ΙΟΥΛΙΟΣ
2. Αποφασίζεται από τη χούντα του Ιωαννίδη στην Αθήνα το πραξικόπημα κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας και η εξόντωση του Μακαρίου
3. Με επιστολή του ο Μακάριος καταγγέλλει τη χούντα που στηρίζει και κατευθύνει την τρομοκρατική οργάνωση ΕΟΚΑ Β. Απαιτεί ανάκληση 650 Ελλαδιτών αξιωματικών από την Εθνική Φρουρά.
15. Μονάδες της κυπριακής εθνοφρουράς και του ελληνικού στρατού , και της ΕΟΚΑ Β εκτελούν το πραξικόπημα. Καταλαμβάνονται τα επίκαιρα σημεία και τα δημόσια κτίρια από καταδρομείς. Το Πραξικόπημα εκδηλώθηκε τελικά στις 8.15 το πρωί με στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των κυριότερων στόχων: το Προεδρικό Μέγαρο, την Αρχιεπισκοπή, τον κυπριακό οργανισμό τηλεπικοινωνιών , το αεροδρόμιο Λευκωσίας, την περιοχή όπου στεγάζονταν το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (ΡΙΚ), το ΓΕΕΦ (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς), και τα Αρχηγεία της Αστυνομίας και του Εφεδρικού Σώματος.
Βομβαρδίζεται το Προεδρικό Μέγαρο της Λευκωσίας. Ο Μακάριος σώζεται και καταφεύγει στην Πάφο και αργότερα στο Λονδίνο. Μέσα στη μέρα , μετά από πολύνεκρες συγκρούσεις , επικρατούν οι πραξικοπηματίες Στο τέλος της ημέρας Μετά την επικράτηση των πραξικοπηματιών «πρόεδρος» τοποθετείται, ο χουντικός Ν. Σαμψών.
17. Οι πληροφορίες για ετοιμασίες στο λιμάνι της Μερσίνας για απόβαση των Τούρκων στο νησί αφήνουν αδιάφορους Αθήνα και πραξικοπηματίες. Όσοι τις μεταδίδουν στο νησί προειδοποιούνται με διώξεις για διάδοση ψευδών ειδήσεων. Πογκρόμ κατά των δημοκρατών από την Εθνοφρουρά στην Κύπρο.
19. Το BBC μεταδίδει το πρωί εικόνες με τον τουρκικό στόλο ν΄ αποπλέει από το λιμάνι της Μερσίνας. Σε όσους προτείνουν στην Αθήνα από τις προηγούμενες ώρες επιστράτευση στο νησί η απάντηση είναι απαγορευτική για κινήσεις «που μπορούν να δόσουν αφορμή στην Τουρκία». Συνιστάται «αυτοσυγκράτηση»!
20. Τουρκικά στρατεύματα αποβιβάζονται στη βόρεια ακτή της Κύπρου. Η χουντική ηγεσία μιλά για «αποβίβαση» κι όχι απόβαση. Οι εισβολείς και εγκαθιστούν το πρώτο αποφασιστικό προγεφύρωμα στην Κερύνεια . Επιστράτευση στην Ελλάδα επιβεβαιώνει τη διαλυτική κατάσταση στις ένοπλες δυνάμεις. Ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για κατάπαυση του πυρός, αποχώρηση των ξένων δυνάμεων και συνομιλίες.
20-23. Σε Ελλάδα και Τουρκία ο «ειρηνευτής» Σίσκο. Σε στρατιωτική σύσκεψη στην Αθήνα Ο Ιωαννίδης απευθύνεται στον Αμερικανό υφυπουργό λέγοντας : «Μας εξαπατήσατε…» (εννοώντας τις άμεσες ή έμμεσες διαβεβαιώσεις περί μη εισβολής των Τούρκων). Ενισχύονται οι τουρκικές δυνάμεις και συνενώνεται το προγεφύρωμα με τον τουρκικό θύλακα στη Λευκωσία.
23: Το μεσημέρι παραιτείται ο Ν. Σαμψών και αναλαμβάνει την Προεδρία ο Γλ. Κληρίδης .
Το βράδυ στην Αθήνα καταρρέει η χούντα κάτω από το βάρος των εγκλημάτων της και της διπλής προδοσίας.
24 : Ενώ ο Κ. Καραμανλής αναλαμβάνει στην Αθήνα , ο Κληρίδης διακηρύσσει ότι κύριος σκοπός είναι η αυστηρή τήρηση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και ο περιορισμός της αιματοχυσίας.
