Μια σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση, με ισχυρό αποτύπωμα για το Ηράκλειο και ολόκληρη την Κρήτη, σηματοδοτεί το έργο «Science comes to town 2028: CurioCities», το οποίο εγκρίθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon Europe της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με συντονιστή το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ).
Η πρόταση του ΙΤΕ κατέκτησε την πρώτη θέση σε μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική διαδικασία αξιολόγησης, αναδεικνύοντας το Ηράκλειο, μαζί με το Durham του Ηνωμένου Βασιλείου, το Linz της Αυστρίας και την Braga της Πορτογαλίας, σε Ευρωπαϊκές Πόλεις Επιστημών για το 2028.
Πίσω από τη σημαντική αυτή επιτυχία βρίσκεται η συνεργασία του ΙΤΕ, του Δήμου Ηρακλείου και της Περιφέρειας Κρήτης, με τη συμμετοχή του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και του οργανισμού Bizrupt.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Συνολικά, στο έργο συμμετέχουν 15 φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του ερευνητικού οικοσυστήματος της Κρήτης και την ικανότητά του να πρωταγωνιστεί σε διεθνείς πρωτοβουλίες.
«Μια ακόμη επιβεβαίωση της δυναμικής του ερευνητικού οικοσυστήματος της Κρήτης», σχολιάζει ο Πρόεδρος του ΙΤΕ Βασίλης Χαρμανδάρης, επισημαίνοντας ότι η διάκριση και η σημαντική χρηματοδότηση επιβεβαιώνουν τη δυναμική του Ιδρύματος και του ευρύτερου ερευνητικού οικοσυστήματος της Κρήτης.
«Το ΙΤΕ, σε συνδυασμό με το εξαιρετικό Ερευνητικό Οικοσύστημα της Κρήτης, έχουν αναδείξει το νησί μας στην πιο καινοτόμα περιφέρεια της Ελλάδας, όπως συχνά η Πολιτεία επισημαίνει. Η σημαντική αυτή νέα επιτυχία και υψηλή χρηματοδότηση αποτελεί ακόμη μια επιβεβαίωση των παραπάνω», σημειώνει.
Όπως επισημαίνει, η καλλιέργεια του επιστημονικού τρόπου σκέψης, ιδιαίτερα στη νέα γενιά, αποτελεί θεμέλιο για την ανάπτυξη της έρευνας, η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στην οικονομική και πολιτιστική πρόοδο της κοινωνίας και επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής μας.
Η επιστήμη βγαίνει στον δρόμο και συναντά τους πολίτες
Το 2028 φιλοδοξεί να γίνει μια χρονιά κατά την οποία η επιστήμη θα πάψει να αποτελεί υπόθεση μόνο των εργαστηρίων και των πανεπιστημίων και θα γίνει μέρος της καθημερινότητας των πολιτών. Πλατείες, δρόμοι, σχολεία και δημόσιοι χώροι θα μετατραπούν σε σημεία συνάντησης με την έρευνα, την καινοτομία και τη γνώση.
Με κεντρικό μήνυμα την επιστημονική περιέργεια, την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και την αντιμετώπιση της ψευδοεπιστήμης και της παραπληροφόρησης, το «Science comes to town 2028: CurioCities» θα αναπτύξει ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα δράσεων για πολίτες κάθε ηλικίας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιστημονικά φεστιβάλ, διαδραστικές εκδηλώσεις, εργαστήρια καινοτομίας, εκπαιδευτικές δράσεις για μαθητές και εκπαιδευτικούς, πρωτοβουλίες επιστήμης των πολιτών (citizen science), αλλά και δράσεις που συνδέουν την επιστήμη με την τέχνη, τον πολιτισμό και την καθημερινή ζωή.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη συμπερίληψη και στην ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, με ειδικά σχεδιασμένες δράσεις για ευάλωτες και κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδες. Παράλληλα, οι πρωτοβουλίες δεν θα περιοριστούν στο Ηράκλειο, αλλά θα επεκταθούν σε ολόκληρη την Κρήτη, δίνοντας τη δυνατότητα σε πολίτες από κάθε γωνιά του νησιού να συμμετάσχουν στη μεγάλη ευρωπαϊκή γιορτή της επιστήμης.
Οι στόχοι της διοργάνωσης είναι ιδιαίτερα φιλόδοξοι: η προσέγγιση περισσότερων από 10 εκατομμύρια πολίτες σε όλη την Ευρώπη και η ενεργή συμμετοχή περισσότερων από 400.000 μαθητών.
«Η γνώση να γίνει κοινό κτήμα όλων των πολιτών», υπογραμμίζει ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, τονίζοντας ότι η ανάδειξη του Ηρακλείου αποτελεί επισφράγιση της διεθνούς ακτινοβολίας του ερευνητικού δυναμικού της Κρήτης.
Όπως επισημαίνει, η Περιφέρεια επενδύει στρατηγικά στη γνώση, στην έρευνα και στην καινοτομία, στηρίζοντας τη συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας με την αυτοδιοίκηση και την κοινωνία.
