Η Νότια Αφρική αντιμετώπιζε ένα δίλημμα για τη φιλοξενία της συνόδου κορυφής 22-24 Αυγούστου, διότι, ως μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) που εξέδωσε διεθνές ένταλμα σύλληψης κατά του Βλαντιμίρ Πούτιν τον Μάρτιο, θα ήταν υποχρεωμένη να συλλάβει τον συλλάβει για φερόμενα εγκλήματα πολέμου κατά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ θα συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής που θα λάβει χώρα στο Γιοχάνεσμπουργκ στις 22-24 Αυγούστου αντί του Πούτιν, μαζί με τους ηγέτες της Βραζιλίας, της Ινδίας, της Κίνας και της Νότιας Αφρικής, ανέφερε σε ανακοίνωσή της η προεδρία της Νότιας Αφρικής.
Η απόφαση «ήρθε» έπειτα από διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν το βράδυ της Τρίτης μεταξύ του προέδρου της Νότιας Αφρικής, Σιρίλ Ραμαφόσα και των πολιτικών ηγετών των κρατών της ομάδας της BRICS.
Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε πώς ο Ρώσος Πρόεδρος, θα συμμετάσχει στη Σύνοδο μέσω βιντεοκλήσης.
Σημειώνεται ότι η Μόσχα, μόλις εκδόθηκε το ένταλμα σύλληψης του Πούτιν, δήλωσε ότι είναι νομικά άκυρο, καθώς η Ρωσία δεν είναι μέλος του ΔΠΔ.
Το Κρεμλίνο, δεν δίστασε δε το χαρακτηρίσει ως «εχθρική κίνηση» κατά του Ρώσου Προέδρου.
Η Ρωσία, ωστόσο, μπορεί να μην αποδέχεται ως νόμιμο το ένταλμα σύλληψης του Πούτιν, αλλά από την άλλη δεν έχει αποκρύψει ένα πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου έχει μεταφέρει χιλιάδες ουκρανικά παιδιά στη Ρωσία, αλλά το παρουσιάζει ως ανθρωπιστική εκστρατεία για την προστασία ορφανών και παιδιών που εγκαταλείφθηκαν στην εμπόλεμη ζώνη.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Σίριλ Ραμαφόσα (πολιτικός από τη Νότια Αφρική και ο πέμπτος Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής) είχε ζητήσει άδεια από το ΔΠΔ να μην συλλάβει τον Πούτιν, διότι κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με κήρυξη πολέμου και ενδεχομένως θα κατέστρεφε τις αφρικανικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Σύνοδος και τα οφέλη... για λίγους
Ορισμένα κράτη - μέλη της BRICS θεωρούσαν τη σύνοδο κορυφής ως ευκαιρία για την εξεύρεση ενός νομίσματος που θα μπορούσε να ανταγωνιστεί το αμερικανικό δολάριο.
Το ακρωνύμιο ξεκίνησε ως ένας όρος, το 2009, για να περιγράψει τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου. Αλλά τώρα τα έθνη BRICS - Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική - συστήνονται ως εναλλακτική λύση στα υπάρχοντα διεθνή οικονομικά και πολιτικά φόρουμ.
Η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία, η Κίνα και η Νότια Αφρική προσπαθούν να τοποθετηθούν ως εκπρόσωποι του Παγκόσμιου Νότου, παρέχοντας ένα εναλλακτικό μοντέλο έναντι της G7.
Η G7 είναι ένα άτυπο φόρουμ αρχηγών κρατών των πιο προηγμένων οικονομιών του κόσμου, που ιδρύθηκε το 1975. Η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, η Ιαπωνία, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ είναι μέλη, όπως και η ΕΕ.
Τα αρχικά της «BRIC», το οποίο αρχικά σήμαινε Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία και Κίνα, επινοήθηκε από τον Jim O'Neill το 2001, όταν ήταν επικεφαλής οικονομολόγος της πολυεθνικής επενδυτικής τράπεζας Goldman Sachs.