25 : Οι εισβολείς συνεχίζουν την προέλαση . Σύμφωνα με όσα μεταδίδονται κινήθηκαν για να καταλάβουν το αεροδρόμιο της Λευκωσίας, αλλά σταμάτησαν καθώς οι δυνάμεις του ΟΗΕ (ΟΥΝΦΙΣΥΠ ) εμφανίστηκαν έτοιμες ν΄ αντιταχθούν.
Το βράδυ αρχίζει στη Γενεύη η διάσκεψη των «εγγυητριών δυνάμεων», ενώ ήδη παίρνει διαστάσεις το προσφυγικό πρόβλημα.
26: Παρουσιάζεται από τον Κληρίδη ο χάρτης με την τουρκική προέλαση : " Μετά την περί καταπαύσεως του πυρός συμφωνίαν οι Τούρκοι κατέλαβον εις μεν την Κερήνειαν .... , εις δε την Λευκωσίαν...., τώρα δε προχωρούν...εις μικράν απόστασιν από της κυρίας οδού Λευκωσίας - Αμμοχώστου". Μάταια στη Γενεύη η Ελλάδα απειλεί με αποχώρηση από τις συνομιλίες.
27 : Δραματικές χαρακτηρίζονται οι ώρες. ΗΠΑ και Βρετανία προβαίνουν, σε ρητορικές παραστάσεις για να συμμορφωθούν οι εισβολείς.
28 : Συγκαλείται το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ , ύστερα από αίτημα της ΕΣΣΔ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται οι αποβατικές δυνάμεις ανέρχονται τώρα σε δυο μεραρχίες (15-20000 στρατιώτες), 200 άρματα, βαρύ πυροβολικό κ.α.
29 - 30 : Όλα δείχνουν ότι μια νέα προώθηση του διαμελισμού της Κύπρου είναι πια θέμα ωρών. Η Άγκυρα συνεχίζει βάση προκαθορισμένου NATOικού σχεδίου , όπως θα επιβεβαιωθεί πολλά χρόνια αργότερα, να ενισχύει τις δυνάμεις της.
Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα στη Γενεύη υπογράφεται συμφωνία για την εφαρμογή του ψηφίσματος του ΟΗΕ (οριστική κατάπαυση πυρός, μείωση ή αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και επαναφορά της συνταγματικής τάξης) . Ο Μακάριος από το Λονδίνο την αποδέχεται μ΄ επιφυλάξεις.
Ενώ υπογραφόταν η διακήρυξη από την Άγκυρα δινόταν η διαταγή για κατάληψη της Λαπήθου, Καραβά κι άλλων περιοχών . Μ΄ αυτά σε πολύ γενικές γραμμές ολοκληρώνεται η πρώτη φάση της εισβολή (περίπου το 7% του κυπριακού εδάφους υπό τουρκική κατοχή). ...
ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
Οι Τούρκοι παραβιάζοντας την εκεχειρία επιχείρησα τη δεύτερη φάση με νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Αμμοχώστου. Πολλά χρόνια αργότερα θ΄ αποκαλυφθεί με χάρτες και ντοκουμέντα ότι όλα ήταν προσχεδιασμένα. Ακόμη και που ακριβώς θα σταματούσε ο Αττίλας 2....
8-14. Εκπρόσωποι των δυο κοινοτήτων (Κληρίδης – Ντεντάς) για συνομιλίες στη Γενεύη. Άγκυρα και Τουρκοκύπριοι ζητούν ομοσπονδιοποίηση, διαχωρισμό του πληθυσμού με έλεγχο το 34% του εδάφους (ουσιαστικά διχοτόμηση). Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ καλεί σε παύση των εχθροπραξιών.
14. Ξεκινά ο «Αττίλας 2» με καταλήψεις προς την Αμμόχωστο. Βομβαρδισμός της πόλης. Η Ελλάδα αποχωρεί από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της κυβέρνησης «το ΝΑΤΟ αποδείχθηκε ανίκανο να παρεμποδίσει την Τουρκία από την εξαπόλυση νέας βάρβαρης και απρόκλητης επίθεσης κατά της Κύπρου… Το ΝΑΤΟ δεν έχει επομένως λόγο ύπαρξης και δεν μπορεί να εκπληρώσει το σκοπό για τον οποίο συνεστήθη, αφού δεν μπορεί να αποτρέψει τον πόλεμο μεταξύ δύο μελών του…».
16. Οι Τούρκοι καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας Αμμοχώστου και την πρωτεύουσα , χωρίς αντίσταση. Κατάληψη και της Καρπασίας. Οι Τούρκοι κινούμενοι προς τρεις κατευθύνσεις (ανατολικό, δυτικό και κεντρικό τομέα) μέσα σε τρεις μέρες κατέχουν το 38% της επιφανείας του νησιού , συμπεριλαμβανόμενης και της μισής νεκρής ζώνης.
