Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά αύξηση του πληθυσμού της, ωστόσο η εικόνα αυτή στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στη μετανάστευση, καθώς οι θάνατοι εξακολουθούν να υπερβαίνουν τις γεννήσεις. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις πιο δυσοίωνες δημογραφικές προοπτικές, με τις προβολές της Eurostat να δείχνουν ότι ο πληθυσμός της μπορεί να μειωθεί κατά σχεδόν 30% έως το τέλος του αιώνα.
Σύμφωνα με τη Eurostat, την 1η Ιανουαρίου 2026 ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμήθηκε στα 452 εκατομμύρια κατοίκους, αυξημένος κατά 706.000 άτομα σε σχέση με την 1η Ιανουαρίου 2025. Πρόκειται για την πέμπτη διαδοχική χρονιά αύξησης, μετά τη μοναδική υποχώρηση που καταγράφηκε το 2021 λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19.
Η δημογραφική αύξηση στηρίζεται στη μετανάστευση
Παρά την αύξηση, η φυσική μεταβολή του πληθυσμού στην ΕΕ παραμένει αρνητική. Από το 2012 και μετά, οι θάνατοι υπερβαίνουν σταθερά τις γεννήσεις, με αποτέλεσμα η πληθυσμιακή ανάπτυξη να στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στη θετική καθαρή μετανάστευση. Χωρίς τις μεταναστευτικές ροές, ο πληθυσμός της Ένωσης θα ακολουθούσε καθοδική πορεία.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθυσμός της ΕΕ αυξήθηκε κατά 8 εκατομμύρια κατοίκους την τελευταία δεκαετία, καθώς από 444 εκατομμύρια το 2016 έφτασε στα 452 εκατομμύρια το 2026. Σε βάθος χρόνου, από το 1960 μέχρι σήμερα, η αύξηση ανέρχεται σε 97,5 εκατομμύρια ανθρώπους, καθώς ο πληθυσμός της Ένωσης ήταν τότε 354,5 εκατομμύρια.
Ωστόσο, ο ρυθμός αύξησης έχει επιβραδυνθεί αισθητά. Τη δεκαετία του 1960 ο πληθυσμός αυξανόταν κατά μέσο όρο κατά 3 εκατομμύρια κατοίκους ετησίως, ενώ κατά τη δεκαετία του 2010 η μέση ετήσια αύξηση περιορίστηκε σε μόλις 600.000 άτομα, γεγονός που αντανακλά τη γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού και τη συνεχή υποχώρηση των γεννήσεων.
Οι μεγάλες πληθυσμιακές μεταβολές στα κράτη-μέλη
Η Γερμανία παραμένει το πολυπληθέστερο κράτος-μέλος με 83,5 εκατομμύρια κατοίκους, αντιπροσωπεύοντας το 18,5% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ. Ακολουθούν η Γαλλία με 15,3%, η Ιταλία με 13%, η Ισπανία με 11% και η Πολωνία με 8%. Οι πέντε αυτές χώρες συγκεντρώνουν σχεδόν τα δύο τρίτα του συνολικού πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ στον αντίποδα βρίσκεται η Μάλτα με περίπου 600.000 κατοίκους.
Μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2025 και της 1ης Ιανουαρίου 2026, ο πληθυσμός αυξήθηκε σε 16 από τα 27 κράτη-μέλη. Τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή αύξηση κατέγραψε η Μάλτα, ακολουθούμενη από την Κύπρο και το Λουξεμβούργο, ενώ τις μεγαλύτερες απώλειες σημείωσαν η Λετονία, η Εσθονία και η Ουγγαρία.
Η Ελλάδα μπροστά σε δημογραφική συρρίκνωση
Για την Ελλάδα, τα στοιχεία που έχει δημοσιεύσει η Eurostat είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες δημογραφικές προβολές, ο πληθυσμός της χώρας αναμένεται να μειωθεί από περίπου 10,37 εκατομμύρια κατοίκους σήμερα σε μόλις 7,24 εκατομμύρια το 2100, δηλαδή κατά περισσότερο από 3,1 εκατομμύρια ανθρώπους.
Η βασική αιτία αυτής της εξέλιξης είναι η μεγάλη διαφορά μεταξύ γεννήσεων και θανάτων. Η Eurostat προβλέπει ότι από το 2025 έως το 2099 θα γεννηθούν στην Ελλάδα περίπου 4,33 εκατομμύρια παιδιά, ενώ οι θάνατοι θα φτάσουν τα 9,36 εκατομμύρια. Ακόμη και η θετική καθαρή μετανάστευση, που εκτιμάται σε περίπου 1,9 εκατομμύρια άτομα έως το τέλος του αιώνα, δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει το δημογραφικό έλλειμμα.
Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να έχουν σοβαρές συνέπειες για την ελληνική οικονομία και κοινωνία, καθώς η συρρίκνωση και η γήρανση του πληθυσμού επηρεάζουν ήδη την αγορά εργασίας, τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, τις δαπάνες υγείας και συνολικά τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας.
