Την παραίτησή του υπέβαλε, σήμερα, στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, ο Διοικητής της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) Γιώργος Σαουνάτσος, η οποία και έγινε δεκτή.
Όπως έγινε γνωστό, καθήκοντα Διοικητή αναλαμβάνει, προσωρινά, ο Υποδιοικητής Αεροναυτιλίας Γιώργος Βαγενάς, ενώ θα δρομολογηθούν άμεσα οι προβλεπόμενες διαδικασίες για τον ορισμό νέου Διοικητή.
Τι αναφέρουν οι ελεγκτές
Η κατάντια της ΥΠΑ φάνηκε για άλλη μια φορά και με τον πλέον επίσημο τρόπο, τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση της ΕΕΕΚΕ (Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδος).
Η παράθεση και μόνο του ιστορικού των γεγονότων δείχνει υπό ποιες συνθήκες κλήθηκαν να δουλέψουν οι Ελεγκτές το πρωί της 4/1/2026 και την πίεση την οποία βίωσαν. Η ίδια αναφορά επιβεβαιώνει τα όσα έχει αναφέρει δημόσια η ΕΕΕΚΕ, ότι δηλαδή ο λόγος που όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν ασφαλώς ήταν ο επαγγελματισμός των ΕΕΚ στην διαχείριση της κυκλοφορίας και η απόφαση για κλείσιμο του εναερίου χώρου με επιβολή zero rate.
Το πόρισμα καταδεικνύει ξεκάθαρα διοικητικό αλαλούμ, πολύωρη καθυστέρηση στη διάγνωση της αιτίας και ανυπαρξία συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων στελεχών της Διοίκησης.
Αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφισβήτησης ότι η απόφαση επιβολής του zero rate ήταν αυτή που απέτρεψε μια ενδεχομένως πολύ χειρότερη εξέλιξη του σοβαρότατου περιστατικού της 4/1/2026.
Το πόρισμα που δόθηκε στην δημοσιότητα αναφέρει ότι είναι αδύνατος ο ακριβής προσδιορισμός της αιτίας του συμβάντος, το οποίο μπορεί να προκλήθηκε από «πληθώρα λόγων». Το προαναφερθέν σε συνδυασμό με την ευθεία αναφορά στο γεγονός ότι δεν υπάρχει «δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας» για το σύστημα επικοινωνιών φωνής που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί η παροχή Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας στο ΚΕΠΑΘΜ στο 100% των ονομαστικών χωρητικοτήτων και πρέπει άμεσα να γίνει εκτίμηση ασφάλειας (safety assessment), όπως επιβάλλουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί.
Η ανακοίνωση
Χωρίς καμία έκπληξη δυστυχώς διαβάσαμε το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης του περιστατικού της 4/1/2026, το οποίο δικαιώνει πλήρως τις καταγγελίες της ΕΕΕΚΕ όλα αυτά τα χρόνια για τον απαρχαιωμένο εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας. Η κατάντια της ΥΠΑ φάνηκε για άλλη μια φορά και με τον πλέον επίσημο τρόπο.
Η παράθεση και μόνο του ιστορικού των γεγονότων δείχνει υπό ποιες συνθήκες κλήθηκαν να δουλέψουν οι συνάδελφοι το πρωί της 4/1/2026 και την πίεση την οποία βίωσαν. Η ίδια αναφορά επιβεβαιώνει τα όσα έχει αναφέρει δημόσια η ΕΕΕΚΕ, ότι δηλαδή ο λόγος που όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν ασφαλώς ήταν ο επαγγελματισμός των ΕΕΚ στην διαχείριση της κυκλοφορίας και η απόφαση για κλείσιμο του εναερίου χώρου με επιβολή zero rate.
Το πόρισμα καταδεικνύει ξεκάθαρα διοικητικό αλαλούμ, πολύωρη καθυστέρηση στη διάγνωση της αιτίας και ανυπαρξία συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων στελεχών της Διοίκησης.
Αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφισβήτησης ότι η απόφαση επιβολής του zero rate ήταν αυτή που απέτρεψε μια ενδεχομένως πολύ χειρότερη εξέλιξη του σοβαρότατου περιστατικού της 4/1/2026.
