Οι βιβλικές καταστροφές στη Λήμνο και τη Ρόδο προκαλούν σοκ. Μέσα σε λίγη ώρα, χάθηκαν κάτω από τις λάσπες σπίτια, επιχειρήσεις, καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Το χειρότερο ήταν ότι θρηνούμε τις ζωές δύο συμπολιτών μας. Ένα χρόνο μετά την πλημμύρα της Θεσσαλίας, η καταστροφή χτύπησε τα δύο νησιά. Αυτά που άλλοτε ήταν «σπάνια καιρικά φαινόμενα», στην εποχή της κλιματικής κρίσης γίνονται μέρος της καθημερινότητας. Εύλογα λοιπόν τίθεται το ερώτημα ποιες θα ήταν οι συνέπειες αν ένα φαινόμενο σαν αυτό της Λήμνου ή της Ρόδου συνέβαινε στην πιο πολυπληθή και πυκνοκατοικημένη περιοχή της χώρας, το λεκανοπέδιο της Αττικής.
Τα όρια των υποδομών
Ο μετεωροολόγος Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, είπε στο Dnews ότι ανάλογη βροχή με αυτή της Λήμνου έχει πέσει στην Αττική στο παρελθόν. Μπορεί δε να έχουμε σοβαρά προβλήματα ακόμα και με μικρότερης έντασης καιρικά φαινόμενα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο κ. Λαγουβάρδος επισημαίνει ότι απέναντι στα ακραία φαινόμενα (που γίνονται όλο και πιο συχνά) ακόμα και πιο σύγχρονες υποδομές φτάνουν στα όρια τους. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε με την αναβάθμιση των υποδομών, είναι να περιορίσουμε τις συνέπειες αυτών των φαινομένων. Προσθέτει ότι «η ακριβής πρόβλεψη των καιρικών φαινομένων και η έγκαιρη προειδοποίηση έχουν πολύ μεγάλη σημασία, αφού μπορούν να σώσουν ζωές».
Τα σκεπασμένα ποτάμια της Αθήνας
«Τα πιο επικίνδυνα σημεία της Αττικής είναι τα σκεπασμένα ποτάμια και ρέματα, όπως ο Κηφισός, ο Ιλισός και ο Ποδονίφτης. Συνολικά στην Αττική έχουμε 870 χιλιόμετρα ποταμών και ρεμάτων, εκ των οποίων το 75% είναι σκεπασμένα», ανέφερε στο Dnews o Νίκος Μπελαβίλας, καθηγητής Πολεοδομίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος στο ΕΜΠ. Κατά τον κ. Μπελαβίλα πρέπει να ληφθούν υπόψη τέσσερις παράγοντες σε ό, τι αφορά την αντιπλημμυρική προστασία:
1. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι πια συνηθισμένα λόγω της κλιματικής κρίσης.
2. Οι υποδομές έχει σχεδιαστεί με προδιαγραφές προηγούμενων δεκαετιών, πριν την κλιματική κρίση.
3. Σε πολλές περιπτώσεις η συντήρηση των υποδομών είναι από ελλιπής έως ανύπαρκτη.
4. Στην Ελλάδα η κατάσταση επιβαρύνεται από την αυθαίρετη δόμηση μέσα στα ρέματα, κάτι πού είδαμε τόσο στην Μάνδρα όσο και πρόσφατα στη Ρόδο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Κηφισός ο οποίος έχει σχεδιαστεί με προδιαγραφές της δεκαετίας του ’90 -επομένως δεν μπορεί να αντιμετωπίσει βροχόπτωση όπως αυτή του Daniel . Στην πορεία του χρόνου, τα φερτά υλικά που δεν απομακρύνθηκαν, έχουν συσσωρευτεί στη σκεπασμένη κοίτη. Για να γίνει αντιληπτή η ποσότητα αυτών των φερτών υλικών, πρέπει να αναφερθεί ότι η Περιφέρεια Αττικής μέχρι τώρα έχει απομακρύνει 10.000 τόνους μπάζα από τον Κηφισό.
Τι θα συμβεί όμως αν φράξει ο Κηφισός ; Η εικόνα που δίνει ο Νίκος Μπελαβίλας είναι ζοφερή: «Θα δούμε καταστάσεις Βαλένθια. Ένα τεράστιο ορμητικό ποτάμι θα σαρώσει τα Καμίνια και το Νέο Φάληρο. Ασφαλείς θα είναι όσοι βρίσκονται από τον δεύτερο όροφο και πάνω».
Τι πρέπει να γίνει;
Ο κ. Μπελαβίλας σημειώνει ότι απαιτείται ένα σχέδιο σε βάθος 20ετίας για να δημιουργηθούν αντιπλημμυρικές υποδομές συμβατές με την εποχή της κλιματικής κρίσης. Στο σχέδιο αυτό πρέπει να εμπλακούν τόσο η κεντρική κυβέρνηση όσο και η Περιφέρεια. «Στην Αττική χρειαζόμαστε αλλαγή παραδείγματος. Να σταματήσουν να καλύπτονται τα ρέματα και τα ποτάμια», υπογραμμίζει. Προσθέτει ότι πρέπει να αλλάξουν οι τεχνικές προδιαγραφές των έργων και να μη χρησιμοποιείται τσιμέντο στις όχθες των ρεμάτων. Χρειαζόμαστε επίσης αντιπλημμυρικές λεκάνες και μη στεγανά πάρκα βροχής για να απορροφώνται τα νερά. «Όλα αυτά απαιτούν μεγάλη χρηματοδότηση, όπως καταλαβαίνετε. Επομένως προτεραιότητα για την Αττική πρέπει να είναι η αντιπλημμυρική θωράκιση και όχι οι νέοι οδικοί άξονες», καταλήγει ο καθηγητής Μπελαβίλας.
