Το καμπ της Σιντικής συμπυκνώνει όλες τις παθογένειες της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής.
Μια ανάσα από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, η κλειστή δομή «Κλειδί» μετρά τουλάχιστον έξι εξεγέρσεις και πολυάριθμα επεισόδια βίας, με εκατοντάδες ανθρώπους να παραμένουν εγκλωβισμένοι για 14 μήνες σε άθλιες συνθήκες, χωρίς καμία ελπίδα διαφυγής. Ζουν στοιβαγμένοι σε έναν ακατάλληλο κι επικίνδυνο χώρο, εκτεθειμένοι στις ψείρες και την ψώρα, παρατημένοι ανάμεσα στα σκουπίδια, χωρίς επαρκή τροφή, χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, χωρίς καν στέγαστρο για να καλυφθούν από τον ήλιο ή κρεβάτι για να ξαπλώσουν. Οι τουαλέτες είναι βρώμικες και πολλές δεν λειτουργούν, δεν υπάρχει ψυγείο ή πλυντήριο.
Όταν εξεγείρονται, συλλαμβάνονται στο σωρό και οδηγούνται σε δίκες. Καταδικάζονται για φθορά ξένης ιδιοκτησίας ή στάση, χωρίς να τους επιτραπεί να μιλήσουν για τις συνθήκες κράτησή τους στη Σιντική. Κάποιοι λίγοι καταφέρνουν να αποδράσουν.
«Οι συνθήκες σε αυτούς τους χώρους δεν είναι αστοχία είναι επιλογή»
«Οι κακές συνθήκες διαβίωσης είναι κατεύθυνση του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής», επισημαίνει η γιατρός Αφροδίτη Σταμπουλή - μία από τους λίγους αλληλέγγυους που έχει καταφέρει να επισκεφθεί το καμπ της Σιντικής.
«Στη Σιντική παράγονται ποινικοί εγκληματίες», περιγράφει ο Ηρακλής Πεκιαρίδης, δικηγόρος των κρατουμένων που καταδικάστηκαν για τα επεισόδια του περασμένου Νοεμβρίου. «Από τη διοικητική κράτηση, οι άνθρωποι μεταφέρονται στις σωφρονιστικές φυλακές. Και μάλιστα οι ίδιοι οι κρατούμενοι προτιμούν τις φυλακές από τη Σιντική», παραδέχεται. «Θέλουν με κάθε τρόπο να φύγουν από τη Σιντική».
Σύμφωνα με τον Κωστή Παπαϊωάννου, διευθυντή του Σημείου για την Μελέτης της Ακροδεξιάς, η «απομάκρυνση των παράνομων μεταναστών από τη χώρα», που φέρεται να είναι ο διακηρυγμένος στόχος της κυβέρνησης, «αποτελεί επίφαση». «Αυτό που γίνεται αυτοσκοπός είναι η μακροχρόνια κράτησή τους σε τέτοιες συνθήκες. Μέρα με τη μέρα παγιώνεται η λειτουργία των χώρων εγκλεισμού σε καθεστώς απόλυτης νομικής, υγειονομικής και ανθρωπιστικής εξαίρεσης».
Η λογική είναι απλή: «Οι συνθήκες είναι άθλιες, νομοτελειακά οι έγκλειστοι θα καταφύγουν στην οδό της εξέγερσης και έτσι θα επιβεβαιωθεί εκ των υστέρων το δικαιολογημένο του εγκλεισμού τους», εξηγεί. «Ο χώρος μετατρέπει τους φιλοξενούμενους σε βαρείς αδικηματίες και έτσι η Σιντική και η κάθε Σιντική γίνεται προθάλαμος της φυλακής».
«Οι συνθήκες σε αυτούς τους χώρους δεν είναι αστοχία είναι επιλογή», προσθέτει ο Κωστής Παπαϊωάννου, τονίζοντας πως «στο όνομα του προπατορικού μεταναστευτικού αμαρτήματος, κάθε ποινή δικαιολογείται».
