Τα λόγια της νεκρής Τζωρτζίνας, όπως τουλάχιστον αυτά μπορεί να αποτυπώνονται στις ζωγραφιές της, ανέλαβε να μεταφέρει στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών, η ψυχοθεραπεύτρια παιδιών, εφήβων και γονέων, Δέσποινα Σαβόγλου, που διορίστηκε ως δικαστική πραγματογνώμονας, από την ανακρίτρια που ανέλαβε την έρευνα, κα Χριστίνα Σαλάππα.
Όπως εξήγησε η μάρτυρας, από τις ζωγραφιές της μικρής Τζωρτζίνας, όπως τις της παρέδωσαν η ανακρίτρια, αλλά και ο πατέρας της μικρής, Μάνος Δασκαλάκης, μπορούν να συναχθούν συμπεράσματα για τον ψυχισμό του παιδιού.
«Έβαζε τον εαυτό της κοντά στις νεκρές αδερφές της. Αυτό σημαίνει, ότι μπορεί να φοβόταν και για το δικό της θάνατο. Δε μπορούμε αυτό να το ξέρουμε με ασφάλεια χωρίς τη Τζωρτζίνα. Γνωρίζουμε όμως ότι την απασχολούσε το πένθος για τις αδερφές της, ενώ οι γονείς έλεγαν ότι δεν την απασχολούσε αυτό τη Τζωρτζινα», ανέφερε χαρακτηριστικά η παιδοψυχοθεραπεύτρια.
Κι ενώ οι γονείς της άτυχης Τζωρτζίνας, θεωρούσαν ότι η Τζωρτζίνα δεν βίωνε έντονο πένθος, αναφορικά με το θάνατο των αδερφών της, της Μαλένας και της Ίριδας, η ίδια, τόσο στις ζωγραφιές, όσο και στις συζητήσεις της με τους παιδαγωγούς της 9χρονης, διαπίστωσε το ακριβώς αντίθετο.
«Σε μια ζωγραφιά, με δυο όψεις, η Τζωρτζίνα έχει ζωγραφίσει ένα μπαλόνι και την οικογένεια, αυτή ζωγραφίστηκε από τη Τζωρτζινα ένα μήνα μετά το θάνατο της Μαλένας, όπου στη μια όψη έχει ζωγραφίσει την οικογένειά της και στο πίσω μέρος υπάρχει ένα αγγελάκι, το πρόσωπο στο αγγελάκι ήταν μουτζουρωμένο.
Η μητέρα θεωρούσε ότι για χάρη της έκανε αυτή τη ζωγραφιά η Τζωρτζίνα, αγνοούσε το πένθος και επικεντρωνόταν στο πρόσωπό της, ότι για χάρη της τη ζωγράφισε αυτή τη ζωγραφιά, ενώ ήταν ένας μήνας μετά το θάνατο της Μαλένας», ανέλυσε η μάρτυρας.
«Η Τζωρτζίνα έπαιρνε τηλέφωνο τη νηπιαγωγό της τα απογεύματα»
Το πόσο ο θάνατος της Μαλένας και της Ίριδας επηρέασε εντέλει τον ψυχισμό της μικρής Τζωρτζίνας, επιχείρησε να εξηγήσει μέσα από συγκεκριμένα περιστατικά, η δικαστική πραγματογνώμονας. Όπως είπε, συγκλονίζοντας το ακροατήριο, το παιδί μετά την απώλεια της τρίχρονης Μαλένας, αποζητούσε την παρέα της νηπιαγωγού της και αργότερα στο δημοτικό, κρατούσε παρέα στο διευθυντή του σχολείου, γιατί ένιωθε ότι ήταν μόνος!
«Θα πω αυτό που μου έκανε μεγάλη εντύπωση στην έκθεση της νηπιαγωγού, η οποία περιέγραφε ένα παιδί που είχε πολύ διαφορετική εικόνα εκείνη την περίοδο. Ζητούσε από τη δασκάλα να της κρατά το χέρι, της μιλούσε για την απώλεια της αδερφής της και την αναζητούσε τα απογεύματα στο ιδιωτικό της τηλέφωνο. Για να αναζητά ένα παιδί μια μητρική φιγούρα το απόγευμα, ενώ υπήρχαν οι γονείς στο σπίτι, αυτό κάτι σημαίνει.
