Τη νύχτα που το κόμμα της πέτυχε συντριπτική νίκη στις ευρωεκλογές και ο Εμανουέλ Μακρόν προκάλεσε πολιτικό σεισμό ανακοινώνοντας τη διάλυση της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού (RN), δεν θα μπορούσε να είναι πιο σαφής.
«Το αποψινό μήνυμα απευθύνεται και στις Βρυξέλλες», δήλωσε. «Αυτή η μεγάλη νίκη των πατριωτικών κινημάτων ευθυγραμμίζεται με την κατεύθυνση της ιστορίας... Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε την εξουσία, αν ο λαός το επιθυμεί».
Η έξοδος από την ΕΕ και την ευρωζώνη δεν βρίσκεται πλέον μεταξύ των προεκλογικών δεσμεύσεων του RN - την τελευταία φορά που περιλαμβανόταν ήταν στις προεδρικές εκλογές του 2017, όταν ο Εμανουέλ Μακρόν οδήγησε το ακροδεξιό κόμμα σε μια ήττα εξίσου ταπεινωτική με αυτή που του επιφύλαξε το RN στις φετινές ευρωεκλογές.
Σε δύσκολη θέση η ΕΕ
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, επτά χρόνια μετά, η σχεδόν βέβαιη νίκη του RN της Λεπέν στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές μπορεί να αποδειχθεί εξίσου επιζήμια για την ΕΕ, θέτοντας υπαρξιακά ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο της Γαλλίας και περιορίζοντας σημαντικά την ικανότητα του μπλοκ να κάνει πράγματα.
Στην Ευρώπη, «η ανάληψη της εξουσίας από μας θα σηματοδοτήσει την επιστροφή της Γαλλίας στην ευρωπαϊκή σκηνή, για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της», υποσχέθηκε στους δημοσιογράφους αυτή την εβδομάδα ο αρχηγός του RN, Ζορντάν Μπαρντελά, πιθανός επόμενος πρωθυπουργός της Γαλλίας, αν κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία.
Το RN είναι έτοιμο, είπε, να διαπραγματευτεί «εξαιρέσεις» σε μια σειρά από κανόνες της ΕΕ για τη Γαλλία - ιδρυτικό μέλος της, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία, και το ήμισυ της ζωτικής (αν και προς το παρόν σε... παύση) γαλλογερμανικής μηχανής που τροφοδοτεί την ΕΕ από τη δημιουργία της.
«Διάσπαση» δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Όλες οι δημοσκοπήσεις - εκτός από μία - δείχνουν ότι το ακροδεξιό κόμμα είναι απίθανο να κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία των 289 βουλευτών στις εκλογές δύο γύρων, στις 30 Ιουνίου και στις 7 Ιουλίου.
Το RN βρίσκεται φαίνεται να διεκδικεί ποσοστό μεταξύ 32% και 35%, που θα το καθιστούσε μακράν τη μεγαλύτερη δύναμη στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση.
Με την αριστερή συμμαχία Νέο Λαϊκό Μέτωπο (NFP) στο 28% με 30% και τον κεντρώο συνασπισμό του Μακρόν να αρκείται σε ένα ποσοστό γύρω στο 20%, το πιθανότερο αποτέλεσμα των εκλογών είναι ένα κοινοβούλιο ακόμη πιο διασπασμένο και πολωμένο από το απερχόμενο.
Όπως είναι κατανοητό, η απόφαση του Μακρόν να προκηρύξει πρόωρες εκλογές έχει προκαλέσει απογοήτευση και ανησυχία σε άλλες χώρες της ΕΕ, που θεωρούν την κίνηση είτε λάθος είτε ρίσκο είτε και τα δύο.
«Πρόκειται για ένα μεγάλο στοίχημα», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ, προειδοποιώντας ότι ένα διασπασμένο κοινοβούλιο στη Γαλλία θα μπορούσε να επιβραδύνει τη λήψη αποφάσεων σε μια ΕΕ που ήδη αγωνίζεται συμφωνήσει για διάφορες πολιτικές, από την προστασία του περιβάλλοντος έως τις δαπάνες της.
Επίσης, μια ισχυρή νίκη του RN ενδεχομένως να επηρεάσει την πορεία άλλων ακροδεξιών, ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων στις περιφερειακές εκλογές στην ανατολική Γερμανία και στις εθνικές εκλογές στην Αυστρία αργότερα φέτος.
Με ένα διασπασμένο κοινοβούλιο, η Γαλλία «αντιμετωπίζει την προοπτική μιας μακράς περιόδου χωρίς πλήρως λειτουργική κυβέρνηση - με ανυπολόγιστες συνέπειες για την ικανότητά της να συμμετέχει εποικοδομητικά στην ΕΕ», δήλωσε ο Mujtaba Rahman της εταιρείας συμβούλων Eurasia Group.
Η ισχύς των Γάλλων πολιτικών στην ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη κοινοβουλευτική τους δυναμική. «Το αποτέλεσμα θα ήταν πλήρης απουσία οποιασδήποτε ευρωπαϊκής απόφασης», δήλωσε ο François Heisbourg, από το thinktank του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.
Ο «αποδυναμωμένος» Μακρόν
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα είχαν δίπλα τους στις Συνόδους Κορυφής έναν αποδυναμωμένο Γάλλο πρόεδρο, ο οποίος, παρά τα αναμφισβήτητα λάθη του, ήταν ένας από τους ελάχιστους που πίεζε με συνέπεια για μια ισχυρότερη, ενωμένη και «κυρίαρχη» ΕΕ.
