικότητα είναι ότι ο Πούτιν δεν θα συναντήσει τον Ζελένσκι εκτός αν βρεθεί εκεί για να παραδοθεί στη Ρωσία», λένε ειδικοί αναλυτές. Ταυτόχρονα, εάν ο Τραμπ είναι έτοιμος να πιέσει τον Πούτιν και να απειλήσει ξανά με περαιτέρω οικονομικές κυρώσεις ή αυξημένες στρατιωτικές προμήθειες στην Ουκρανία, ο Πούτιν μπορεί να συμφωνήσει σε οποιονδήποτε αριθμό συναντήσεων. Αλλά το αν αυτό θα οδηγήσει σε ειρηνευτική συμφωνία δεν είναι δεδομένο.
Κατάπαυση του πυρός
Ο Τραμπ άλλαξε γνώμη. Πίεζε για άμεση κατάπαυση του πυρός και τον τερματισμό των δολοφονιών από την αρχή. Μετά την αρχική αντίθεση του Ζελένσκι, επειδή πίστευε ότι θα ωφελούσε τη Ρωσία, ο Ουκρανός ηγέτης ασπάστηκε την ιδέα, λέγοντας ότι η κατάπαυση του πυρός ήταν απαραίτητη πριν από οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις για τα εδαφικά. Αλλά ο Πούτιν αντιστάθηκε, απαιτώντας πρώτα να του παραχωρηθεί το υπόλοιπο Ντονμπάς ως προϋπόθεση.
Στη σύνοδο κορυφής της Αλάσκας, ο Πούτιν έπεισε τον Τραμπ να προχωρήσει πρώτα σε μια συνθήκη ειρήνης, πριν από μια κατάπαυση του πυρός, επιτρέποντας στη Ρωσία να συνεχίσει να βομβαρδίζει την Ουκρανία και στα ρωσικά στρατεύματα να προελαύνουν, αργά και με πολλές απώλειες, προς την περιοχή του Ντόνετσκ που δεν έχουν ακόμη καταλάβει.
Με πληροφοίες IISS/ΝΥΤ
