Η κρίση στη Συρία, στα 13 χρόνια του εμφυλίου πολέμου, παραμένει η πολυπληθέστερη κρίση εκτοπισμένων κατοίκων στον κόσμο με πάνω από 12 εκατ. Σύρους να έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους βίαια.
Πάνω από 6 εκατομμύρια Σύροι πρόσφυγες (ή το 26% του πληθυσμού πριν από τον πόλεμο) ζουν εκτός χώρας, συν περίπου 7,4 εκατομμύρια που είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι ενώ η πλειονότητα που διέφυγε στο εξωτερικό πήγε σε γειτονικές χώρες.
Η Τουρκία είναι μακράν η πρώτη χώρα υποδοχής με βάση τα στοιχεία ως τα τέλη του 2024 με περισσότερους από 3 εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες που αντιπροσώπευαν το 3,5% του πληθυσμού της Τουρκίας, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ, μπροστά από τον Λίβανο (783.000 ή 14,8% του πληθυσμού της χώρας), την Ιορδανία (632.000 ή 5,75% του πληθυσμού), το Ιράκ (287.000 ή 0,64% των κατοίκων) και την Αίγυπτο (158.000 ή 0,15% του πληθυσμού).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στην Ευρώπη, η Γερμανία προηγείται στη φιλοξενία Σύρων προσφύγων ή αιτούντων άσυλο που ανέρχεται σε 781.000 Σύρους (ή το 0,92% του γερμανικού πληθυσμού), σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ. Επίσης 79.000 βρίσκονται στην Ολλανδία το 2024 (0,44% του πληθυσμού) και 87.700 στη Σουηδία (0,87% του πληθυσμού) ενώ στην Ελλάδα υπάρχουν 51.000.
Στη Γαλλία, κατεγράφησαν 45.600 Σύροι πρόσφυγες το 2024, που αντιπροσωπεύουν το 0,07% του συνολικού πληθυσμού της χώρας Από την αρχή του έτους έχουν υποβληθεί εκεί 4.465 αιτήσεις ασύλου, διευκρινίζουν οι αρμόδιες υπηρεσίας. Στη Βρετανία, υπάρχουν 23.000 ή 0,03% του πληθυσμού.
«Οι περισσότεροι Σύροι δεν ήθελαν να φύγουν από την Τουρκία, όμορη χώρα. Οι περισσότεροι σκόπευαν να επιστρέψουν γρήγορα στη Συρία. Καθώς όμως ο πόλεμος συνεχιζόταν και οι ελευθερίες περιορίζονταν, άρχισαν να σκέφτονται μια πιο μόνιμη εγκατάσταση σε άλλες χώρες», εξηγεί η Ελέν Τιολέ, ερευνήτρια στο CNRS, ειδική στα θέματα διεθνούς μετανάστευσης.
Η Γερμανία, χώρα που αναζητά εργατικό δυναμικό, βρέθηκε στο τέλος της μεταναστευτικής βαλκανικής διαδρομής την περίοδο 2015-2016 και η Γερμανίδα καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ είπε ότι η χώρα είχε την ικανότητα να τους δεχθεί, υπενθυμίζει η Τιολέ.
Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης έχει θέσει σε εφαρμογή συστήματα υποδοχής και ενθάρρυνε την ένταξή τους μέσω της εύρεσης εργασίας, ιδίως με μαθήματα γερμανικής γλώσσας ή ακόμη και με ισοτιμίες δεξιοτήτων για ορισμένα διπλώματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Απασχόλησης, 222.610 άτομα συριακής υπηκοότητας εργάζονται σήμερα στη Γερμανία, καταβάλλοντας τις προβλεπόμενες εισφορές.
Οι χώρες που αναστέλλουν τις αιτήσεις ασύλου Σύρων προσφύγων
Μετά την ανατροπή Άσαντ, αρκετές είναι οι χώρες που ανακοίνωσαν ότι «παγώνουν» προσωρινά την εξέταση αιτήσεων ασύλου για Σύρους πρόσφυγες.
Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία, Σουηδία, Νορβηγία, Δανία έχουν ήδη λάβει αυτή την απόφαση ενώ σύμφωνα με το Reuters και η Ελλάδα έχει κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο την τελική απόφαση για αναστολή των αιτήσεων ασύλου θα λάβει το ΚΥΣΕΑ την Παρασκευή..
Αν όλοι οι Σύροι επέστρεφαν στα σπίτια τους, περίπου 13 εκατομμύρια εκτοπισμένοι θα βρίσκονταν σε μετακίνηση, σύμφωνα με στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας.
Οι επιστροφές των Σύρων
Οι σεισμοί του Φεβρουαρίου του 2023 επιδείνωσαν την κατάσταση επηρεάζοντας σχεδόν 8,8 εκατ. ανθρώπους. Η επιστροφή Σύρων προσφύγων στη χώρα παραμένει σε χαμηλό επίπεδο με μόλις 24.400 επιστροφές να έχουν καταγραφεί επίσημα από την αρμόδια υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών, τους πρώτους 8 ήνες του 2023. Ωστόσο αυτά τα στοιχεία είναι πριν από την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ.
Η τελευταία έρευνα της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες που διεξήχθη στις αρχές του 2023 έδειξε ότι ενώ το 56% των Σύρων επιθυμούσε να επιστρέψει στη χώρα του κάποια μέρα, αλλά μόνο το 1,1% σχεδίαζε να το κάνει τους επόμενους 12 μήνες. Περισσότεροι από 753.000 Σύροι πρόσφυγες προβλέπεται να χρειαστούν επανεγκατάσταση το 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας.
Η διαχείρηση των προσφύγων
«Καμία χώρα δεν κατάφερε ποτέ να διαχειριστεί τόσο μαζικές μετατοπίσεις του πληθυσμού της σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, είναι ένα πελώριο έργο που δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη μαζική βοήθεια από τη διεθνή κοινότητα», ανέφερε η ερευνήτρια στο CNRS, Ελέν Τιολέ.
«Το ερώτημα δεν περιορίζεται στην επιστροφή εξορίστων, αλλά στο πώς μια χώρα που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο και που δεν έχει πλέον σχεδόν καμία υποδομή μπορεί να επανενσωματώσει τον πληθυσμό της», υπογραμμίζει η ίδια, αναφερόμενη στα προβλήματα στέγασης και παροχής υπηρεσιών ή ακόμα και στην προμήθεια νερού.
«Πρέπει να επιτραπεί στη Συρία να λάβει διεθνή βοήθεια για να ανοικοδομηθεί πολύ γρήγορα και να υποστηρίξει τις πρώτες επιστροφές εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων, πριν από ένα δεύτερο κύμα: αυτό των Σύρων που έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό» σημειώνει ενώ τονίζει πως «όσο πιο ενσωματωμένος κανείς είναι, τόσο λιγότερο θα θέλει να βιαστεί να επιστρέψει στη Συρία, κάτι που δεν είναι κακό για την Ευρώπη, καθώς αυτοί που θα μείνουν είναι οι πιο ικανοί, οι καλύτερα ολοκληρωμένοι».
«Πρέπει να έχεις πολύ μεγάλο κίνητρο και πατριωτισμό για να πεις στον εαυτό σου, αν είσαι γιατρός στην Ελβετία ή τη Γερμανία, ότι θα επιστρέψεις και να δουλεύεις διαρκώς υπό επείγουσες ιατρικές συνθήκες, χωρίς να πληρώνεται και να πεθαίνεις από την πείνα στο Χαλέπι», υπογράμμισε ενώ το μέλλον της χώρας εξακολουθεί να είναι πολύ αβέβαιο.
