Nέα μελέτη του Oeko-Institut, με τίτλο «Access Denied: Transport Poverty in Europe» αποκαλύπτει μια ακόμη σκληρή πραγματικότητα της Ευρώπης: τις βαθιές ανισότητες στον τομέα των μεταφορών.
Η έρευνα, που εκπονήθηκε για λογαριασμό του γραφείου της Greenpeace σε κεντρική και ανατολική Ευρώπη, καταδεικνύει πως η έλλειψη βιώσιμων επιλογών μετακίνησης αποκλείει ουσιαστικά πολλούς Ευρωπαίους από ζωτικής σημασίας δημόσιες υπηρεσίες και κοινωνικές υποδομές.
Περίπου στο 90% των ευρωπαϊκών χωρών, περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού δεν χρησιμοποιεί τακτικά τα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς.
Συγκεκριμένα για την Ελλάδα, η έρευνα συμπεραίνει ότι:
- Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης των μέσων μαζικής μεταφοράς μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με το 72% των Ελλήνων να μην χρησιμοποιεί καθόλου τα ΜΜΜ ή να τα χρησιμοποιεί λιγότερο από μία φορά τον μήνα. Μόνο το 7% των Ελλήνων χρησιμοποιεί τα ΜΜΜ καθημερινά.
- Η Ελλάδα είναι η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό αναγκαστικής ιδιοκτησίας αυτοκινήτου στην Ευρώπη. Το 22,4% των πολιτών αναγκάζεται να διαθέτει αυτοκίνητο (ευρωπαϊκός μέσος όρος: 6,4%), ενώ την ίδια στιγμή το ποσοστό του πληθυσμού που δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά ένα αυτοκίνητο είναι σαφώς πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
- Για το 14,5% του πληθυσμού, οι δαπάνες μετακίνησης αποτελούν βαρύ φορτίο. Το ποσοστό αυτό είναι ακόμα υψηλότερο στη Σερβία.
- Το ποσοστό των ατόμων που δεν χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς λόγω της πολύ μεγάλης διάρκειας μετακίνησης είναι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στις πόλεις της Ελλάδας, αλλά είναι πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τόσο στις κωμοπόλεις όσο και στις αγροτικές περιοχές.
- Τα αποτελέσματα της Ελλάδας στους 11 βασικούς δείκτες σκιαγραφούν μια κατάσταση με έντονη πόλωση. Σε πολλές κατηγορίες, η Ελλάδα κατατάσσεται είτε στην κορυφή είτε στον πάτο των ευρωπαϊκών κατατάξεων, με ελάχιστη παρουσία στη μεσαία ζώνη. Αυτό δείχνει τη σαφή ανάγκη για πολιτικά μέτρα με στόχο τη διευκόλυνση χρήσης ΜΜΜ.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το πιο σημαντικό είναι ότι έως και το 56% του πληθυσμού στις ευρωπαϊκές χώρες δηλώνει ότι είναι ουσιαστικά αποκομμένο από τις μεταφορές, επειδή απλά δεν είναι διαθέσιμες στην περιοχή του.
Αυτή η έλλειψη επιλογών αφήνει έως και το 19% του πληθυσμού χωρίς άλλη δυνατότητα από το να διαθέτει δικό του όχημα, επιβαρύνοντας τα νοικοκυριά με έξοδα και την ατμόσφαιρα με εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ένα δημογραφικό χάσμα: οι γυναίκες και οι ηλικιωμένοι επηρεάζονται δυσανάλογα από ανησυχίες για την ασφάλεια και ζητήματα φυσικής προσβασιμότητας, γεγονός που συχνά καθιστά τις δημόσιες μεταφορές μη βιώσιμη επιλογή.
Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες που αναλύθηκαν παρουσιάζουν επιδόσεις κάτω του ευρωπαϊκού μέσου όρου σε τουλάχιστον έναν από τους 11 δείκτες της «φτώχειας στις μεταφορές», με τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βουλγαρία να παρουσιάζουν τα σημαντικότερα κενά. Η Τσεχία, η Σερβία και η Σλοβακία είναι οι χώρες με τα σχετικά καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά τους δείκτες που αναλύθηκαν.
