Οι Ολλανδοί ψηφοφόροι έκαναν την έκπληξη και έφεραν στην πρώτη θέση έναν πολιτικό σχηματισμό και τον αρχηγό του, ο οποίος είχε υιοθετήσει μια συγκεκριμένη ατζέντα που βρίσκεται πολύ μακριά από αυτό που ορίζεται ως mainstream ευρωπαϊκό πολιτικό στερέωμα. Αν και ο νικητής των ολλανδικών βουλευτικών εκλογών δύσκολα θα μπορέσει να σχηματίσει Κυβέρνηση ή να μετέχει ως ένα από τα συνιστώντα μέρη, εντούτοις αυτό δεν αλλάζει την ουσία, ότι δηλαδή το ένα μετά το άλλο τα κράτη-μέλη φαίνεται να αντιμετωπίζουν ένα κύμα ανόδου κομμάτων και πολιτικών προσώπων που κινούνται στα άκρα.
Κι όλα αυτά διαδραματίζονται, ενώ ο χρόνος για τη διεξαγωγή των ευρωεκλογών μετρά αντίστροφα, με το κλίμα συντηρητικοποίησης της ευρωπαϊκής κοινωνίας να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω άνοδο των αντιευρωπαϊκών και λαϊκίστικων κομμάτων. Η κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα, δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό στα ανώτερα κλιμάκια των ευρωπαϊκών θεσμών, ενώ οι άλλες δυνάμεις οφείλουν να καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια για να αναχαιτίσουν το πρωτόγνωρο αυτό κύμα που έρχεται να προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις σε μία περίοδο που οι προκλήσεις σε όλα τα επίπεδα (οικονομικό, κοινωνικό, γεωπολιτικό, ενεργειακό κλπ) διαδέχεται η μία την άλλη.
Πριν από τη μάχη των ευρωεκλογών προηγούνται και άλλες κρίσιμες αναμετρήσεις, όπως οι γενικές εκλογές στη Σερβία στις 17 Δεκεμβρίου, οι Προεδρικές εκλογές στη Φινλανδία στις 28 Ιανουαρίου, ενώ έπονται οι εθνικές εκλογές στην Πορτογαλία στις 10 Μαρτίου. Η αντιμετώπιση της θεαματικής ανόδου των άκρων, ειδικά μέσα στις σημερινές δύσκολες συνθήκες για το ευρωπαϊκό status quo, συνιστά μια δύσκολη εξίσωση με πολλά στοιχεία πολυπλοκότητας.
Εξάλλου, η συγκεκριμένη τάση δεν αφορά μία και μόνο περίπτωση, αλλά έχει εξαπλωθεί στα περισσότερα κράτη-μέλη, αλλά και σε χώρες που διαδραματίζουν έναν πρωτεύοντα ρόλο στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Αν πάρει κανείς παράδειγμα τη Γερμανία και την Γαλλία, αρκεί για να αυξηθούν κατακόρυφα τα ποσοστά ανησυχίας σχετικά με την πορεία που ενδέχεται να ακολουθήσει η Ευρώπη το επόμενο κρίσιμο διάστημα.
Μπορεί η πρόσφατη νίκη του Τουσκ στην Πολωνία να άφησε κάποια χαραμάδα ελπίδας, αλλά η ξέφρενη πορεία των πoσοστών του FPÖ στην Αυστρία έρχεται να αποδείξει πως ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων αναζητά καταφύγιο στη λαϊκίστικη ρητορεία και σε πολιτικές δυνάμεις που επενδύουν αναφανδόν στο φόβο και στο μίσος. Σε όλα τα παραπάνω, έρχονται να προστεθούν και άλλες περιπτώσεις όπως εκείνη του Ούγγρου ηγέτη Βίκτορ Όρμπαν, για να χτυπήσουν το καμπανάκι και να θυμίσουν στην ηγεσία των Βρυξελών ότι πρέπει να μοχθήσουν ακόμα περισσότερο για να υπερασπιστούν τις αρχές και τις αξίες της Ενωμένης Ευρώπης, για τις οποίες πάλεψαν σκληρά οι εμπνευστές της, μετά το τέλος του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου.
Κοντολογίς, το στοίχημα για μια ανθεκτική, δημοκρατική και καλύτερη Ευρώπη, θα κερδηθεί μέσα από μια ολοκληρωμένη προσπάθεια διαχείρισης των προκλήσεων, αλλά και ανάδειξης της θετικής ατζέντας που προωθεί σήμερα η Ευρώπη. Η ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα δεν στηρίζεται από τα γραφεία των Βρυξελών και του Λουξεμβούργου, αλλά δια της άμεσης επαφής και της διαρκούς αλληλεπίδρασης μέσα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
