Η εδαφική αναγνώριση περιοχών της Ουκρανίας από τις ΗΠΑ ως ρωσικές είναι όροι που δημιουργούν αναταράξεις στη υπογραφή συμφωνίας για την κατάπαυση του πυρός στη χώρα.
Ο Τραμπ θέλει απεγνωσμένα συμπληρώνοντας τις 100 μέρες ηγεσίας του, στη δεύτερη θητεία του στον Λευκό Οίκο να τερματίσει τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία. Κάτι που προεκλογικά δεσμευόταν πως θα το κάνει σε 24ώρες. Ωστόσο, η τελική πρόταση των ΗΠΑ για εδαφικές «παραχωρήσεις» στη Ρωσία είτε με de jure -στην περίπτωση της Κριμαίας-, είτε με ad hoc αναγνώρισή τους από αμερικανικής πλευράς είναι πολλά για να υποχωρήσει ο Ζελένσκι.
Ο Τραμπ «νίπτει τας χείρας» του για την Κριμαία, λέει ότι είναι ουσιαστικά «τελειωμένη υπόθεση», ανήκει στην Ρωσία ενώ αποποιείται οποιαδήποτε ευθύνη καθώς όπως είπε, η προσάρτισή της συνέβη όταν εκείνος δεν ήταν πρόεδρος, αλλά ο Ομπάμα.
Ζελένσκι: Ο Τραμπ έχει δίκιο για την Κριμαία
Σύμφωνα με το Bloomberg, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμφωνεί μαζί του. Αναγνωρίζει ότι οι ουκρανικές δυνάμεις ήταν ανύμπορες να ανακτήσουν εδάφη στην Κριμαία και τόνισε πως οι ΗΠΑ δεν θα χρειαστεί να δεσμεύσουν στρατεύματα ως μέρος των εγγυήσεων ασφαλείας, σε μια προφανή κίνηση να προσεγγίσει τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Την ίδια ώρα ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, ολοκλήρωσε μία σχεδόν 4ωρη συνάντηση την Παρασκευή με τον Βλαντίμίρ Πούτιν στη Μόσχα. Ήταν η τέταρτη συνάντησή τους και όπως άφησε να διαρρεύσει το Κρεμλίνο, ήταν μία πολύ εποικοδομητική συνάντηση και ο Στιβ Γουίτκοφ ενίσχυσε κατά πολύ το προσωπικό του κύρος.
«Αυτό που λέει ο Τραμπ είναι αλήθεια» παραδέχθηκε ο Ζελένσκι και διευκρίνισε «ότι δηλαδή δεν έχουμε αρκετά όπλα, όπλα όχι ανθρώπινο δυναμικό, για να ανακτήσουμε τον έλεγχο στην Κριμαία». Οι δηλώσεις του σε δημοσιογράφους έγιναν στο Κϊεβο καθώς επιθεωρούσε τα συντρίμμια του κτιρίου που βομβάρδισε η Ρωσία κατά την τελευταία της επίθεση με απολογισμό 12 νεκρούς. «Αλλα υπάρχει μία πιθανότητα για κυρώσεις, άλλες οικονομικές ππιέσεις, διπλωματική πίεση» ελπίζει ο Ουκρανός πρόεδρος.
Η διεθνής κοινότητα έχει αντισταθεί επί μακρόν στην αναγνώριση της χερσονήσου της Κριμαίας ως ρωσική προκειμένου να αποφύγει να νομιμοποιήσει την προσάρτιση του Πούτιν, μία κίνηση που κατά πολύ έχει καταδικαστεί ως παράνομη Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θα παραχωρήσει εδάφη στη Μόσχα. Ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του στο περιοδικό Time που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, όμως ότι «η Κριμαία θα παραμείνει στη Ρωσία». Και όπως φαίνεται ο Ζελένσκι δεν θα μποροέσει να αντισταθεί αν είναι να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός.
{https://twitter.com/kadmitriev/status/1915774091270779230}
Το Κίεβο και οι Ευρωπαίοι εταίροι θέλουν, από την πλευρά τους, να μειώσουν την ορμή του Τραμπ να προχωρήσει σε μία συμφωνία, καθώς ανησυχούν πως στο όνομα της ειρήνης – και του προσωπικού συμφέροντος - θα θυσιάσει την ουκρανική και την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Επιμένουν ότι η κατάπαυση του πυρός και οι σαφείς διευκρινίσεις για εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία θα πρέπει να προηγούνται οποιασδήποτε συμφωνίας εμπλέκει διαπραγματεύσεις αναφορικά με την εδαφική επικράτεια.
