Σοσιαλιστές, Πράσινοι, Φιλελεύθεροι και Αριστεροί «μπλόκαραν» χθες στο ευρωκοινοβούλιο τη συμμαχία Δεξιάς-Ακροδεξιάς, που επιχείρησε να «περάσει» στην Έκθεση Προϋπολογισμού της ΕΕ πρόβλεψη για χρηματοδότηση φραχτών και τειχών με σκοπό την «προστασία» των εξωτερικών συνόρων της Ενωσης.
Οι ευρωβουλευτές απέρριψαν την Τετάρτη ψήφισμα για τον προϋπολογισμό 2025, με ψήφους 360 έναντι 233. Σύμφωνα με το Politico, η εξέλιξη αυτή δεν θα έχει άμεσο αντίκτυπο στις επικείμενες διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη για τον προϋπολογισμό. Ωστόσο, υπάρχει φόβος ότι οι κομματικές διαιρέσεις που αποκαλύφθηκαν στέλνουν μήνυμα διχόνοιας ενόψει των πολιτικά φορτισμένων συνομιλιών με τα κράτη-μέλη για τον προϋπολογισμό, οι οποίες πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι τις 18 Νοεμβρίου.
Το θέμα της διαπραγμάτευσης μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών - μελών είναι το ύψος του κοινού ταμείου της ΕΕ για το 2025. Οι ευρωβουλευτές έχουν εγκρίνει έναν προϋπολογισμό κατά 1 δισεκατομμύριο ευρώ πάνω από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ τα κράτη-μέλη θέλουν να περικόψουν σχεδόν 10 δισεκατομμύρια ευρώ από τα προγράμματα της ΕΕ.
Ο ευρωβουλευτής Victor Negrescu, ο οποίος θα διαπραγματευτεί τώρα τον προϋπολογισμό με το Συμβούλιο, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι είναι «ευτυχής» που θα συζητήσει χωρίς να χρειάζεται να συμμορφωθεί με τους όρους του αποτυχημένου ψηφίσματος.
Χωρίς ψήφισμα, ωστόσο, το Κοινοβούλιο βρίσκεται σε «αποδυναμωμένη» θέση έναντι του Συμβουλίου, διότι δεν έχει επιχειρήματα για να υποστηρίξει τα στοιχεία του, δήλωσε στο POLITICO ο Rasmus Andresen, επικεφαλής ευρωβουλευτής των Πρασίνων στην επιτροπή προϋπολογισμού.
Το πιο σημαντικό είναι ότι το φιάσκο αποκάλυψε τη διχόνοια μεταξύ των πιο παραδοσιακών και κεντρώων κομμάτων που ελέγχουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το ΕΛΚ δεν τηρησε την αρχική συμφωνία
Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, η μεγαλύτερη ομάδα στο νομοθετικό σώμα, είχε προηγουμένως συμφωνήσει σε ένα συμβιβαστικό κείμενο με τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες (S&D), το φιλελεύθερο Renew και τους Πράσινους. Την τελευταία στιγμή, ωστόσο, το ΕΛΚ συντάχθηκε με την ακροδεξιά ομάδα ESN - με επικεφαλής την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία - και τους λαϊκιστές-εθνικιστές «Πατριώτες», καθώς και τους δεξιούς Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές, για να συμπεριλάβει στο κείμενο τροπολογία που προέβλεπε χρηματοδότηση για «εξωτερικά εμπόδια στα σύνορα της Ένωσης», καθώς και για να «διερευνηθεί η ιδέα της ανάπτυξης κόμβων επιστροφής (κέντρα απέλασης) εκτός της Ένωσης».
«Οι συνάδελφοί μου αισθάνθηκαν προδομένοι επειδή το ΕΛΚ δεν σεβάστηκε τη συμφωνία και ψήφισε μαζί με τους "Πατριώτες" αρκετές τροπολογίες», δήλωσε ο Negrescu. «Αυτό είναι ένα πρόβλημα επειδή βλέπεις εισηγητές από το ΕΛΚ ή σκιώδεις εισηγητές ανίκανους να διατηρήσουν την ενότητα» της ομάδας.
Καθώς το ΕΛΚ απέσυρε την κίνησή του, το S&D, το Renew και οι Πράσινοι αποφάσισαν να καταψηφίσουν το κείμενο στο σύνολό του, μαζί με τους «Πατριώτες», οι οποίοι, παρά την επιτυχία τους να περάσουν τις τροπολογίες για το μεταναστευτικό, θεώρησαν το ψήφισμα «απαράδεκτο», δήλωσε ο Ούγγρος ευρωβουλευτής Tamás Deutsch.
«Αν σας αρέσει να στηρίζεστε στην ακροδεξιά, τότε ίσως περάσετε μια τροπολογία, αλλά δεν θα περάσετε τον προϋπολογισμό», παρατήρησε ο Andersen, των Πρασίνων.
Το ΕΛΚ, από την πλευρά του, επέπληξε αργότερα το S&D που συντάχθηκε με τους «Πατριώτες» για να μην περάσει το ψήφισμα, αναφέροντας σε ανάρτησή του στ X: «Τα αντίθετα έλκονται».
Διχόνοια στο ΕΛΚ
Ωστόσο, δεν συμφωνούσαν όλοι εντός του ΕΛΚ με την απόφαση να συνταχθεί με τους εξτρεμιστές: «Αυτή ήταν η απόφαση της ομάδας. Προσωπικά, πίστευα ότι ήταν λάθος», δήλωσε στο Politico ο ευρωβουλευτής του ΕΛΚ Andrzej Halicki.
