Μετά τις νίκες του ακροδεξιού AfD και τις βαριές ήττες των κυβερνώντων Σοσιαλδημοκρατών στα κρατίδια της Θουριγγίας και της Σαξονίας, το ερώτημα ήταν αν θα συνεχιζόταν η ίδια τάση. Για πολλούς, στο Βρανδεμβούργο κρινόταν αν ο καγκελάριος Σολτς θα παρέμενε στην κούρσα για τις ομοσπονδιακές εκλογές τον Σεπτέμβρη του 2025
Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τα χτεσινά εκλογικά αποτελέσματα, δεν αφορούν μόνο τα γερμανικά πολιτικά πράγματα, αλλά δίνουν αφορμή για προβληματισμό και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Ας τα δούμε αναλυτικά:
1. Η ανακούφιση των Σοσιαλδημοκρατών. Οι δημοσκοπήσεις διαψεύστηκαν. Το ακροδεξιό AfD δεν πήρε την πρώτη θέση και δεν ξεπέρασε το 30%. Οι Σοσιαλδημοκράτες που κυβερνούν στο Βρανδεμβούργο μαζί με τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Πράσινους, κράτησαν την πρώτη θέση, αυξάνοντας τη δύναμη τους κατά 4,5%. Πρέπει να σημειώσουμε ότι η επιτυχία των Σοσιαλδημοκρατών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε μετακίνηση προοδευτικών ψηφοφόρων (κυρίως των Πρασίνων) οι οποίοι θέλησαν την τελευταία στιγμή να αποτρέψουν τη νίκη της Ακροδεξιάς. Επιπλέον, έπαιξε ρόλο η προσωπικότητα του επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης Ντίτμαρ Βόιτκε, ενός «συντηρητικού» σοσιαλδημοκράτη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Βόιτκε «εξαφάνισε» από την καμπάνια του τον καγκελάριο Σολτς. Τελικά το αποτέλεσμα έδωσε ανάσα στον «εξαφανισμένο» Σολτς.
2. Η άνοδος του AfD συνεχίζεται. Η ανακούφιση που νιώθουν οι Σοσιαλδημοκράτες δείχνει το μέγεθος ακροδεξιάς απειλής. Γιατί κανονικά έπρεπε να προκαλεί ανατριχίλα ότι ένα ακροδεξιό και ρατσιστικό κόμμα ξεπερνάει το 29% σε ένα γερμανικό κρατίδιο, αυξάνοντας τις δυνάμεις του κατά σχεδόν 6 μονάδες. Είναι επίσης εξαιρετικά ανησυχητικό ότι το AfD είναι το πρώτο κόμμα στους ψηφοφόρους κάτω των 30 ετών με 30% και στους εργάτες με 48%. Να σημειωθεί ότι το 80% των ψηφοφόρων του AfD θεωρεί ότι το κόμμα τους τοποθετείται στο… Κέντρο. Επίσης, τα ¾ όσων ψήφισαν AfD στο Βρανδεμβούργο δεν έχουν πρόβλημα αν το κόμμα τους θεωρείται ακροδεξιό.
3. Οι Χριστιανοδημοκράτες δεν πήραν το «διαβατήριο νίκης» που επεδίωκαν. Μολονότι, στις δημοσκοπήσεις για τις ομοσπονδιακές εκλογές προηγούνται με διπλό σκορ έναντι των Σοσιαλδημοκρατών (32% έναντι 15%), οι Χριστιανοδημοκράτες δεν τα κατάφεραν, χάνοντας 3,5 μονάδες και παίρνοντας την τέταρτη θέση. Η ανακοίνωση της υποψηφιότητας του Φρίντριχ Μέρτς για την καγκελαρία πριν μια βδομάδα δεν βοήθησε καθόλου το CDU στο Βρανδεμβούργο. Το αποτέλεσμα δείχνει ότι δεν είναι εξασφαλισμένη η νίκη του Μερτς τον Σεπτέμβρη του 2025.
4. Νέα εκλογική επιτυχία για τη Σάρα Βάγκενκνεχτ. Το BSW (Συμμαχία της Λογικής και της Δικαιοσύνης) πήρε 13,4% καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση. Η νέα εκλογική επιτυχία της Βάγκενκεχτ δείχνει ότι το κόμμα της που ιδρύθηκε τον περασμένο Γενάρη, παγιώνεται στα γερμανικά πολιτικά πράγματα. Η «συντηρητική Αριστερά» της Βάγκενκνεχτ κέρδισε κατά κράτος την Αριστερά (Die Linke) από την οποία διασπάστηκε. Η Αριστερά με 3% χάνει 7 μονάδες και δεν ξεπερνάει το όριο το 5% για την εκπροσώπησή της στο τοπικό κοινοβούλιο. Ωστόσο, τα εκλογικά αποτελέσματα διαψεύδουν εκ νέου τον βασικό ισχυρισμό της Βάγκενκνεχτ, δηλαδή ότι η υιοθέτηση ξενοφοβικών αντιλήψεων από την Αριστερά θα βάλει φρένο στην άνοδο της Ακροδεξιάς.
