«Η επιστροφή (σ.σ. των ελληνικών μοιρών στην Ελλάδα) την 14η Νοεμβρίου 1944 δεν ήταν ημέρα χαράς για όλους, αλλά μονάχα για λίγους», μας λέει ο Κωνσταντίνος Χατζηλάκος, αντιπτέραρχος ε.α. και ένας από τους έξι εν ζωή παλαίμαχους πιλότους που βραβεύτηκαν. «Για τους πολλούς ήταν φαρμάκι, ήταν θρήνος», λέει με έμφαση ο 99χρονος αεροπόρος και συμπληρώνει: «Εμείς οι λίγοι ήμαστε οι τυχεροί, κι αυτοί που δεν επέστρεψαν ήταν οι πιο πολλοί».
«Η σημερινή εκδήλωση είναι αφιερωμένη στα 75 χρόνια από την επιστροφή των Ελληνικών Μοιρών από τη Μ. Ανατολή και την Ιταλία στην απελευθερωμένη Ελλάδα τον Νοέμβριο του 1944, καθώς και στην παρουσίαση της ιστορικής τους πορείας μέχρι σήμερα. Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία που συγκροτήθηκε το 1941 στην Μ. Ανατολή με την βοήθεια των συμμάχων συνεισέφερε σε όλα τα μέτωπα του πολέμου μέχρι την τελική της επικράτηση. Οι τρεις ελληνικές μοίρες που έδρασαν τη Βόρεια Αφρική και στην Ιταλία πραγματοποίησαν πλήθος αποστολών οι οποίες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην έκβαση του πολέμου», τόνισε μεταξύ άλλων ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας Αντιπτεράρχος (Ι) Γεωργίος Μπλιούμης.
«Καλωσορίζω του Έλληνες βετεράνους αεροπόρους που πολέμησαν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Έχουμε μπροστά μας ανθρώπους που πολέμησαν, που υπέμειναν στερήσεις στον αγώνα της Ελλάδας, στους ουρανούς της Βορείου Αφρικής, της Μεσογείου, της Ιταλίας της Γιουγκοσλαβίας και του Αιγαίου. (...) Η ελευθερία δεν χαρίζεται αλλά καταχτιέται. Εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου. Πρέπει να είστε περήφανοι για τα κατορθώματά σας», συμπλήρωσε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νικόλαος Παναγιωτόπουλος.
Οι τιμώμενοι παλαίμαχοι αεροπόροι είναι ο Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α. Γεώργιος Πλειώνης, ο Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α. Κωνσταντίνος Χατζηλάκος, ο Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α. Ευστάθιος Αθανασόπουλος, ο Υποπτέραρχος (Ι) ε.α. Παναγιώτης Καραγιάννης, ο Ταξίαρχος (Ι) ε.α. Βύρων Σαχαρίδης και ο Σμήναρχος (Μ) ε.α. Γεώργιος Γαλανός.
Οι Μοίρες της Ερήμου
Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής η Ελληνική Αεροπορία ανασυγκροτήθηκε στη Μέση Ανατολή με 5 αεροσκάφη «Avro Anson», τα οποία είχαν διαφύγει εκεί μετά την κατάρρευση του μετώπου. Με τη συμβολή της Βρετανικής Αεροπορίας δημιουργήθηκαν δύο ελληνικές Μοίρες Διώξεως με αεροσκάφη αρχικά «Hurricane» και αργότερα «Spitfire», και μια μοίρα ελαφρού βομβαρδισμού με αεροσκάφη «Baltimore».
Η δραστηριότητα των ελληνικών μοιρών περιελάμβανε συνοδείες νηοπομπών, ανθυποβρυχιακές έρευνες, επιθετικές περιπολίες, αναγνωρίσεις, επιθέσεις και αναχαιτίσεις των δυνάμεων του Άξονα. Το καλοκαίρι του 1943 οι ελληνικές Μοίρες Διώξεως πήραν μέρος στις μεγάλες επιδρομές που σχεδίαζαν οι Σύμμαχοι για την προσβολή γερμανικών στρατιωτικών στόχων στην Κρήτη.
«Από τους αρχικούς 22 χειριστές που επάνδρωσαν την 336 Μοίρα Διώξεως, τον Φεβρουάριο του 1943, επέστρεψαν τον Νοέμβριο του 1944 μόνον επτά. Από τους 40 συμμαθητές της 10ης Σειράς της Σχολής Ικάρων του 1940, επέστρεψαν οι μισοί. Ανάλογες ήταν και οι απώλειες στην 335η και την 13η Μοίρα ελαφρού βομβαρδισμού», τόνισε σε γραπτό μήνυμά του, κατά την διάρκεια της εκδήλωσης, ο κ. Χατζηλάκος.
