Το νομοσχέδιο προβλέπει τον θεσμό του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, με την ίδρυση των ανάλογων μονάδων, στο σύνολο των φορέων γενικής κυβέρνησης (κεντρική διοίκηση, ΟΤΑ, οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης) με βάση διεθνή πρότυπα και καλές πρακτικές.
Το νέο σύστημα εσωτερικού ελέγχου προβλέπεται να διαρθρώνεται σε τρία επίπεδα («γραμμές άμυνας»):
Το πρώτο επίπεδο περιλαμβάνει τις οργανικές μονάδες καθώς και το σύνολο των υπαλλήλων με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, που ασκούν τις επιχειρησιακές λειτουργίες του φορέα.
Το δεύτερο περιλαμβάνει τις οργανικές μονάδες και τα μονοπρόσωπα ή συλλογικά όργανα του φορέα που έχουν ως αρμοδιότητα τη διασφάλιση τήρησης της νομιμότητας, τη διαχείριση των κινδύνων που απειλούν την εύρυθμη λειτουργία του φορέα, καθώς και τη συνολική παρακολούθηση και αξιολόγηση των δικλίδων ελέγχου, που εκτελούνται από την πρώτη γραμμή άμυνας.
Το τρίτο επίπεδο αφορά τη μονάδα εσωτερικού ελέγχου, που θα παρέχει μεταξύ άλλων και συμβουλευτικές υπηρεσίες με στόχο τη βελτίωση αποτελεσματικότητας του φορέα. Οι μονάδες αυτές θα ελέγχουν παράλληλα τις διαδικασίες οικονομικής διαχείρισης για τυχόν φαινόμενα χαμηλής αποδοτικότητας, κακοδιαχείρισης, κατάχρησης ή σπατάλης και την ανάπτυξη δικλίδων για την αποτροπή τους στο μέλλον. Σε περιπτώσεις ενδείξεων απάτης, παραβιάσεων των κανόνων ακεραιότητας ή απόδοσης πειθαρχικών ευθυνών σε υπαλλήλους, αυτές γνωστοποιούνται αμελλητί στις αρμόδιες υπηρεσίες και στον αρμόδιο πειθαρχικό προϊστάμενο για τα περαιτέρω.
Οι μονάδες εσωτερικού ελέγχου θα στελεχωθούν από τους λεγόμενους εσωτερικούς ελεγκτές, που θα είναι υπάλληλοι κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ. Απαραιτήτως θα πρέπει να διαθέτουν Πιστοποιητικό Ελεγκτικής Επάρκειας Εσωτερικού Ελεγκτή, το οποίο θα αποκτάται κατόπιν παρακολούθησης ειδικού προγράμματος στο το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.
Στους φορείς γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, επίσης, η σύσταση ενός ανεξάρτητου σώματος, της Επιτροπής Ελέγχου, η οποία θα απαρτίζεται από τρία ή πέντε μέλη, η πλειοψηφία των οποίων δεν θα έχει σχέση εξαρτημένης εργασίας με τον φορέα και η θητεία τους θα είναι τριετής.
Για να επιτευχθεί η ανεξαρτησία του νέου σώματος, τα μέλη του θα πρέπει να μην εμπλέκονται στην επιχειρησιακή λειτουργία του φορέα και να μην έχουν σύγκρουση συμφερόντων σχετικών με τη λειτουργία του φορέα (για παράδειγμα δεν μπορεί να είναι μέλη της Επιτροπής άτομα που έχουν σχέση με προμηθευτές του φορέα).
Απόψεις και παρατηρήσεις επί των σχετικών ρυθμίσεων υποβάλλονται στην ιστοσελίδα της Ανοιχτής Διακυβέρνησης (www.opengov.gr) έως τη Δευτέρα, 8 Μαρτίου και ώρα 22:00.
