Σοβαρά προβλήματα αντιμετωπίζει το νησί της Πάτμου καθώς, όπως αποκαλύπτει ρεπορτάζ τοπικής εφημερίδας, δεν λειτουργεί ο βιολογικός καθαρισμός.
Αποτέλεσμα αυτού, σύμφωνα με τα Πατμιακά Χρονικά, είναι να καταλήγουν στη θάλασσα ανεπεξέργαστα τα λύματα. Όπως αποκαλύπτει το ρεπορτάζ, επικαλούμενο κατοίκους του νησιού, το εργοστάσιο επεξεργασίας λυμάτων όταν λειτουργούσε σωστά και χρησιμοποιούσαν χημικά, κατά την επεξεργασία των λυμάτων, παραγόταν μια σαπουνάδα και τα απόβλητα πήγαιναν καθαρισμένα στη θάλασσα. Ωστόσο εδώ και μερικούς μήνες, όπως αναφέρουν οι καταγγελίες, αυτός ο αφρός δεν υπάρχει, με αποτέλεσμα τα λύματα να πηγαίνουν αυτούσια στη θάλασσα, προκαλώντας ρύπανση, δυσοσμία και κίνδυνο για την υγεία των κατοίκων και των επισκεπτών.
{{https://www.youtube.com/watch?v=h0klhCO82f0}}
Από το 2023 οι αναφορές
Το Dnews, επικοινώνησε με την κα. Μέμου Ιωάννα, πρόεδρο του συλλόγου προστασίας περιβάλλοντος Πάτμου «Ιππόκαμπος», η οποία γνωρίζει πολύ καλά το θέμα. Όπως μάς είπε το πρόβλημα δεν είναι τωρινό. Ήδη από το 2023 οπότε και ιδρύθηκε ο σύλλογος, υπέβαλαν σχετικές αναφορές σε φορείς για τη μη λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού. Η πρώτη αναφορά του συλλόγου έγινε στις 17 Μαΐου του 2023.
Η πρόεδρος του Συλλόγου Ιππόκαμπος, Μέμου Ιωάννα
«Tην Τετάρτη, 12/07/2023 επισκέφθηκαν την Πάτμο 4 επιθεωρήτριες του Υπουργείου Περιβάλλοντος, προκειμένου να ελέγξουν την κατάσταση του βιολογικού καθαρισμού, όπως είχε περιγραφεί από την καταγγελία που ως Σύλλογος καταθέσαμε, στις 17/05/2023. Η επιθεώρηση έγινε από την Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος (ΕΣΠΑ) Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης που έχει χρηματοδοτήσει τον βιολογικό της Πάτμου και από την Τεχνική Γραμματεία Λυμάτων που είναι υπεύθυνη για τον προγραμματισμό και την εποπτεία όλων των έργων που αφορούν τα λύματα» αναφέρει σε ενημέρωση ο σύλλογος.
»Ο Δήμαρχος απέτρεψε την συμμετοχή των δύο μελών μας, του Willebrord και του Γ. Γαμπιεράκη στην επιτόπια επιθεώρηση αλλά ευτυχώς ο Willebrord, λόγω της ενεργού συμμετοχής του στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του έργου του βιολογικού εκ μέρους της Ε.Ε., μπόρεσε να πραγματοποιήσει δίωρη συνάντηση με τις επιθεωρήτριες, τις οποίες και ενημέρωσε εκτενώς για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο βιολογικός. Ο Δήμος από πλευράς του έκανε απεγνωσμένες προσπάθειες, την Δευτέρα, ευθύς ως πληροφορήθηκαν για την επικείμενη επιθεώρηση και καθάρισαν την περιοχή προσπαθώντας να αποκρύψουν την αλήθεια.