Από τότε που ανέλαβε την εξουσία, κάνοντας εκστρατεία υπέρ της ΕΕ, ο Μακρόν αποτελεί σημαντική πηγή ιδεών για το ευρωπαϊκό μπλοκ, όπως η πρότασή του για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα ή για τον κοινό δανεισμό προκειμένου να βγουν οι οικονομίες της Ευρώπης από την ύφεση που προκάλεσε η πανδημία.
Το (αντι-)ευρωπαϊκό όραμα της ακροδεξιάς στη Γαλλία
Ακόμη και χωρίς την απόλυτη πλειοψηφία, η ακροδεξιά στο γαλλικό κοινοβούλιο θα προσπαθήσει να προωθήσει το ευρωπαϊκό της όραμα: μια «Ευρώπη των εθνών», με περισσότερη εξουσία να επιστρέφεται στα κράτη μέλη της ΕΕ. Το RN έχει δηλώσει ότι θέλει να παρακρατήσει μέρος της οικονομικής συνεισφοράς της Γαλλίας στην ΕΕ.
Στόχος του είναι να ενισχύσει δια νόμου τις γαλλικές επιχειρήσεις και τη γεωργία, κατά παράβαση των κανόνων της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, να αναθεωρήσει τις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ που δεν «σέβονται» τη Γαλλία και να αποτρέψει κάθε περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ.
Η αντιευρωπαϊκή ατζέντα του κόμματος θα μπορούσε να θέσει σε εξανεμίσει τις ελπίδες για περισσότερο κοινό δανεισμό της ΕΕ, με στόχο τη χρηματοδότηση της Αμυνας ή της Πράσινης Μετάβασης.
«Η ΕΕ μπορεί, αν και με δυσκολία, να "καταπιεί" μια κάπως ευρωσκεπτικιστική Ιταλία», δήλωσε ο Μάρκο Μπούτι, πρώην γενικός διευθυντής οικονομικών και δημοσιονομικών υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Δεν νομίζω ότι μπορεί να "καταπιεί" μια ευρωσκεπτικιστική Γαλλία», δήλωσε ο Μπούτι.
Ο ίδιος, καθηγητής πλέον στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας, δήλωσε ότι η αντίθεση του RN στη λήψη των όποιων αποφάσεων της ΕΕ θα καθιστούσε «πολύ δύσκολη» την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης ή της ένωσης κεφαλαιαγορών, «πόσο μάλλον τη μετάβαση σε μια κοινή αμυντική πολιτική».
Οι πολιτικές επιπτώσεις της απομάκρυνσης της Γαλλίας από το ευρωπαϊκό εγχείρημα «θα είναι αντικειμενικά πολύ πιο σημαντικές από άλλες χώρες», τόνισε.
Το RN έχει υποχωρήσει σε ορισμένες πολιτικές που θα το έφερναν σε άμεση σύγκρουση με τις Βρυξέλλες - συμπεριλαμβανομένου ενός σχεδίου για την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας - και ο Μπαρντελά προσπάθησε αυτή την εβδομάδα να καθησυχάσει τους ευρωπαίους εταίρους της Γαλλίας.
Οποιαδήποτε κυβέρνηση της οποίας θα ηγηθεί θα ακολουθήσει «ρεαλιστικές και αξιόπιστες» οικονομικές πολιτικές και δεν θα αποδυνάμωνε τη «φωνή» της χώρας στο εξωτερικό, δήλωσε ο 28χρονος. Ωστόσο, υποσχέθηκε να «υπερασπιστεί την αγοραστική δύναμη» μειώνοντας τους φόρους στα καύσιμα, το φυσικό αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια.
Μαζί με τις υποσχόμενες φορολογικές ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις, εάν αυξηθούν οι μισθοί των χαμηλά και μεσαία αμειβόμενων υπαλλήλων και επανέλθουν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στα 60 έτη, το RN θα έμπαινε σε πορεία σύγκρουσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Πρόκληση το σχέδιο δαπανών του RN
Το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ επέπληξε την περασμένη εβδομάδα το Παρίσι για τις «υπερβολικές» κρατικές δαπάνες και οι δεσμεύσεις του RN είναι αδύνατον να συνδυαστούν με ένα σχέδιο που θα υποβληθεί από την ΕΕ το φθινόπωρο για το πώς η Γαλλία μπορεί να μειώσει το έλλειμμα που υπερβαίνει κατά πολύ το νόμιμο όριο της Ενωσης.
Αν και ο Μακρόν, ως πρόεδρος, θα παραμείνει υπεύθυνος για την εξωτερική πολιτική της χώρας, στην πράξη, οι υπουργοί της κυβέρνησης διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην κατάρτιση των νόμων της ΕΕ, είτε πρόκειται για πράσινες πολιτικές είτε για τη μετανάστευση.
Η γαλλική εθνοσυνέλευση ελέγχει επίσης τον «τραπεζικό λογαριaσμό» της χώρας, κάτι που σημαίνει ότι μια κυβέρνηση υπό το RN μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μελλοντική βοήθεια της Γαλλίας προς την Ουκρανία. Ο Μπαρντελά υποσχέθηκε την περασμένη εβδομάδα να μην «θέσει υπό αμφισβήτηση» τις αμυντικές δαπάνες της Γαλλίας, αλλά αντιτίθεται στην αποστολή στρατευμάτων ή όπλων μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία.
