Μπορεί ένας ειρηνικός ακτιβισμός να δημιουργήσουν ένα γεγονός παγκόσμιας ακτινοβολίας με στόχο να σταματήσει η γενοκτονίας στη Γάζα; Αυτό είναι το ερώτημα που τίθεται από τη διεθνή πρωτοβουλία March to Gaza (Πορεία στη Γάζα, www.marchtogaza.net).
Χίλιοι πεντακόσιοι ακτιβιστές/τριες από 36 χώρες δίνουν ραντεβού στο Κάιρο στις 12 Ιουνίου για να πορευτούν προς το συνοριακό πέρασμα της Ράφα, προκειμένου να διεκδικήσουν τα σπάσει ο αποκλεισμός της Γάζας και να σταματήσει η γενοκτονία. Η πρωτοβουλία έχει μεγάλη ανταπόκριση τόσο στο εξωτερικό όσο και στην Ελλάδα.
Για το πολιτικό σκεπτικό και τα χαρακτηριστικά του εγχειρήματος συνομιλήσαμε με τον Αντώνη Φάρα, μέλος της ελληνικής αποστολή του March to Gaza.
Τι είναι το March to Gaza
Κατ’ αρχάς θα θέλαμε να μας εξηγήσετε τι ακριβώς είναι το March to Gaza (Πορεία στη Γάζα);
Το March to Gaza είναι μια διεθνής, ειρηνική πορεία αλληλεγγύης που οργανώνεται από ακτιβιστές και ακτιβίστριες από όλο τον κόσμο, με στόχο να φτάσει όσο πιο κοντά γίνεται στη Λωρίδα της Γάζας και να απαιτήσει την άρση του αποκλεισμού. Πρόκειται για μια αποστολή ανθρωπιστικού χαρακτήρα, η οποία ανταποκρίνεται στο κάλεσμα των εργατικών συνδικάτων της Γάζας, και επιχειρεί να σπάσει το πολιορκητικό καθεστώς που έχει επιβάλει το Ισραήλ από ξηρά και θάλασσα.
Η παρέμβαση μας ξεκινά από την Αίγυπτο, στις 12 Ιουνίου στο Κάιρο, με περισσότερους από 1.500 συμμετέχοντες (μέχρι στιγμής) από 36 χώρες και 5 ηπείρους. Θα βαδίσουμε περίπου 50 χιλιόμετρα μέσα στην έρημο του Σινά, από την πόλη Ελ Αρίς μέχρι τα σύνορα της Ράφα, κατασκηνώνοντας για τρεις νύχτες. Είναι μια συμβολική αλλά και ουσιαστική πράξη: απαιτούμε να ανοίξει επιτέλους το πέρασμα της Ράφα και να φτάσει η ανθρωπιστική βοήθεια που έχει παραμείνει εγκλωβισμένη για μήνες στην αιγυπτιακή πλευρά, ενώ μέσα στη Γάζα εκατομμύρια άνθρωποι λιμοκτονούν και ζουν υπό το βάθος της διαρκούς γενοκτονικής επίθεσης του Ισραήλ και την συνέργεια ή αδιαφορία της Δύσης ως προς αυτή.
Η ελληνική συμμετοχή
Στην Ελλάδα ποια είναι η ανταπόκριση στην πρωτοβουλία σας;
Η ανταπόκριση στην Ελλάδα ήταν και παραμένει πολύ ενθαρρυντική. Η ελληνική αντιπροσωπεία έχει ήδη συγκροτηθεί και συμμετέχει ενεργά στο March to Gaza, μαζί με σωματεία, συλλογικότητες, πολιτικές οργανώσεις και απλούς πολίτες. Απευθύνουμε ανοιχτό κάλεσμα σε κάθε ευαισθητοποιημένο άνθρωπο να στηρίξει και να διαδώσει αυτή την πρωτοβουλία.
Η ελληνική αποστολή ξεκίνησε να οργανώνεται, όπως και σε πολλές άλλες χώρες, μέσα από ένα κανάλι στο Telegram, όπου συγκεντρώνονται οι πληροφορίες, οι επαφές και ο συντονισμός. Μέσα σε λίγες μέρες, πάνω από 650 άνθρωποι εξέφρασαν την πρόθεση είτε να συμμετάσχουν είτε να βοηθήσουν με κάθε δυνατό τρόπο – οικονομικά, οργανωτικά, πολιτικά.