»Μας έγινε επίσης γνωστό ότι ο Δήμος έχει συνάψει με μια εταιρεία μια προσωρινή σύμβαση διαχείρισης για 4 μήνες, με δυνατότητα παράτασης για άλλους δυο μήνες. Στη διάρκεια της προσωρινής αυτής λύσης πρέπει να γίνει η διαδικασία επιλογής ενός διαχειριστή με σύμβαση για τα επόμενα τρία έτη. Θα πρέπει όλοι και το Υπουργείο κυρίως να επιμείνουμε σε ένα πολύ αυστηρό χρονοδιάγραμμα για τα διάφορα βήματα προς τη νέα σύμβαση διαχείρισης, γιατί μόνον έτσι μπορεί να λυθεί το θέμα».
«Έγινε και τότε αυτοψία από υπουργείο Περιβάλλοντος, από επιθεωρητές. Ποτέ δεν μάθαμε τι έγινε, ούτε λύθηκε το πρόβλημα. Διογκώθηκε γιατί δεν αντιμετωπίστηκε, μάλλον δεν έγινε η συντήρηση» είπε η κα. Μέμου. Τόνισε πως η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. «Μάλλον (ο βιολογικός) δεν λειτουργεί καθόλου. Υπάρχει δυσοσμία όταν φυσάει είναι αφόρητη και διάχυτη».
«Τον περασμένο Μάιο στείλαμε καταγγελία στις αρμόδιες εθνικές αρχές (Υπουργείο Ανάπτυξης και Υπουργείο Περιβάλλοντος) σχετικά με την παρατεταμένη δυσλειτουργία του Βιολογικού. Το έργο αυτό είναι μεγάλης σημασίας για την Πάτμο γιατί μόνο με έναν λειτουργικό Βιολογικό το νησί μπορεί να συμμορφωθεί με την σχετική εθνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία και να ωφεληθεί τα μέγιστα στον τομέα της ύδρευσης. Μετά από την καταγγελία μας, ήρθε τον Ιούλιο μια μικτή ομάδα εμπειρογνωμόνων από τα δυο Υπουργεία για επιτόπιο έλεγχο. Από εκεί και πέρα δεν είχαμε καμία πληροφόρηση και μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει βγει το πόρισμα του ελέγχου» ενημερώνει ο σύλλογος (με ημερομηνία 2/12/2023).
»Λόγω της μεγάλης καθυστέρησης, αποφασίσαμε να στείλουμε την ίδια καταγγελία στις δυο αρμόδιες υπηρεσίες της ΕΕ (Περιφερειακής Πολιτικής και Περιβάλλοντος) για να ασκήσουμε πίεση στα δυο Υπουργεία να βγάλουν τα προβλήματα στην επιφάνεια και να δουλέψουν προς τη λύση τους. Το κάναμε πριν την ανάληψη καθηκόντων από την νέα δημοτική αρχή για να φανεί σαφώς ότι είναι η παλιά δημοτική αρχή που ευθύνεται για την κατάσταση. Σκοπός δεν είναι να επιβάλλονται πρόστιμα (έτσι κι αλλιώς τέτοια πρόστιμα πληρώνονται από το Κράτος και όχι από τον Δήμο) αλλά επιτέλους να λειτουργήσει ομαλά ο Βιολογικός.
Κατά τη γνώμη μας, η νέα δημοτική αρχή θα πρέπει να κάνει δυο κινήσεις:
- Να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό προς την ανάθεση επωφελούς σύμβασης διαχείρισης του Βιολογικού.
- Να βγάλει στην επιφάνεια τις ζημιές που έχει υποστεί ο Βιολογικός, λόγω μη σωστής λειτουργίας, και να τις καταλογίσει στην παλιά δημοτική αρχή. Αυτό θα φανεί χρήσιμο για την σύνταξη του πορίσματος των επιθεωρητριών και για τον έλεγχο που θα ασκήσει η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), στην οποία, κατά πληροφορίες μας, έχει παραπεμφθεί το θέμα».
Η κα. Μέμου επισήμανε ακόμα ότι ο βιολογικός της Πάτμου είναι από τους πρώτους βιολογικούς, έγινε με χρήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά «δεν τηρήθηκαν οι υποχρεώσεις του δήμου σχετικά με σύμβαση που υπογράψανε. Όταν παρουσιαστήκαν τα προβλήματα, δεν αντιμετωπίστηκαν, και χρονίσανε».
