Ο ισχυρότερος σεισμός που έχει καταγραφεί στην ιστορία σημειώθηκε στις 22 Μαΐου 1960 στη Βαλδιβία της Χιλής και είχε ένταση 9,5 Ρίχτερ.
Ο «Μεγάλος Σεισμός της Χιλής» προκάλεσε τον θάνατο περίπου 1.000 έως 2.000 ανθρώπων, σύμφωνα με εκτιμήσεις του US Geological Survey (USGS) και του National Centers for Environmental Information (NOAA). Παρόλο που ο αριθμός των θυμάτων θεωρείται σχετικά χαμηλός για έναν σεισμό τέτοιου μεγέθους, οι υλικές καταστροφές ήταν τεράστιες, με περισσότερα από δύο εκατομμύρια άτομα να μένουν άστεγα.
Ο σεισμός πυροδότησε, άλλωστε, ένα από τα πιο καταστροφικά τσουνάμι του 20ού αιώνα, το οποίο διέσχισε ολόκληρο τον Ειρηνικό Ωκεανό. Τα κύματα έφτασαν τις ακτές της Χαβάης, όπου προκάλεσαν τον θάνατο 61 ανθρώπων, ενώ στην Ιαπωνία καταγράφηκαν 142 νεκροί. Το τσουνάμι έφτασε ακόμη και στη Νέα Ζηλανδία και τις Φιλιππίνες, δείχνοντας την παγκόσμια εμβέλεια της σεισμικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα του USGS, και οι δέκα ισχυρότεροι σεισμοί που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως προκλήθηκαν σε ζώνες υποβύθισης, δηλαδή σε περιοχές όπου μία τεκτονική πλάκα βυθίζεται κάτω από μια άλλη.
Τέτοιες ζώνες συναντώνται κυρίως γύρω από τον λεγόμενο «Δαχτυλίδι της Φωτιάς» του Ειρηνικού Ωκεανού. Οι περιοχές αυτές είναι υπεύθυνες για την πλειονότητα των μεγάλων σεισμών και τσουνάμι του πλανήτη.
Στη λίστα ακολουθεί ο σεισμός των 9,2 Ρίχτερ στην Αλάσκα των Ηνωμένων Πολιτειών στις 27 Μαρτίου 1964. Γνωστός ως ο σεισμός του «Prince William Sound», προκάλεσε την κατάρρευση εδαφών και ένα τεράστιο κύμα που σάρωσε την ακτογραμμή.
Τρίτος στη σειρά είναι ο σεισμός της Σουμάτρας στην Ινδονησία στις 26 Δεκεμβρίου 2004. Με μέγεθος μεταξύ 9,1 και 9,3 Ρίχτερ, συνοδεύτηκε από ένα από τα φονικότερα τσουνάμι στην ιστορία, το οποίο σκότωσε περισσότερους από 230.000 ανθρώπους σε 14 χώρες του Ινδικού Ωκεανού.
Στην τέταρτη θέση συναντάμε τον καταστροφικό σεισμό της Ιαπωνίας το 2011 που έπληξε την περιοχή Τοχόκου. Η δόνηση των 9,1 Ρίχτερ προκάλεσε τεράστιο τσουνάμι και οδήγησε στην πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα, με δραματικές συνέπειες για το περιβάλλον και την παγκόσμια ενεργειακή πολιτική.
Η πέμπτη ισχυρότερη σεισμική δόνηση συνέβη στη ρωσική Χερσόνησο της Καμτσάτκα το 1952 με μέγεθος 9,0 Ρίχτερ. Αν και σημειώθηκε σε απομακρυσμένη περιοχή, προκάλεσε τσουνάμι που καταγράφηκε μέχρι τη Χαβάη.
Η Χιλή επανεμφανίζεται στην έκτη θέση με τον σεισμό του Μαουλέ στις 27 Φεβρουαρίου 2010, έντασης 8,8 Ρίχτερ. Η δόνηση αυτή, που διήρκεσε σχεδόν τρία λεπτά, σκότωσε πάνω από 500 ανθρώπους και προκάλεσε καταστροφές σε περισσότερα από 200.000 κτίρια.
Στην έβδομη θέση βρίσκεται ο σεισμός στα ανοικτά της ακτής του Ισημερινού και της Κολομβίας το 1906, με μέγεθος 8,8 Ρίχτερ. Προκάλεσε τσουνάμι που έφτασε έως την Κεντρική Αμερική και τα νησιά της Καραϊβικής, αν και ο ακριβής αριθμός θυμάτων παραμένει αβέβαιος.
Η Αλάσκα επιστρέφει στην όγδοη θέση με έναν ακόμη σεισμό στις Αλεούτιες Νήσους το 1938, ο οποίος είχε μέγεθος 8,7 Ρίχτερ. Παρόλο που σημειώθηκε σε απομονωμένη περιοχή, προκάλεσε ανησυχία λόγω της μεγάλης διάρκειας και ισχύος του.
Ένα από τα λιγότερο γνωστά, αλλά εξίσου εντυπωσιακά γεγονότα, ήταν ο σεισμός στο Αρουνάτσαλ Πραντές της Ινδίας, στις 15 Αυγούστου 1950. Με μέγεθος 8,6 Ρίχτερ, αποτελεί τον ισχυρότερο γνωστό σεισμό που δεν συνέβη σε ζώνη υποβύθισης, αλλά σε ηπειρωτικό ρήγμα στην περιοχή των Ιμαλαΐων. Οδήγησε στον θάνατο περίπου 1.500 ανθρώπων και σημαντικές γεωμορφολογικές αλλαγές.
Τη δεκάδα κλείνει ένας ακόμη σεισμός στην Ινδονησία, αυτή τη φορά κοντά στο νησί Νιάς, στις 28 Μαρτίου 2005. Με μέγεθος 8,6 Ρίχτερ, σημειώθηκε μόλις τρεις μήνες μετά το φονικό τσουνάμι του 2004 και προκάλεσε τον θάνατο περισσότερων από 1.300 ανθρώπων.
Ο «κανόνας» των ισχυρότερων σεισμών
Το γράφημα που απεικονίζει τους δέκα ισχυρότερους σεισμούς σε συνδυασμό με τον παγκόσμιο χάρτη των τεκτονικών πλακών επιβεβαιώνει την ισχυρή γεωφυσική σύνδεση μεταξύ των σεισμών μεγάλης έντασης και της θέσης τους πάνω ή κοντά σε τεκτονικά όρια.
Όλοι οι μεγάλοι σεισμοί σημειώθηκαν σε περιοχές σύγκρουσης πλακών, όπου η συσσωρευμένη τεκτονική πίεση εκτονώνεται με καταστροφικό τρόπο.
Η περίπτωση της Χιλής είναι ιδιαίτερη, καθώς στη χώρα έχουν σημειωθεί δύο από τους δέκα ισχυρότερους σεισμούς, γεγονός που την καθιστά μία από τις πλέον σεισμογενείς περιοχές του κόσμου. Η τεκτονική πλάκα της Ναζκά συγκρούεται με τη Νότια Αμερικανική πλάκα, δημιουργώντας μια συνεχή σεισμική δραστηριότητα που απαιτεί υψηλά επίπεδα προετοιμασίας και αντισεισμικής θωράκισης.
