«Ένα μήνυμα απλότητας»: Όταν ο Πάπας Φραγκίσκος ανέβηκε στο μπαλκόνι της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου για να εκφωνήσει την πρώτη του ομιλία ως ηγέτης της Καθολικής Εκκλησίας τον Μάρτιο του 2013, έσπασε την παράδοση, φορώντας απλό λευκό ράσο αντί της βασιλικής κάπας που συνήθως φορούν οι νεοεκλεγέντες ποντίφικες.
Την επόμενη ημέρα, ο Φραγκίσκος - ένα όνομα που επιλέχθηκε προς τιμήν του Φραγκίσκου της Ασίζης, του Ιταλού αγίου που απαρνήθηκε την πολυτελή ζωή για να βοηθήσει τους φτωχούς - επέστρεψε στο ξενοδοχείο της Ρώμης, στο οποίο είχε μείνει πριν, για να παραλάβει τις αποσκευές του και να πληρώσει τον λογαριασμό του.
Ο ίδιος αρνήθηκε το πολυτελές διαμέρισμα και επέλεξε έναν απλό ξενώνα στο Βατικανό ενώ, σε αντίθεση με τους προκατόχους του, δεν πέρασε τα καλοκαίρια του στο Castel Gandolfo, ένα πολυτελές φρούριο του 12ου αιώνα κοντά στη Ρώμη.
Αυτές οι ταπεινές πρωτοβουλίες έδωσαν τον τόνο για μεγάλο μέρος της 12χρονης παποσύνης του Φραγκίσκου, με μια από τις τελευταίες του πράξεις να είναι η απλοποίηση των παπικών τελετών κηδείας, σπάζοντας την μακρόχρονη παράδοση του Βατικανού.
«Πριν από λίγα χρόνια, όταν κηδεύτηκε ο (πρώην) Πάπας Βενέδικτος, είδαμε όλη τη λαμπρότητα του Βατικανού», δήλωσε ο Chris White, ανταποκριτής του Βατικανού στο National Catholic Reporter. «Ωστόσο, ο Φραγκίσκος τα έχει καταργήσει όλα αυτά».
Ο Βενέδικτος παραιτήθηκε το 2013, ο πρώτος πάπας που το έκανε μετά από 600 χρόνια, ωστόσο τελέστηκε παπική κηδεία το 2022. Το ταριχευμένο σώμα του, ντυμένο με κόκκινο παπικό πένθιμο ένδυμα, τοποθετήθηκε σε φέρετρο καλυμμένο με χρυσό πανί και υψώθηκε σε βάθρο μπροστά από την Αγία Τράπεζα στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, όπου οι άνθρωποι μπορούσαν να αποτίσουν φόρο τιμής.
Ηθελε απλή κηδεία
Στις παραδοσιακές παπικές κηδείες οι πάπες θάβονταν σε τρία ένθετα φέρετρα - ένα από ξύλο κυπαρισσιού, ένα από μόλυβδο και ένα από φτελιά - τα οποία τοποθετούνται το ένα μέσα στο άλλο πριν βάλουν τη σορό μέσα και στη συνέχεια θαφτεί στις σπηλιές του Βατικανού κάτω από τον Άγιο Πέτρο.
Ωστόσο, ο Φραγκίσκος απέφυγε αυτές τις τελετουργίες όταν ενέκρινε τους απλουστευμένους κανόνες τον Απρίλιο του 2024. Τα λείψανά του θα τοποθετηθούν σε ένα απλό φέρετρο από ξύλο και επενδεδυμένο με ψευδάργυρο.
Ο Φραγκίσκος κατήργησε επίσης την παράδοση της τοποθέτησης της σορού του Πάπα σε μια υπερυψωμένη εξέδρα στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου για δημόσια προβολή.
Αντίθετα, οι πενθούντες θα κληθούν να αποτίσουν φόρο τιμής ενώ η σορός του θα βρίσκεται μέσα στο φέρετρο, με αφαιρεμένο το καπάκι.
Θα ταφεί εκτός Βατικανού
«Ο Φραγκίσκος κατέστησε σαφές ότι δεν ήθελε το σώμα του να εκτεθεί, δεν ήθελε να τον ειδωλοποιήσουν, οπότε δεν θα υπάρξει κανενός είδους τελετουργικό αυτού του είδους», πρόσθεσε ο Chris White. «Θέλει να στείλει ένα μήνυμα απλότητας, όχι πλούτου», πρόσθεσε.
Οι δύο προηγούμενες παπικές κηδείες, συμπεριλαμβανομένης και εκείνης του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β' το 2005, πραγματοποιήθηκαν περίπου έξι ημέρες μετά τον θάνατο, και το ίδιο αναμένεται να γίνει και για τον Φραγκίσκο.
Σε συνέντευξή του στα τέλη του 2023, ο Φραγκίσκος δήλωσε ότι δεν θα ταφεί στο Βατικανό και ότι είχε ετοιμάσει τον τάφο του στη βασιλική εκκλησία Σάντα Μαρία Ματζιόρε της Ρώμης, όπου πήγαινε να προσευχηθεί πριν και μετά από ταξίδια στο εξωτερικό.
«Ο τάφος πρέπει να είναι κάτω από το δάπεδο, απλός, χωρίς ιδιαίτερη διακόσμηση και μόνο με μια επιγραφή: Franciscus», έγραψε στη διαθήκη του.
Η πομπή κατά τη μεταφορά του φέρετρου του από το Βατικανό στο Esquilino, «δεν θα είναι μεγάλη και περίτεχνη», σύμφωνα με τον White. «Στους προηγούμενους πάπες, μετέφεραν τη σορό τους από χωριό σε χωριό. Στην περίπτωση του Φραγκίσκου, η τελετή θα είναι πολύ απλή».
Η κηδεία του πάπα Φραγκίσκου θα τελεσθεί το Σάββατο, στις 10 το πρωί ώρα Ιταλίας (11:00 ώρα Ελλάδας).
Το λαϊκό προσκύνημα πρόκειται να διαρκέσει μέχρι και την Παρασκευή.