Η αναφορά στην ΕΕ
Ο σύλλογος Ιππόκαμπος έκανε αναφορά και στην ΕΕ, όπως είχε προαναγγείλει. Την 1/12/2023 αναφέρει ο Ιππόκαμπος πως «Εφόσον το έργο είχε χρηματοδοτηθεί με ευρωπαϊκά κονδύλια, η Ε.Ε. συνεχίζει να έχει λόγο και αρμοδιότητες για την κατάσταση του. Λόγω της διαρκούς κατάστασης εγκατάλειψης των εγκαταστάσεων ο Ιππόκαμπος, μεταξύ των υπολοίπων κινήσεών του, προχωράει και σε καταγγελία προς τα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. για το ζήτημα».
«Δεν κάναμε άλλες ενέργειες, περιμέναμε να δούμε απάντηση, δεν μπορούμε να προσθέσουμε τίποτα» είπε η κα. Μέμου και τόνισε πως εξάλλου είναι «απογοητευτικό να μη σου απαντάνε».
Μέχρι τώρα δεν έχουν πάρει καμία απάντηση από πουθενά. Η πρόεδρος του Συλλόγου τόνισε ακόμα και τον αντίκτυπο, που έχει η κατάσταση στον επισκέπτη του νησιού διερωτώμενη «ο επισκέπτης που βρίσκεται εδώ, τι θα μεταφέρει;».
Σπασμωδικές κινήσεις αλλά το πρόβλημα δεν έχει λυθεί
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ από τα Πατμιακά Χρονιά, όχι μόνο έχει φράξει ο υποθαλάσσιος αγωγός, αλλά το βασικό πρόβλημα εδώ και μήνες, είναι η μη λειτουργία του βιολογικού λόγω μηχανικών βλαβών. Όπως σημειώνουν τα Πατμιακά Χρονικά, έχουν γίνει κάποιες σπασμωδικές κινήσεις ωστόσο το πρόβλημα δεν έχει λυθεί. Αν και κλήθηκε επαγγελματίας δύτης για να αποφράξει τον αγωγό, οι βλάβες στη λειτουργία του εργοστασίου παραμένουν.
Η ίδια πηγή αναφέρει ότι «ιδιώτης που διαμένει στην περιοχή Χοχλακά, με αναφορά προς τον Δήμο απείλησε με προσφυγή στον Εισαγγελέα εάν δεν αποκατασταθεί το πρόβλημα». Η δημοτική αρχή στη στις 28 Ιουλίου επικοινώνησε μαζί του λέγοντας ότι το ζήτημα θα λυθεί μέσα σε διάστημα 2 εβδομάδων, ωστόσο έναν μήνα αργότερα (μέχρι και την περασμένη Δευτέρα οπότε και δημοσιεύθηκε το ρεπορτάζ) δεν είχε γίνει τίποτα.
Το ρεπορτάζ επικαλούμενο μαρτυρίες περιοίκων, αναφέρει ακόμα ότι «τα βυτιοφόρα με τα βοθρολύματα μπαίνουν τις βραδινές ώρες στο χώρο του βιολογικού και αδειάζουν το περιεχόμενο στις δεξαμενές, οι οποίες όμως δεν λειτουργούν». Αποτέλεσμα είναι να υπάρχει έντονη δυσοσμία στην περιοχή. Την επόμενη μέρα «ανοίγονται οι κρουνοί και τα λύματα ζωντανά πηγαίνουν στη θάλασσα με ό,τι αυτό συνεπάγεται, αφού στις δεξαμενές εισέρχονται τα νέα λύματα δικτύου αποχέτευσης αλλά και των βυτιοφόρων των βοθρολυμάτων».
Σημειώνεται ακόμα ότι μετά από καταγγελίες, το Λιμενικό προχώρησε σε αυτοψία και κατέληξε σε επίσημη καταγραφή παραβάσεων. Τα στοιχεία διαβιβάστηκαν στην αρμόδια Εισαγγελία Πρωτοδικών Κω, στο υπουργείο Περιβάλλοντος, και σε όλες τις εμπλεκόμενες Αρχές.