5. Τα δύο κόμματα που αντιτίθενται στην υποστήριξη της Ουκρανίας αθροίζουν 43%. Το AfD και το κόμμα της Βάγκενκνεχτ θέλουν να μπει τέλος στην αντιπαράθεση και τις κυρώσεις στη Ρωσία. Οι εκλογικές επιτυχίες τους στα κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας δεν πρόκειται να οδηγήσουν άμεσα σε αλλαγή πορείας τη γερμανική εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, η αυξανόμενη δυσαρέσκεια για την «ουκρανική πολιτική» της Γερμανίας ασφαλώς θα επηρεάσει τις αποφάσεις της καγκελαρίας -πόσο μάλλον που οι φιλοουκρανοί Πράσινοι χάνουν έδαφος.
6. Συνεχίζεται η αποδυνάμωση του Κέντρου. Στις εκλογές του Βρανδεμβούργου επιβεβαιώθηκε εκ νέου η τάση της αποδυνάμωσης του Κέντρου προς όφελος κομμάτων που εμφανίζονται ως «αντισυστημικά». Τάση που τη βλέπουμε σε όλη την Ευρώπη.
Το γερμανικό πολιτικό σύστημα έχει κατακερματιστεί
Ζητήσαμε από τον Μάρτιν Γκλάζναπ ένα σχόλιο για τις εκλογές στο Βρανδεμβούργου. Ο Γκλάζαπ διετέλεσε για χρόνια διευθυντής του γραφείου της προέδρου της Αριστεράς (Die Linke).
«Οι τοπικές εκλογές στο Βρανδεμβούργο έδειξαν ξανά οι εκλογές μπορούν να κερδηθούν μόνο έχοντας ως βασικό αντίπαλο το ακροδεξιό AfD -τουλάχιστον στην Ανατολική Γερμανία. Ο νικητής είναι ένας Σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός ο οποίος αποστασιοποιήθηκε όσο το δυνατόν περισσότερο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.
Το Βρανδεμβούργο είναι ένα αγροτικό κρατίδιο με πολύ καλά οικονομικά δεδομένα και σχεδόν πλήρη απασχόληση. Παρ' όλα αυτά, το 48% των ψηφοφόρων εδώ, που στις έρευνες θεωρούν τους εαυτούς τους «εργάτες», ψήφισαν την Άκρα Δεξιά. Μεγάλα τμήματα της νεολαίας ψήφισαν επίσης τη ριζοσπαστική Δεξιά, ιδιαίτερα στην ηλικιακή ομάδα 21-35 ετών.
Οι εκλογές κερδήθηκαν από τους Σοσιαλδημοκράτες, αλλά οι δύο φιλορωσικά κόμματα AfD και BSW (Βάγκενκνεχτ) είναι επίσης νικητές. Οι Πράσινοι έχουν συρρικνωθεί στην αστική κομματική βάση που είχαν παραδοσιακά στην Ανατολή. Για το Αριστερό Κόμμα αυτή είναι μια καμπή. Για πρώτη φορά από την επανένωση, αποκλείεται από τοπικό κοινοβούλιο στην Ανατολική Γερμανία. Η πλειονότητα των ψηφοφόρων της μετακινήθηκαν στο αυταρχικό σχέδιο της Βάγκενκνεχτ. Είναι η τέταρτη συνεχόμενη εκλογική αναμέτρηση φέτος που καταλήγει σε καταστροφή για την αριστερή πολιτική. Είναι περισσότερο από αβέβαιο αν το Αριστερό Κόμμα θα μπορέσει να επιβιώσει στις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές το 2025.
Η συμμαχία που συγκροτεί την ομοσπονδιακή κυβέρνηση βρίσκεται στο τέλος της στο εκλογικό πεδίο. Το γερμανικό κομματικό σύστημα έχει κατακερματιστεί, η τάση είναι προς τα δεξιά και ακόμη και προς την Άκρα Δεξιά. Βλέπουμε τώρα και στη Γερμανία η οποία μέχρι τώρα κυριαρχούνταν από το πολιτικό Κέντρο, τις συνθήκες που επικρατούν στην υπόλοιπη Ευρώπη».
