Oι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία θα ξεκινήσουν συζητήσεις σε τεχνικό επίπεδο με στόχο την αντιμετώπιση των μακροχρόνιων εντάσεων σχετικά με τις κυρώσεις CAATSA και τον αποκλεισμό της Άγκυρας από το πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35, επιβεβαίωσαν ανώτερες διπλωματικές πηγές που μίλησαν στο Reuters.
«Θα πραγματοποιηθούν τεχνικές συνομιλίες για την επίλυση των υφιστάμενων προβλημάτων», πρόσθεσε το πρόσωπο αυτό, χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις αναφέρει το turkiyetoday.com.
Τουρκική αντιπροσωπεία αναμένεται να φθάσει στην Ουάσινγκτον την επόμενη εβδομάδα για συζητήσεις για αυτό το ζήτημα με τους Αμερικανούς ομολόγους της, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστούν τα εμπόδια της αμυντικής βιομηχανίας και να επαναπροσδιοριστεί η διμερής συνεργασία. Οι συνομιλίες θα διερευνήσουν τη συμμόρφωση με τον νόμο για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων (CAATSA), πιθανές εξαιρέσεις και τη μελλοντική αμυντική συνεργασία.
Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια εβδομαδιαίας ενημέρωσης του Τύπου, ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας αντιναύαρχος Zeki Akturk δήλωσε ότι, εάν αρθούν οι κυρώσεις του CATSAA κατά της Τουρκίας, θα μπορούσε να δοθεί εκ νέου έμφαση στη διαδικασία προμήθειας των F-35. Ο Akturk σημείωσε ότι είχαν δηλώσει προηγουμένως και συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι, εάν αρθούν οι κυρώσεις, η αμυντική συνεργασία μεταξύ της Τουρκίας και των Ηνωμένων Πολιτειών θα δει πιθανώς μια σημαντική ώθηση.
«Έχουμε πει από την αρχή ότι οι κυρώσεις της CATSAA είναι παράνομες. Έχουμε επανειλημμένα τονίσει ότι δεν είναι σωστό για μια συμμαχική χώρα να επιβάλλει κυρώσεις σε μια άλλη συμμαχική χώρα. Είπαμε και λέμε ότι αν αρθούν οι κυρώσεις, θα εξετάσουμε επίσης το ενδεχόμενο να επιστρέψουμε στα F-35».
Το ιστορικό της υπόθεσης
Το 2020, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στο πλαίσιο του CAATSA κατά της Προεδρίας των Αμυντικών Βιομηχανιών της Τουρκίας και ανώτερων αξιωματούχων της, λόγω της απόκτησης από την Άγκυρα του ρωσικού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας S-400.
Η κίνηση αυτή οδήγησε επίσης στην απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα του μαχητικού αεροσκάφους F-35, στο οποίο ήταν αγοραστής και κατασκευαστής. Η Τουρκία χαρακτήρισε τις κυρώσεις «άδικες», υποστηρίζοντας ότι η συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ και ο ρόλος της στην περιφερειακή ασφάλεια θα έπρεπε να την προστατεύουν από τέτοια μέτρα.
Η Άγκυρα έχει ζητήσει σταθερά την επαναφορά της στο πρόγραμμα F-35 ή αποζημίωση για την οικονομική της συνεισφορά. Η ανακοίνωση των τεχνικών συνομιλιών ακολούθησε τη διήμερη επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην Ουάσινγκτον, όπου συναντήθηκε με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Σύμφωνα με πηγή του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, οι δύο πλευρές εξέφρασαν την πρόθεσή τους να άρουν τα εμπόδια στη συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας και να δώσουν συνέχεια στα θέματα που συζητήθηκαν κατά την πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι ηγέτες φέρεται να τόνισαν την κοινή επιθυμία να ξεπεράσουν τις πρόσφατες προστριβές και να ενισχύσουν τους στρατηγικούς δεσμούς μεταξύ των δύο συμμάχων στο ΝΑΤΟ.
Ελπίδες ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα δώσει διέξοδο την Τουρκία
Η επιστροφή της κυβέρνησης Τραμπ έχει αλλάξει τη στάση της Ουάσινγκτον έναντι της Μόσχας και έχει ανανεώσει τις ελπίδες της Άγκυρας για διπλωματική διέξοδο. Τούρκος αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η αντιστροφή της πολιτικής κυρώσεων της εποχής Μπάιντεν από τον Τραμπ θα μπορούσε να καταστήσει την επιβολή του CAATSA σε τρίτους, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, λιγότερο λογική.
«Εάν οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Ρωσίας πρόκειται να αρθούν, καθίσταται παράλογη η εφαρμογή του CAATSA σε τρίτες χώρες. Όσο και αν το θέμα αυτό αφορά τις σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ, αφορά επίσης τις σχέσεις Τουρκίας-Ρωσίας», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, ο Τραμπ καθυστέρησε την επιβολή κυρώσεων παρά τις πιέσεις των Αμερικανών νομοθέτων. Η τελική απόφαση για την επιβολή κυρώσεων στην Άγκυρα ήρθε στα τέλη του 2020. Οι συζητήσεις συνεχίστηκαν επί θητείας του πρώην προέδρου Μπάιντεν, αλλά οι προσπάθειες σταμάτησαν λόγω των ανεπίλυτων διαβεβαιώσεων ασφαλείας. Πηγές που γνωρίζουν τις τρέχουσες συνομιλίες λένε ότι η Άγκυρα μπορεί να προτείνει να παραμείνουν τα συστήματα S-400 μη επιχειρησιακά ως ένα βήμα προς την επίλυση του αδιεξόδου.
Ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο
Οι τρέχουσες συζητήσεις καλύπτουν επίσης την περιφερειακή σταθερότητα στη Συρία και τα Βαλκάνια, καθώς και τον συντονισμό των προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Και οι δύο πλευρές φέρονται να τόνισαν τη σημασία της αποκλιμάκωσης της κατάστασης στη Γάζα και την υποστήριξη της κατάπαυσης του πυρός.
Η στροφή της Άγκυρας για την προμήθεια 40 μαχητικών αεροσκαφών Block-70 F-16 από τη Lockheed Martin προέκυψε μετά τον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα F-35. Ωστόσο, η απόκτηση έχει σημειώσει περιορισμένη πρόοδο τους τελευταίους μήνες, ένα άλλο θέμα που φέρεται να εξετάστηκε στις συναντήσεις του Φιντάν.
Η τουρκική πηγή ανέφερε ότι ο Φιντάν και ο Ρούμπιο συζήτησαν επίσης επισκέψεις σε επίπεδο αρχηγών κρατών που θα πραγματοποιηθούν το επόμενο διάστημα, χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.