Ο φαύλος κύκλος της κράτησης
«Η Σιντική δεν είναι το αποτέλεσμα μιας τυχαίας εξέγερσης. Η Σιντική είναι μια οργανωμένη προσπάθεια να οδηγήσουμε τους ανθρώπους στα άκρα και μετά να τους τιμωρήσουμε», σημειώνει από την πλευρά του ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης, διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες.
«Ο στόχος είναι να οδηγήσουμε τους ανθρώπους σε ένα φαύλο κύκλο κράτησης. Είτε στο ποινικό, είτε στο διοικητικό σύστημα».
«Η Σιντική είναι ένα μικρό δείγμα σε σχέση με αυτό που θα γίνει αν συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο», προειδοποιεί. Θα γίνουν και άλλα, γιατί οι άνθρωποι θα είναι πλέον σε καθεστώς διαρκούς κράτησης. Οι επιλογές που έχουν παρουσιαστεί επίσημα, εξάλλου, είναι: επιστροφή ή φυλακή.»
«Μιλάμε για την πλήρη αποτυχία του συστήματος»
«Η Σιντική και όσα συμβαίνουν εκεί συμπυκνώνουν την πλήρη αποτυχία της μεταναστευτικής πολίτικης της κυβέρνησης», επισημαίνει ο Βασίλης Κερασιώτης, δικηγόρος διωκόμενων κρατουμένων Σιντικής.
Πρόκειται για την πλήρη αποτυχία του συστήματος, καθώς «δεν καταφέρνει ούτε να προσελκύσει νόμιμα τους εργαζόμενους, αλλά ούτε και να οργανώσει ένα αποτελεσματικό σχέδιο επιστροφών». «Η παρατεταμένη κράτηση είναι αυτή ακριβώς που οδηγεί σε αυτές τις εξεγέρσεις», σημειώνει.
«Η Ελλάδα υποτίθεται πως προωθεί τη νόμιμη μετανάστευση, η οποία τελικά καθίσταται αλυσιτελής, και το 30% των νεοαφιχθέντων είναι Μπαγκλαντεσιανοί οι οποίοι θα μπορούσαν να έχουν εισέλθει απολύτως νόμιμα». Κάπως έτσι κι επειδή ακριβώς αποτυγχάνει αυτό το σύστημα, «έρχεται η κυβέρνηση και τιμωρεί αυτούς τους ανθρώπους με παρατεταμένη κράτηση, στέλνοντας ένα δήθεν μήνυμα αποτροπής».
Η «σκανδαλώδης» απευθείας ανάθεση
Αντί επιλόγου, να υπενθυμίσουμε πως το καμπ της Σιντικής είναι μία από τις δυο δομές που τέθηκαν πρόσφατα στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Ρεπορτάζ του περασμένου Μαΐου έκαναν λόγο για συμβάσεις που ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες χωρίς δημόσιο διαγωνισμό και κόστισαν περίπου 15 φορές περισσότερο από αντίστοιχα έργα, φτάνοντας συνολικά τα 11,3 εκατ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί πως τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν συζητήσει ήδη από το 2020 το ζήτημα των δύο απευθείας αναθέσεων (η δεύτερη αφορά την επέκταση του καμπ της Μαλακάσας). Τότε, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επικαλέστηκε την αύξηση των μεταναστευτικών ροών και την πίεση για γρήγορη ολοκλήρωση και παράδοση των δομών ως λόγο για την απόφαση. Επίσημα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ωστόσο, δείχνουν ότι οι αφίξεις μεταναστών στην Ελλάδα μειώθηκαν δραματικά το 2020 σε περίπου 15.696 άτομα, από 74.649 την προηγούμενη χρονιά.
* Οι παραπάνω τοποθετήσεις έγιναν στο πλαίσιο Συνέντευξης Τύπου στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθήνας. Παρακολουθήστε το βίντεο της εκδήλωσης εδώ.