«Δεν πρέπει να δίνουμε χώρο στους εχθρούς της Ευρώπης και να έχουμε την αφελή άποψη ότι ενεργούν με καλή πίστη, ειδικά από τη στιγμή που τα θέματα αυτά καλύπτονταν στο κείμενο του ψηφίσματος. Δεν πρόσθεσαν τίποτα καινούργιο. Ελπίζω ότι στο μέλλον δεν θα συμβαίνει αυτό».
Ο ίδιος, ωστόσο, ψήφισε υπέρ των ακροδεξιών τροπολογιών. «Ως αντιπρόεδρος του ΕΛΚ, σεβάστηκα την απόφαση που έλαβε η ομάδα», εξήγησε. «Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι προσωπικά συμφωνώ με αυτήν», πρόσθεσε.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι πολιτικές διαμάχες γύρω από το μεταναστευτικό επηρεάζουν τον ετήσιο προϋπολογισμό της ΕΕ. Τον Απρίλιο του 2023 κάτι ανάλογο είχε συμβεί κατά την έγκριση του προϋπολογισμού του 2024.
Τα στάδια της διαδικασίας του προϋπολογισμού
Σύμφωνα με το europarl.europa.eu, τα στάδια της διαδικασίας του προϋπολογισμού είναι τα εξής:
Το άρθρο 314 της ΣΛΕΕ ορίζει τα στάδια και τις προθεσμίες που ισχύουν καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας του προϋπολογισμού. Σύμφωνα με την ισχύουσα πρακτική ωστόσο, εναπόκειται στα θεσμικά όργανα να συμφωνούν κάθε χρόνο για ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα πριν από την έναρξη της διαδικασίας του προϋπολογισμού.
1. Πρώτο στάδιο: κατάθεση του σχεδίου του προϋπολογισμού από την Επιτροπή
Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ορίζουν κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις προτεραιότητες του προϋπολογισμού. Η Επιτροπή καταρτίζει το σχέδιο προϋπολογισμού και το διαβιβάζει στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή μπορεί να τροποποιήσει το σχέδιο προϋπολογισμού σε μεταγενέστερο στάδιο για να ληφθούν υπόψη τυχόν νέες εξελίξεις, αλλά το αργότερο μέχρι τη σύγκληση της επιτροπής συνδιαλλαγής.
2. Δεύτερο στάδιο: έγκριση της θέσης του Συμβουλίου σχετικά με το σχέδιο προϋπολογισμού
Το Συμβούλιο εγκρίνει τη θέση του σχετικά με το σχέδιο προϋπολογισμού και το διαβιβάζει στο Κοινοβούλιο. Πρέπει δε να ενημερώνει πλήρως το Κοινοβούλιο για τους λόγους για τους οποίους ενέκρινε τη θέση του.
3. Τρίτο στάδιο: Ανάγνωση του Κοινοβουλίου
Το Κοινοβούλιο έχει προθεσμία 42 ημερών για να απαντήσει. Στο διάστημα αυτό, το Κοινοβούλιο μπορεί είτε να εγκρίνει τη θέση του Συμβουλίου είτε να μην εκδώσει απόφαση, περίπτωση στην οποία ο προϋπολογισμός θεωρείται οριστικά εγκεκριμένος, είτε να προτείνει τροπολογίες που θα έχουν εγκριθεί από την πλειοψηφία των μελών του, περίπτωση στην οποία το τροποποιημένο σχέδιο αναπέμπεται στο Συμβούλιο και την Επιτροπή. Τότε, ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου, κατόπιν συμφωνίας με τον Πρόεδρο του Συμβουλίου, πρέπει να συγκαλέσει αμέσως την επιτροπή συνδιαλλαγής.
4. Τέταρτο στάδιο: συνεδρίαση της επιτροπής συνδιαλλαγής και έγκριση του προϋπολογισμού
Από την ημέρα της σύγκλησής της, η επιτροπή συνδιαλλαγής (η οποία αποτελείται από ισάριθμους αντιπροσώπους του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου) έχει προθεσμία 21 ημερών για να καταλήξει σε συμφωνία επί του κοινού σχεδίου. Προς τούτο, πρέπει να λάβει απόφαση με ειδική πλειοψηφία των μελών του Συμβουλίου ή των αντιπροσώπων τους και με πλειοψηφία των αντιπροσώπων του Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή συμμετέχει στις εργασίες της επιτροπής συνδιαλλαγής και αναλαμβάνει όλες τις αναγκαίες πρωτοβουλίες με σκοπό την προσέγγιση των θέσεων του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Εάν η επιτροπή συνδιαλλαγής δεν καταλήξει σε συμφωνία επί κοινού σχεδίου εντός της προθεσμίας των 21 ημερών, πρέπει να υποβληθεί νέο σχέδιο προϋπολογισμού από την Επιτροπή. Εάν η επιτροπή συνδιαλλαγής συμφωνήσει επί κοινού σχεδίου εντός αυτής της προθεσμίας, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν στη διάθεσή τους προθεσμία 14 ημερών από την ημερομηνία της συμφωνίας αυτής για να εγκρίνουν το κοινό σχέδιο. Στον κατωτέρω πίνακα συνοψίζονται τα ενδεχόμενα αποτελέσματα στο τέλος αυτής της περιόδου των 14 ημερών.
5. Συμπληρωματικοί και διορθωτικοί προϋπολογισμοί
Στην περίπτωση αναπόφευκτων, εξαιρετικών ή απρόβλεπτων περιστάσεων (σύμφωνα με το άρθρο 44 του δημοσιονομικού κανονισμού), η Επιτροπή μπορεί να προτείνει σχέδια διορθωτικού προϋπολογισμού για την τροποποίηση του εγκριθέντος προϋπολογισμού του τρέχοντος έτους. Οι εν λόγω διορθωτικοί προϋπολογισμοί υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με τον γενικό προϋπολογισμό.
Με πληροφορίες από Politico
