Οι 61 ανθρώπινοι σκελετοί που ανακαλύφθηκαν στην κοιλάδα του Νείλου στη δεκαετία του 1960 στο σημερινό Σουδάν θεωρούνται εδώ και καιρό από τους επιστήμονες ως οι πρώτες ενδείξεις οργανωμένου πολέμου μεταξύ ανθρώπων.
Τα λείψανα που αποκαλύφθηκαν στο προϊστορικό κοιμητήριο Jebel Sahaba, τα οποία έχουν ηλικία των 13.000 ετών, δείχνουν τραυματισμούς που προκλήθηκαν ως αποτέλεσμα βάναυσης και έντονης βίας -κυρίως τρυπήματα από όπλα όπως δόρατα και βέλη.
Ωστόσο, μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Scientific Reports και επανεξέτασε τα υπολείμματα χρησιμοποιώντας τις τελευταίες επιστημονικές μεθόδους υποδηλώνει ότι η ομάδα δεν σκοτώθηκε σε μια και μόνο σφαγή.Πιθανότατα οι άνθρωποι αυτοί σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια σποραδικής και επαναλαμβανόμενης βίας που λάμβανε χώρα για αρκετά χρόνια και πιθανότατα προκλήθηκε από σημαντικές κλιματικές και περιβαλλοντικές αλλαγές.
Οι ερευνητές από τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο βρήκαν επουλωμένους τραυματισμούς στους σκελετούς που δεν είχαν αναφερθεί σε προηγούμενες σχετικές μελέτες – γεγονός που υποδηλώνει ότι είχαν γίνει πολλές επιδρομές, ενέδρες και αψιμαχίες στη διάρκεια της ζωής αυτών των ανθρώπων.
Όλοι τα μέλη μιας κοινότητας κυνηγών, ψαράδων και συλλεκτών ήταν στόχοι βίας, με άντρες, γυναίκες και παιδιά να πλήττονται αδιάκριτα, λέει η Isabelle Crevecoeur, ερευνήτρια στο Γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας (CNRS) και το Πανεπιστήμιο του Μπορντό. «Η μόνη διαφορά σχετίζεται με αυτό που μπορεί να ήταν μάχη σώμα με σώμα. Οι γυναίκες έχουν περισσότερα κατάγματα στο αντιβράχιο και οι άνδρες περισσότερα κατάγματα στο χέρι» δήλωσε η ίδια.
Σε μια μάχη σώμα με σώμα, οι γυναίκες μπορεί να προσπαθούν πιο ενστικτωδώς να προστατευθούν (με τα χέρια) ενώ οι άνδρες ίσως πολεμούσαν περισσότερο με τα χέρια τους.
Τα παιδιά που εντοπίστηκαν στον μαζικό τάφο είχαν περισσότερες πιθανότητες να είχαν υποστεί ένα ισχυρό τραύμα στο κεφάλι. Και η φύση των πληγών υποδηλώνει ότι η βία δεν ήταν οικιακή ή μεταξύ μελών της ίδιας κοινότητας, προσθέτει η ερευνήτρια.
Οι ερευνητές αποκάλυψαν περισσότερα από 100 νέα τραύματα -τόσο επουλωμένα όσο και μη επουλωμένα- στους σκελετούς και μερικά από αυτά είχαν υπολείμματα από πέτρινα όπλα που ήταν ακόμη ενσωματωμένα στα οστά.
Όλα τα οστά που είχαν βρεθεί είχαν ενδείξεις τραύματος.
Κατάφεραν επίσης να χρονολογήσουν με ακρίβεια τους σκελετούς σε ηλικία τουλάχιστον 13.400 ετών, καθιστώντας το το πιο γνωστό νεκροταφείο και παράδειγμα εφαρμοσμένης βίας στον κόσμο.
Η ερευνήτρια λέει ότι δεν υπάρχει τρόπος να είμαστε σίγουροι για ποιο λόγο αγωνίζονταν οι άνθρωποι, καθώς δεν υπάρχουν γραπτά τεκμήρια.
Μ΄όλα αυτά τα δεδομένα στα χέρια τους, οι ερευνητές πιστεύουν ότι η σύγκρουση προέκυψε σε αντίπαλες ομάδες που ζούσαν στην περιοχή ανταγωνίστηκαν για τρόφιμα και πόρους που περιορίζονταν από δραματικές αλλαγές στο κλίμα.
Αυτές οι αλλαγές έγιναν πριν από 11.000 έως 20.000 χρόνια μέχρι το τέλος μιας περιόδου που είναι γνωστή ως το τελευταίο μέγιστο παγετώνα, όταν πάγος κάλυπτε μεγάλο μέρος του Βόρειου Ημισφαιρίου, διαταράσσοντας το κλίμα της Γης.
Οι ερευνητές λένε ότι η κοιλάδα του Νείλου θα μπορούσε να ήταν καταφύγιο για διαφορετικές ομάδες ανθρώπων που κάποτε ζούσαν σε μια ευρεία περιοχή, καθώς ένα πολύ ξηρό κλίμα τους οδήγησε προς το ποτάμι, όπου θα ήταν ευκολότερο να βρεθούν ζώα για κυνήγι και ψάρεμα. Υπήρχε επίσης ένδειξη για πολύ σοβαρές πλημμύρες του Νείλου αυτή τη στιγμή.
«Αυτές οι αλλαγές δεν ήταν καθόλου σταδιακές. Έπρεπε να επιβιώσουν από αυτές τις αλλαγές που ήταν βίαιες», λέει η επιστήμονας.