Πραγματοποιούνται τακτικά online συνελεύσεις, αλλά και δια ζώσης συναντήσεις, ώστε να χτίζεται καθημερινά αυτή η κοινότητα αλληλεγγύης και δράσης. Ο στόχος είναι διπλός: να συγκροτηθεί με τον καλύτερα τρόπο και να στηριχθεί πολιτικά η ελληνική αποστολή, αλλά και να ασκηθεί δημόσια πίεση ώστε να πραγματοποιηθεί η πορεία και να ανοίξει επιτέλους το πέρασμα της Ράφα, επιτρέποντας τη μεταφορά της ανθρωπιστικής βοήθειας που παραμένει εγκλωβισμένη.
Αυτό που βλέπουμε, και που μας γεμίζει ελπίδα, είναι πως πολλοί άνθρωποι από διαφορετικά πολιτικά και κοινωνικά υπόβαθρα ενώνονται, με κοινό κίνητρο την υπεράσπιση της ζωής και της αξιοπρέπειας.
Η δύναμη μιας ειρηνικής διαμαρτυρίας
Τι μπορεί να πετύχει μια ειρηνική διαμαρτυρία των κινημάτων σε μια περιοχή όπου μιλάνε τα όπλα κι εκτυλίσσεται το πιο σκληρό γεωπολιτικό παίγνιο των κρατών;
Μπορεί να φαίνεται παράδοξο: άνθρωποι άοπλοι, με πανό και σκηνές, να βαδίζουν μέσα στην έρημο του Σινά, την ώρα που από την άλλη πλευρά της Ράφα πέφτουν βόμβες και οι γεωπολιτικοί παίκτες κάνουν τους υπολογισμούς τους με όρους ισχύος και συμφερόντων. Όμως μια τέτοια ειρηνική διαμαρτυρία, ειδικά όταν είναι μαζική, διεθνής και συντονισμένη, μπορεί να έχει πολλαπλά επίπεδα επίδρασης — και ακριβώς επειδή δεν μιλάει τη γλώσσα των όπλων. Στην Ελλάδα, η σημασία είναι ξεκάθαρη: να σπάσει η σιωπή, να ενισχυθούν τα φιλοπαλαιστινιακά αισθήματα, να αναγκαστεί η κυβέρνηση να πάρει θέση. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έχει δηλώσει πως πρέπει να περάσει η ανθρωπιστική βοήθεια, την ώρα όμως που η Ελλάδα προεδρεύει του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και δεν αναλαμβάνει καμία σχετική πρωτοβουλία.
Σε αυτό το κλίμα, η φωνή της κοινωνίας, των κινημάτων, των ανθρώπων που δεν δέχονται να είναι συνένοχοι, οφείλει να ακουστεί καθαρά. Το March to Gaza δεν είναι απλώς διαμαρτυρία αλλά ένα μήνυμα από τα κάτω, είναι πρόκληση στις κυβερνήσεις να ευθυγραμμιστούν με το διεθνές δίκαιο και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Σε διεθνές επίπεδο, αυτό που δείχνει η πορεία είναι ότι οι κοινωνίες μπορούν να κινητοποιηθούν ξανά — με νέους τρόπους και ένταση. Ότι δεν είμαστε εγκλωβισμένοι στην παθητικότητα και την ανάθεση, αλλά μπορούμε να συντονιστούμε παγκόσμια, και να αναγκάσουμε τα κράτη να λογοδοτήσουν. Δεν έχουμε αυταπάτες ότι μια πορεία από μόνη της σταματά πόλεμο. Αλλά καμία γενοκτονία δεν τελειώνει όσο παραμένει «σιωπηλή» στα μάτια του κόσμου. Το March to Gaza, όπως και το Freedom Flotilla, σπάνε αυτή τη σιωπή — και αυτό, ιστορικά, είναι πάντα η αρχή.
Να αναλάβει πρωτοβουλίες η κυβέρνηση
Από την ελληνική κυβέρνηση τι ζητάτε;
Υπάρχει μια βασική παρανόηση που θέλουμε να ξεκαθαρίσουμε: δεν ζητάμε από την ελληνική κυβέρνηση να «επιτρέψει» ή να «εγγυηθεί» την αποστολή μας. Αυτό δεν είναι αίτημα, είναι υποχρέωση του ελληνικού κράτους -να προστατεύει και να στηρίζει τους πολίτες του όταν αυτοί κινητοποιούνται ειρηνικά στο εξωτερικό για λόγους ανθρωπιστικούς και πολιτικούς, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Αυτό που ζητάμε πραγματικά είναι να πάρει θέση και να αναλάβει πρωτοβουλίες ενάντια στη γενοκτονία που εξελίσσεται στη Γάζα. Ζητάμε από την ελληνική κυβέρνηση να ευθυγραμμιστεί με το διεθνές δίκαιο και το λαϊκό αίσθημα αλληλεγγύης προς τον παλαιστινιακό λαό.