«Στόχος μας είναι η γνώση να γίνει κοινό κτήμα όλων των πολιτών, χωρίς αποκλεισμούς, εμπνέοντας τη νέα γενιά να αγαπήσει την έρευνα και να οικοδομήσει ένα βιώσιμο μέλλον για τον τόπο μας», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο Περιφερειάρχης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διάχυση των αποτελεσμάτων της επιστημονικής δραστηριότητας σε ολόκληρη την Κρήτη, μέσα από το Παρατηρητήριο Καινοτόμου Επιχειρηματικότητας και τη συνεργασία με το ΙΤΕ, τα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα και τους φορείς της αυτοδιοίκησης.
Στο Ηράκλειο ο ευρωπαϊκός διαγωνισμός EU TalentOn 2028
Στις κορυφαίες δράσεις που θα φιλοξενηθούν στην πόλη ξεχωρίζει ο ευρωπαϊκός διαγωνισμός EU TalentOn 2028, ο οποίος φέρνει κοντά νέους και ταλαντούχους ερευνητές από όλη την Ευρώπη.
Οι συμμετέχοντες θα συνεργαστούν σε διεπιστημονικές ομάδες, αναζητώντας καινοτόμες λύσεις σε σημαντικές επιστημονικές και κοινωνικές προκλήσεις. Η διοργάνωση αναμένεται να ενισχύσει τη διεθνή εξωστρέφεια του Ηρακλείου, να αναδείξει το ερευνητικό του δυναμικό και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες σύνδεσης της επιστημονικής κοινότητας με τη νεολαία και την κοινωνία.
«Το 2028 θα είναι μια χρονιά ουσιαστικού ανοίγματος του Ηρακλείου στην Ευρώπη και στον κόσμο», σημειώνει ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός, υπογραμμίζοντας ότι το ζητούμενο είναι η ισχυρή ερευνητική και επιστημονική ταυτότητα της πόλης να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη παρουσία στην καθημερινότητα των κατοίκων.
«Σκοπός μας δεν είναι απλά να πραγματοποιήσουμε ένα μεγάλο ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Στόχος μας είναι να αδράξουμε την ευκαιρία ώστε, αφενός να φέρουμε πιο κοντά την επιστήμη με την κοινωνία, να δημιουργήσουμε νέα μονοπάτια συμμετοχής και διάδρασης με τους πολίτες και ιδιαίτερα με τη νεολαία μας, και αφετέρου να προβάλουμε την πόλη μας πανευρωπαϊκά και διεθνώς», τονίζει.
Ο Δήμαρχος αναδεικνύει, παράλληλα, τον ρόλο του ΙΤΕ ως ευρωπαϊκού ηγέτη στην έρευνα και εκφράζει την υπερηφάνεια του Ηρακλείου για το ερευνητικό δυναμικό, την εκπαιδευτική κοινότητα και τους ανθρώπους που παράγουν έργο διεθνούς εμβέλειας.
«Μέσα από αυτή τη συνέργεια, το 2028 θα είναι μια χρονιά ουσιαστικού και καινοτόμου ανοίγματος του Ηρακλείου στην Ευρώπη και στον κόσμο. Είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε», καταλήγει.
Την ευρωπαϊκή διάσταση της πρωτοβουλίας και τον στόχο να έρθει η επιστήμη πιο κοντά στην κοινωνία αναδεικνύει η επιστημονική υπεύθυνη του έργου, Μαρία Μακριδάκη.
«Να καλλιεργήσουμε την κριτική σκέψη και να ξεχωρίζουμε την επιστήμη από την παραπληροφόρηση», λέει.
Όπως εξηγεί, η πρωτοβουλία «Science comes to town», που ξεκίνησε το 2026, εισάγει έναν νέο ευρωπαϊκό θεσμό ανάδειξης πόλεων που πρωτοπορούν στη σύνδεση της επιστήμης με την κοινωνία. Η επιλογή των πόλεων πραγματοποιείται μέσα από απαιτητική και ιδιαίτερα ανταγωνιστική διαδικασία αξιολόγησης, γεγονός που προσδίδει πρόσθετη βαρύτητα στην επιτυχία της πρότασης.
«Η επιλογή της πρότασής μας αποτελεί αναγνώριση της επιστημονικής αριστείας, της διεθνούς παρουσίας και της σημαντικής συνεισφοράς της ερευνητικής κοινότητας της Κρήτης στον ευρωπαϊκό ερευνητικό χώρο», τονίζει.
Κεντρικός στόχος, σύμφωνα με την ίδια, είναι να αναδειχθεί το ερευνητικό έργο που παράγεται καθημερινά στα εργαστήρια και να ενισχυθεί η επιστημονική παιδεία των πολιτών, ανεξαρτήτως ηλικίας.
«Μέσα από τις δράσεις που θα υλοποιήσουμε, φιλοδοξούμε να εμπνεύσουμε τις νέες γενιές να αγαπήσουν την έρευνα και την επιστήμη ώστε να γίνουν συμμέτοχοι στη διαμόρφωση του μέλλοντος», σημειώνει.
Η ανάδειξη του Ηρακλείου σε Ευρωπαϊκή Πόλη Επιστημών για το 2028 αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία όχι μόνο για την προβολή της ερευνητικής αριστείας της Κρήτης, αλλά και για τη δημιουργία μιας πιο ουσιαστικής σχέσης ανάμεσα στην επιστήμη και την καθημερινή ζωή.