Εκείνη την εποχή, οι τέσσερις χώρες είχαν σταθερά υψηλούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης και η ετικέτα BRIC αντιπροσώπευε την οικονομική «αισιοδοξία] για το μέλλον των χωρών αυτών.
Το 2010, η Νότια Αφρική προσκλήθηκε να συμμετάσχει στην ομάδα, προσθέτοντας το «S» στο BRICS.
Αμφισβήτηση του μοντέλου της Παγκόσμιας Τράπεζας
Το 2014, με 50 δισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 46 δισεκατομμύρια ευρώ) σε αρχικό κεφάλαιο, τα κράτη - μέλη της BRICS εγκαινίασαν τη Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα ως εναλλακτική λύση στην Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Επιπλέον, δημιούργησαν έναν μηχανισμό ρευστότητας που ονομάζεται Contingent Reserve Arrangement για τη στήριξη των μελών που αντιμετωπίζουν προβλήματα πληρωμών.
Οι προσφορές αυτές δεν ήταν ελκυστικές μόνο για τα ίδια τα έθνη BRICS, αλλά και για πολλές άλλες αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες οικονομίες που είχαν όχι και τόσο καλές εμπειρίες με τα προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής και τα μέτρα λιτότητας του ΔΝΤ.
Η BRICS είναι ανοικτή σε νέα μέλη
Το 2021, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ουρουγουάη και το Μπαγκλαντές πήραν μετοχές. Ωστόσο, αυτές ήταν πολύ χαμηλότερες από τις αντίστοιχες επενδύσεις ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων που πραγματοποίησαν τα ιδρυτικά μέλη της τράπεζας.
«Είκοσι δύο χώρες προσέγγισαν επισήμως την BRICS για να γίνουν πλήρη μέλη και ισάριθμες ζήτησαν, ανεπισήμως, πληροφορίες για το πώς θα το κάνουν αυτό», είπε ο πρεσβευτής της Νότιας Αφρικής για την Ασία και την BRICS, Ανίλ Σουκλάλ. Μεταξύ των χωρών που έχουν εκφράσει το ενδιαφέρον τους, επισήμως ή όχι, είναι το Ιράν, η Αργεντινή, το Μπανγκλαντές και η Σαουδική Αραβία.
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την ομάδα αυτή «δεν είναι κάτι το καινούριο» όμως αποτελεί ένδειξη της «εμπιστοσύνης» που δείχνει ο υπόλοιπος κόσμος στο έργο της BRICS, πρόσθεσε. «Η σημερινή παγκόσμια αρχιτεκτονική παραμένει άνιση, εξακολουθεί να περιθωριοποιεί τις αναπτυσσόμενες χώρες (…) και να κυριαρχείται από ορισμένες ηγεμονίες. Δεν θέλουμε έναν τέτοιον κόσμο, αλλά έναν κόσμο όπου η φωνή μας θα ακούγεται», είπε ο Σουκλάλ στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Η υπουργός Εξωτερικών της Νότιας Αφρικής Naledi Pandor δήλωσε ότι το παγκόσμιο ενδιαφέρον για την ομάδα BRICS ήταν τεράστιο.
Στις αρχές Μαρτίου δήλωσε σε τηλεοπτικές συνεντεύξεις ότι είχε στο γραφείο της 12 επιστολές από ενδιαφερόμενες χώρες.
«Η Σαουδική Αραβία είναι μία από αυτές», είπε. «Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος, η Αλγερία και η Αργεντινή, καθώς και το Μεξικό και η Νιγηρία».
Ηχηρό «όχι» στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Από την έναρξη του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία, οι χώρες της BRICS έχουν απομακρυνθεί ακόμη περισσότερο από τη λεγόμενη Δύση.
Ούτε η Ινδία, η Βραζιλία, η Νότια Αφρική ή η Κίνα συμμετέχουν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