Συγκεκριμένα, ζητάμε να σταματήσει κάθε στρατιωτική και οικονομική συνεργασία με το κράτος του Ισραήλ. Δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να δηλώνει από τη μία ότι επιθυμεί την ειρήνη και την προστασία των αμάχων, και από την άλλη να προχωρά σε στρατιωτικές συμφωνίες, κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και εξοπλισμών με το Ισραήλ.
Η ελληνική κυβέρνηση προεδρεύει του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και παρ’ όλα αυτά δεν αναλαμβάνει καμία πολιτική πρωτοβουλία για την προστασία των αμάχων, για την άρση της πολιορκίας, για την ανθρωπιστική βοήθεια. Αντιθέτως, επιμένει στη ρητορική του «στρατηγικού εταίρου». Αυτό πρέπει να αλλάξει. Και η πίεση θα έρθει από την κοινωνία.
Καθρέφτης της παγκόσμιας υποκρισίας
Βλέπω ότι η πρωτοβουλία σας απαρτίζεται κατά κύριο λόγο από νέους όπως εσείς. Γιατί κινητοποιεί τη γενιά σας η υπόθεση της Παλαιστίνης;
Να ξεκινήσω λέγοντας ότι μιλάω προσωπικά. Δεν ισχυρίζομαι πως αυτά που λέω εκπροσωπούν όλη τη γενιά μου -καμία γενιά δεν είναι ενιαία, και δεν θα έπρεπε να είναι. Αλλά βλέπω γύρω μου πολλούς και πολλές με παρόμοιες εμπειρίες ζωής, ανθρώπους που μπορεί να μην ταυτιζόμαστε πλήρως πολιτικά σε όλα, αλλά που συμμεριζόμαστε το βάρος που αφήνει μέσα σου η αδικία, ειδικά όταν γίνεται τόσο ωμά και απροκάλυπτα.
Ναι, η αποστολή αποτελείται κυρίως από νέους ανθρώπους, και αυτό λέει κάτι. Πολλοί από εμάς μεγαλώσαμε μέσα σε κρίσεις, με αίσθημα ματαίωσης, με εμπειρίες αβεβαιότητας, και με τη βαθιά επίγνωση ότι τα πράγματα δεν αλλάζουν από μόνα τους. Η Παλαιστίνη (και ειδικά η Γάζα) μας κινητοποιεί γιατί είναι μια υπόθεση που δεν μπορεί να εξηγηθεί με «ουδέτερους όρους». Είναι τόσο καθαρή η αδικία, τόσο απροκάλυπτη η βία, που δεν γίνεται να μείνεις απαθής.
Βλέπουμε τη Γάζα και δεν βλέπουμε απλώς έναν «ξένο πόλεμο». Βλέπουμε το απόλυτο αδιέξοδο της εποχής μας: ένα καθεστώς κατοχής που σκοτώνει με κάθε τρόπο, και μια «διεθνή κοινότητα» που κοιτά αλλού ή συνεργάζεται. Και βλέπουμε, κυρίως, ανθρώπους της ηλικίας μας, που είτε πεθαίνουν από βόμβες είτε αντιστέκονται χωρίς φωνή.
Η γενιά μας κινητοποιείται για την Παλαιστίνη γιατί αναγνωρίζει σε αυτήν τον πιο καθαρό καθρέφτη της παγκόσμιας υποκρισίας. Γιατί μας πνίγει η ατιμωρησία, ο τρόπος που ένα ολόκληρο σύστημα δολοφονεί και μετά σβήνει τα ίχνη. Και γιατί έχουμε πια μάθει ότι το "τίποτα δεν αλλάζει" δεν είναι αλήθεια αλλά επιλογή. Η αλληλεγγύη μας δεν είναι αφηρημένη. Είναι πολιτική πράξη. Δεν ταυτιζόμαστε με την Παλαιστίνη μόνο από συμπόνια, αλλά γιατί βλέπουμε τον εαυτό μας στον αγώνα της. Και γιατί, πολύ απλά, δεν θέλουμε να μεγαλώσουμε σε έναν κόσμο όπου η γενοκτονία είναι «φυσιολογική».
Οπότε ναι, δεν μπορώ να μιλήσω εξ ονόματος όλων. Αλλά βλέπω μια γενιά που, παρά την κούραση και τον κυνισμό της καθημερινότητας, δεν έχει παραιτηθεί από την ιδέα της συλλογικής δράσης. Και αν κάτι ελπίζω να κρατήσουμε, είναι αυτή τη σπίθα: ότι ακόμα και όταν τα πράγματα μοιάζουν αδύνατα, οριστικά ή ότι μας υπερβαίνουν, εμείς μπορούμε και πρέπει να πάρουμε θέση και να προσπαθήσουμε να τα αλλάξουμε.