Παρόλα αυτά και οι δυο γονείς ανέφεραν οτι δεν υπήρχε καμία αντίδραση του παιδιού, στο θάνατο της Μαλένας. Επίσης, η Τζωρτζίνα, στο δημοτικό, πήγαινε στο γραφείο του διευθυντή γιατί ένιωθε ότι ήταν μόνος του, για να του κάνει παρέα. Αυτό το λέμε προβολή. Αυτό που η ίδια ένιωθε, τη μοναξιά της, την προέβαλλε στο διευθυντή της».
Όπως υπογράμμισε η κα Σαβόγλου, η εικόνα που η ίδια αποκόμισε από τις προσωπικές συνεντεύξεις στη Ρούλα Πισπιρίγκου και το Μάνο Δασκαλακη, αλλά και από τις αφηγήσεις όσων απευθύνθηκε για πληροφορίες, ήταν ότι οι δυο γονείς και κυρίως η κατηγορούμενη μητέρα ήταν κυρίως απασχολημένη με τα προβλήματα του γάμου της και όχι με τις ανάγκες των τριών παιδιών της.
«Δεν υπήρχε η έγνοια για το πως ήταν τότε η Τζωρτζίνα (σ.σ. μετά το θάνατο της Μαλένας). Ήταν πολύ φανερή η ενασχόληση με τα πιο εσωτερικά τους θέματα. Τα θέματα του γάμου τους. Στην αφήγηση της μητέρας δεν υπήρχε χώρος για κάθε παιδί ξεχωριστά.
Σα να υπήρχε μια προσπάθεια να συνδυαστούν τα προγράμματα των παιδιών για να βολεύονται οι γονείς», ανέφερε η παιδοψυχοθεραπεύτρια και παρέθεσε μια σειρά από λανθασμένες, κατά την κρίση της, ενέργειες των γονέων στην ανατροφή των παιδιών τους.
Πήγε τη Τζωρτζίνα στο γραφείο τελετών
«Επισκέφθηκε η Τζωρτζίνα στο γραφείο τελετών τις δυο νεκρές αδερφές της! Δε θωρώ σαν ψυχοθεραπεύτρια ότι κάτι τέτοιο είναι κατάλληλο για τον ψυχισμό ενός παιδιού. Στην κηδεία δε θα ήταν απαγορευτική η παρουσία της, υπό προϋποθέσεις. Στο μνήμα του παιδιού, επίσης. Αλλά όχι στο γραφείο τελετών».
Η μάρτυρας έδωσε έμφαση στο εξαντλητικό πρόγραμμα που ακολουθούσε η 34χρονη κατηγορούμενη παιδοκτόνος για τα παιδιά της, θέλοντας να τονίσει ότι η Ρούλα Πισπιριγκου ήταν τυπικά αλλά όχι ουσιαστικά παρούσα στο μεγάλωμα των παιδιών της.
«Ήταν δυο παιδιά (σ.σ. Τζωρτζίνα και Μαλένα) που βρίσκονταν συνεχώς έξω από το σπίτι. Το πρωί πήγαιναν σχολείο, το μεσημέρι μια ώρα ξεκούραση και μετά μέχρι τις 20.00 στα ΚΔΑΠ. Τα παιδιά βρίσκονταν σε υπερδιέγερση. Μου έκανε εντύπωση η φράση της «Ήθελα τα παιδιά να είναι στρατιωτάκια, να έχουν όρια». Όταν ένα πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει τις ανάγκες των παιδιών, δεν θεωρείται ένα οριοθετημένο πρόγραμμα», σχολίασε επικριτικά η μάρτυρας.
Πρόεδρος: Σας είπε πράγματα για τη Τζωρτζινα; Τις συζητήσεις που έκαναν; Τα πράγματα που έκαναν μαζί;
Μάρτυρας: Όχι.
Πρόεδρος: Ρωτήσατε σχετικά με αυτά;
Μάρτυρας: Ρώτησα, αλλά μοιάζει σα να μην υπήρχε γόνιμος χρόνος μοιράσματος, όλες οι απαντήσεις κατέληγαν σε δικά της ζητήματα, θέματα με το σύζυγό της. Σα να ήταν δύσκολο για την ίδια να συγκεντρωθεί στις ανάγκες των μωρών της, γιατί υπήρχαν θέματα αντιζηλίας με προηγούμενες σχέσεις του συζύγου της.