«Μϊλησα στον Τραμπ για αυτό, για μας η απάντηση δεν είναι απαραίτητα στρατιώτες στην περιοχή. Ξέρω ότι η αμερικανική οπτική σε αυτό το θέμα δεν είναι πολύ θετική, έτσι μιλάμε για μυστικές υπηρεσίες, κυβερνοασφάλεια και πυραύλους Patriots» είπε Ζελένσκι αναφερόμνεος στα αμερικανικά συστήματα αεράμυνας που είναι κρίσιμης σημασίας γαι την Ουρκανία.
{https://twitter.com/ZelenskyyUa/status/1915120034487189631}
Ωστόσο, ο Ζελένσκι επέμεινε ότι «Η θέση μας παραμένει αμετάβλητη: μόνο ο ουκρανικός λαός έχει το δικαίωμα να αποφασίζει ποια εδάφη είναι ουκρανικά. Το σύνταγμα της Ουκρανίας ορίζει ότι όλα τα προσωρινά κατεχόμενα εδάφη... ανήκουν στην Ουκρανία, στον ουκρανικό λαό».
«Εδαφικές» διαφορές
Το 2014 η Ρωσία προσάρτισε την Κριμαία και 8 χρόνια αργότερα ακολούθησε η καθολική εισβολή στην Ουκρανία. Οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν σχεφδόν το 20% των εδαφών της χώρας. Εκτοτε η Ρωσία έχει προχωρήσει σε σειρά δημοψηφισμάτων στην υπό κατάληψη περιοχή, με τη Μόσχα να υποστηρίζει ότι το 99% των κατοίκων ψήφισε υπέρ της προσάρτισής στη Ρωσία. Ποιες περιοχές διεκδικεί η Ρωσία εκτός από την Κριμαία, όμως;
- Λουγκάνσκ και Ντόνετσκ: Οι δύο ανατολικές περιοχές αποτελούν την επαρχία του Ντονμπάς, την οποία διεκδικεί η Ρωσία από τότε που αυτονομιστές που στηρίζει η Μόσχα ανέλαβαν τον έλεγχο το 2014.
- Χερσώνα: Η Ρωσία έχει καταλάβει το νότιο τμήμα νότια του ποταμού Δνείπερου, ο οποίος ενώνεται με τη Μαύρη Θάλασσα. Οι ουκρανικές δυνάμεις απελευθέρωσαν τη μεγαλύτερη πόλη της περιοχής, που ονομάζεται επίσης Χερσώνα, σε μια σημαντική νίκη το 2022.
- Ζαπορίζια: Η Ρωσία ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της νότιας περιοχής της Ζαπορίζια από το 2022, προσαρτώντας την αργότερα το ίδιο έτος. Η Ζαπορίζια είναι σημείο – κλειδί καθώς εκεί βρίσκεται το πυρηνικό εργοστάσιο.
Η τελική πρόταση των ΗΠΑ και η απάντηση Ευρώπης και Ουκρανίας
Οι ΗΠΑ στις 17 Απριλίου στο Παρίσι έθεσαν τους εξής εδαφικούς (μεταξύ άλλων) όρους σε Ευρώπη και Ουκρανία με αντάλλαγμα την κατάαπυση του πυρός και εν τέλει της επίτευξης ειρήνης.
-Οι ΗΠΑ θα παράσχουν νόμιμη αναγνώριση του ρωσικού έλεγχου στην Κριμαία
-Οι ΗΠΑ θα παράσχουν ad hoc αναγνώριση του ρωσικού ελέγχου στο Λουγκάνσκ
-Οι ΗΠΑ θα παράσχουν ad hoc αναγνώριση των ελεγχόμενων από τη Ρωσία περιοχών της Ζαπορίζια, Ντονέτσκ και Χερσώνα.
-Η Ουκρανία θα ανακτήσει την επικράτεια στην περιοχή του Χαρκόβου
-Η Ουκρανία θα ανακτήσει τον έλεγχο και τη διαχείριση του πυρηνικού εργοστασίου της Ζαπορίζια, με την παροχή ενέργειας και στις δύο πλευρές, αλλά και στο φράγμα της Καχόβκα
-Η Ουκρανία θα μπορεί να έχει διασχίζει ανεμπόδιστα τον Δνείπερο και θα έχει τον έλεγχο της μόνης χερσαίας πρόσβασης της περιφέρειας της Χερσώνας, Kinburn.
Στις 23 Απριλίου, η ευρωπαϊκή και ουκρανική αντιπροσωπεία ανταπάντησε από το Παρίσι. Το έγγραφο, που έστιαλν στο Τραμπ αναβάλλει τη λεπτομερή συζήτηση για τα εδάφη μέχρις ότου να ολοκληρωθεί η κατάπαυση του πυρός, χωρίς ωστόσο να αναφέρεται καμία αναγνώριση του ρωσικού ελέγχου σε οποιαδήποτε ουκρανική επικράτεια.
Με πληροφορίες του BBC/Reuters/Bloomberg