Το πόρισμα που δόθηκε στην δημοσιότητα αναφέρει ότι είναι αδύνατος ο ακριβής προσδιορισμός της αιτίας του συμβάντος, το οποίο μπορεί να προκλήθηκε από «πληθώρα λόγων». Το προαναφερθέν σε συνδυασμό με την ευθεία αναφορά στο γεγονός ότι δεν υπάρχει «δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας» για το σύστημα επικοινωνιών φωνής που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί η παροχή Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας στο ΚΕΠΑΘΜ στο 100% των ονομαστικών χωρητικοτήτων και πρέπει άμεσα να γίνει εκτίμηση ασφάλειας (safety assessment), όπως επιβάλλουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί.
Καθίσταται πλέον ολοφάνερο ότι δεν μπορεί υπό αυτές τις συνθήκες να εξυπηρετηθεί η αυξημένη ζήτηση της κυκλοφορίας κατά την καλοκαιρινή περίοδο.
Επίσης το πόρισμα αναφέρει ότι πρέπει να γίνει άμεσα εγκατάσταση των νέων πομποδεκτών VHF. Η ΕΕΕΚΕ έχει έγκαιρα αναδείξει τις αστοχίες της Διοίκησης που προκάλεσαν την καθυστέρηση της υπογραφής της σύμβασης για τους πομποδέκτες VHF. Αν δεν υπήρχε αυτή η καθυστέρηση, τότε οι πομποδέκτες θα είχαν ήδη παραληφθεί και ίσως το συμβάν της 4/1/2026 να είχε αποφευχθεί. Η Διοίκηση έχει επίσης ευθύνη για τις επιλογές της στο θέμα της προμήθειας του VCRS του ΚΕΠΑΘΜ, για το οποίο πανηγύριζε σε πολλαπλά δελτία τύπου λέγοντας ότι «επανεκκινεί» και προχωράει, κάτι που έχουμε καταγγείλει πολλές φορές ως μη αληθές. Πλέον η πραγματικότητα διαψεύδει την Διοίκηση της ΥΠΑ με τον πιο δραματικό τρόπο.
Η ΕΕΕΚΕ έχει από την πρώτη στιγμή διαμαρτυρηθεί για την άμεση επαναφορά των χωρητικοτήτων στο 100%, χωρίς σταδιακή αύξηση και χωρίς την εφαρμογή μειωμένης χωρητικότητας έως ότου προσδιοριστούν τα αίτια και εξασφαλιστεί η αποτροπή επανεμφάνισης του φαινομένου. Δυστυχώς η Διοίκηση της ΥΠΑ δεν εισάκουσε τις εκκλήσεις μας και επέβαλε την διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100%.
Ήδη η ΕΕΕΚΕ, με επιστολή στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, έχει ζητήσει την παρέμβασή του για το αυτονόητο, την μείωση των χωρητικοτήτων και την διενέργεια εκτίμησης ασφαλείας, κάτι που η Διοίκηση της ΥΠΑ όφειλε να κάνει από την πρώτη στιγμή.
Πλέον, μετά την έκδοση του πορίσματος αποδεικνύεται η εγκληματική επιμονή της Διοίκησης της ΥΠΑ στην διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100% και επιβάλλεται η μείωσή τους άμεσα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων.
Δυστυχώς ο Διοικητής της ΥΠΑ, όπως πολλάκις έχουμε αναφέρει, παρουσίαζε στο αρμόδιο Υπουργείο ότι «όλα είναι υπό έλεγχο», «όλα βαίνουν καλώς» και ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας, προσπαθώντας επανειλημμένα και μάλιστα υπό την απειλή πειθαρχικών κυρώσεων να φιμώσει οποιονδήποτε υπάλληλο της ΥΠΑ επιχειρούσε να επικοινωνήσει την πραγματική κατάσταση.
Το πόρισμα καταδεικνύει σοβαρότατες διοικητικές ευθύνες οι οποίες έχουν ονοματεπώνυμο. Καλούμε τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών να μην γίνει συνένοχος της Διοίκησης και να παρέμβει άμεσα ώστε να προστατεύσει τους Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας και πρωτίστως το επιβατικό κοινό.
Τι αναφέρει το πόρισμα
Στη δυσλειτουργία του τηλεχειρισμού των πομπών της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) στις κορυφές των βουνών ανά την επικράτεια εντοπίστηκε το πρόβλημα που προκάλεσε το black out στο FIR Αθηνών.