Ο στραγγαλισμός της γιαγιάς από τον παππού της
Σύμφωνα με την ψυχολόγο, η Ρούλα Πισπιρίγκου, αναφερόμενη στην παιδική της ηλικία, στάθηκε ιδιαίτερα στον στραγγαλισμό της γιαγιάς από τον παππού της.
«Μας ενδιαφέρει ο τρόπος της αφήγησης γιατί αποτυπώνει και τον δικό του τρόπο σκέψης. Περιέγραψε έναν στραγγαλισμό με έναν τρόπο αρκετά ιδιαίτερο. Τον συνέδεσε με τα τρυφερά συναισθήματα του παππού προς τη γιαγιά και την αγωνία του ότι θα τον εγκαταλείψει. Το συναίσθημα της εγκατάλειψης υπάρχει γενικά στα λόγια της. Περιέγραφε τον πνιγμό με τρυφερά λόγια.
Στη συνέχεια της αφήγησης της τελικά τον συγχώρεσε γιατί έτσι της μεταφέρθηκε από τους παππούδες. Κρατούσε έξω ένα κομμάτι της εξωτερικής πραγματικότητας, γιατί ο πατέρας της έμεινε ορφανός από μητέρα και χωρίς πατρική φροντίδα αφού μπήκε στη φυλακή ο πατέρας του. Αυτός ο τρόπος λειτουργίας της επηρέασε και τον τρόπο που μεγάλωσε τα παιδιά της» ανέφερε.
Ψυχιατρική παρακολούθηση των γονέων
Η κα Δέσποινα Σαβόγλου καταλήγει στην πραγματογνωμοσύνη που συνέταξε ότι κρίνεται απαραίτητη η περαιτέρω ψυχιατρική εκτίμηση και των δυο γονέων της Τζωρτζίνας και της 34χρονης κατηγορούμενης παιδοκτόνου και του εν διαστάσει συζύγου της, Μάνου Δασκαλάκη.
Εισαγγελέας: Από τις συνεδρίες με τους γονείς καταλάβατε αν τον ρόλο τους τον είχαν συνειδητοποιήσει;
Μάρτυρας: Δεν ένιωσα πως υπήρχε διαλεκτική για τις ανάγκες των παιδιών τους;
Εισαγγελέας: Το ρόλο της μάνας τον αντιλήφθηκε ποτέ;
Μάρτυρας: Θα πω ναι, αλλά με ένα δικό της τρόπο. Την ενδιέφερε το ζευγάρι και η σχέση μεταξύ τους. Η εγκυμοσύνη της Ίριδας προγραμματίστηκε ως δεύτερη ευκαιρία στο γάμο τους.
Εισαγγελέας: Είχε το συναίσθημα να πενθήσει;
Μάρτυρας: Έχει το δικό της τρόπο και μηχανισμούς να σκέφτεται και να νιώθει πράγματα για όσα συμβαίνουν. Είναι μηχανισμοί που δε διευκολύνουν το ρόλο της ως μητέρα έτσι ώστε να φροντίσει με ένα καλό τρόπο τα παιδιά για να καλυφθούν. Κάποιες ψυχικές διεργασίες δεν την έχουν διευκολύνει. Θεωρώ ότι δεν ήταν τυχαία η πρόταση μου γι περαιτέρω εξέταση από ειδικούς. Και η ίδια πρέπει να φροντιστεί.
Εισαγγελέας: Σε τι να φροντιστεί;
Μάρτυρας: Όλοι χρειαζόμαστε φροντίδα σε δύσκολες καταστάσεις.
Νωρίτερα, στο βήμα του μάρτυρα ανέβηκε ο νοσηλευτής του νοσοκομείου Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού», Νίκος Γκούσης, ο οποίος κατέθεσε ότι του είχε φανεί περίεργο που η Ρούλα Πισπιρίγκου τον ρωτούσε αν είχε το νοσοκομείο κάμερες.
Αύριο θα εξεταστεί ο ιατροδικαστής Σωτήρης Μπουζιάνης, που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η άτυχη Τζωρτζίνα πέθανε από μεγάλη δόση κεταμίνης.