Ειδικότερα, το πόρισμα καταγράφει το πρόβλημα αλλά και την έλλειψη καταγραφών (log files) ώστε να γίνει ακριβέστερη διάγνωση της δυσλειτουργίας, κάτι που οφείλεται στην παλαιότητα του συστήματος. Η Επιτροπή επιλέγει μια προσεκτική αλλά ξεκάθαρη διατύπωση για να σχολιάσει το ζήτημα της καθυστέρησης της διάγνωσης αλλά και των χειρισμών που θα μπορούσαν να είχαν λύσει το πρόβλημα πολλές ώρες νωρίτερα:
«Κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης του περιστατικού, διαπιστώνεται ότι υπήρξε καθυστέρηση της ανίχνευσης της δυσλειτουργίας των τηλεπικοινωνιακών διεπαφών/διατάξεων. (…) Τα ανωτέρω οδήγησαν σε καθυστερήσεις αναφορικά με την κατανόηση, βασισμένης σε στοιχεία, του συνολικού προβλήματος και προφανώς καθυστερήσεις στον ενδεδειγμένο τρόπο αντιμετώπισης της δυσλειτουργίας του συστήματος».
Σύμφωνα με την έκθεση των εμπειρογνωμόνων: το Συμβάν οφείλεται σε «ψηφιακό θόρυβο», ο οποίος προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων. Η πλήρης επαναφορά επετεύχθη κατόπιν επανασυγχρονισμού/επανεκκινήσεων που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση κίνησης στο δίκτυο κορμού.
Σημειώνεται, μεταξύ άλλων, πως για λόγους Ασφάλειας Πτήσεων, επιβλήθηκε πλήρης περιορισμός χωρητικότητας (zero rate) και εφαρμόστηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η επαναφορά των παρεχόμενων Υπηρεσιών ήταν σταδιακή, ενώ η πλήρης αποκατάσταση πραγματοποιήθηκε στις 16:53 τοπική ώρα, μετά από εκούσια ενέργεια του τηλεπικοινωνιακού παρόχου.
Με βάση τις Αναφορές στην πλατφόρμα ECCAIRS και την αξιολόγηση της ΑΠΑ, το Περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area), χωρίς αναφορά παραβίασης ελαχίστων διαχωρισμών. Επιπλέον, δεν προέκυψαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή εξωγενούς κακόβουλης παρεμβολής.
Στο κεφάλαιο, δε, που αφορά στα ζητήματα Αεροπορικής Ασφάλειας αναφέρεται πως δεν διαπιστώθηκε ζήτημα αεροπορικής ασφάλειας υπό την έννοια της έκθεσης αεροσκαφών σε άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο.
Στο πόρισμά της, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξή της, βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy) που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας.
Στο πόρισμά της, η Ειδική Επιτροπή καταλήγει στις εξής εισηγήσεις:
α) επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), με την ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας – εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών,
β) θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων με δοκιμές/εκπαίδευση υπό εποπτεία ΑΠΑ,
γ) ενίσχυση με τηλεμετρία/τηλεχειρισμό και δυνατότητα εκτέλεσης από άκρο σε άκρο διαγνωστικών ελέγχων στα κομβικά σημεία,
δ) ενίσχυση εποπτείας ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών/ανωμαλιών, καθώς και
ε) μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων με στόχο να διασφαλισθεί η αδιάλειπτη και ασφαλής παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας.
Στην Επιτροπή, υπό τον Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας Χρήστο Τσίτουρα, συμμετείχαν ως μέλη: ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας Μιχάλης Μπλέτσας, ο Συνταγματάρχης Δημήτριος Ζαμπακόλας, Μηχανικός Επικοινωνιών Επιτελής ΓΕΕΘΑ, ο υποδιευθυντής εποπτείας φάσματος της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) Νίκος Ηγουμενίδης, εκπρόσωπος του EUROCONTROL (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας), ενώ συμμετείχε ως παρατηρητής και εκπρόσωπος του EASA (European Union Aviation Safety Agency).
Η Επιτροπή αναγνώρισε ως εμπλεκόμενους φορείς την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και τον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ), από τους οποίους ζήτησε και έλαβε επίσημη αναφορά των δράσεών τους, ενώ αξιολόγησε και τις πληροφορίες που έλαβε από συνεντεύξεις με στελέχη των δύο οργανισμών.
