Οι έξυπνες πόλεις - που συνήθως ορίζονται ως αυτές που χρησιμοποιούν τεχνολογία για τη βελτίωση των υπηρεσιών, την αύξηση της διαφάνειας και την αποτελεσματικότητά τους - πολλαπλασιάζονται σε όλο τον κόσμο.
Με περισσότερα από τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού να αναμένεται να ζουν στις πόλεις μέχρι το 2050, η εξεύρεση τρόπων για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πόλεων για τους κατοίκους τους έχει καταστεί προτεραιότητα. Σημαντικές εταιρείες όπως η Intel, η Cisco Systems και η IBM συμμετέχουν στην έρευνα νέων εφαρμογών σε αυτόν τον αναπτυσσόμενο τομέα.
Ανάμεσα σε χωράφια στην αγροτική καρδιά της Ελλάδας, η ιστορική πόλη των Τρικάλων –με 82.000 κατοίκους - δεν ήταν προφανής υποψήφια για τη θέση της πρώτης έξυπνης πόλης του κράτους. Η χώρα αντιμετώπιζε χρηματοπιστωτική κρίση και ο δήμος είχε χρέη ύψους 45 εκατ. ευρώ, όταν ο Δημήτρης Παπαστεργίου εξελέγη δήμαρχος το 2014.
Ωστόσο, μέσω συνεργασιών με εταίρους, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία χρηματοδότησε πιλοτικό λεωφορείο χωρίς οδηγό και εταιρείες όπως οι Sieben και Parkguru της Ελλάδας, τα Τρίκαλα έχουν αποκτήσει φήμη για την καινοτομία τους που χρονολογείται από το 2004, όταν το υπουργείο Οικονομικών της Ελλάδος τούς είχε δώσει τον τίτλο της πρώτης ψηφιακής πόλης της χώρας.
Λίγο αργότερα ορίστηκαν ως μία από τις 21 πιο έξυπνες πόλεις στον κόσμο. Συμμετέχοντας σε έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ η πόλη έχει μειώσει το χρέος της κατά 20 εκατ.ευρώ. Από όλα τα έργα, το σύστημα ηλεκτρονικών καταγγελιών έχει μία από τις μεγαλύτερες επιπτώσεις στη ζωή των κατοίκων. Από την αρχή του έτους, ο δήμος έχει λάβει περίπου 4.000 αιτήματα και σχόλια. Περίπου το 10% προέρχεται από μια εφαρμογή smartphone που κυκλοφόρησε πέρσι και τα ζητήματα επιλύονται ταχύτερα (κατά μέσο όρο σε οκτώ ημέρες αντί για ένα μήνα) - και η όλη διαδικασία είναι πιο διαφανής. Αλλού, ένα πείραμα με λαμπτήρες εξοπλισμένους με αισθητήρες μειώνει τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 70%.
Στη συνέχεια του ρεπορτάζ ο καθηγητής του 7ου Γυμνασίου Τρικάλων, Βασίλης Σπάχος, παρουσιάζει το ρομποτικό εργαστήριό του - το πρώτο αυτού του μεγέθους σε ελληνικό δημόσιο σχολείο με επιχορήγηση από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και υποστήριξη από τον δήμο. Το δημοσίευμα σημειώνει ότι πέρα από τα ζητήματα τεχνολογίας, τα Τρίκαλα ήταν επίσης η πρώτη πόλη που εφάρμοσε στην πράξη την εθνική απαγόρευση του καπνίσματος του 2008 σε όλους τους κλειστούς δημόσιους χώρους, σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες τοπικών επιχειρήσεων και χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η πόλη έχει μεγάλα σχέδια για το μέλλον, σημειώνει το δημοσίευμα. Το Τρίκαλα θέλουν να ενταχθούν στο πρόγραμμα Activage της ΕΕ, το οποίο δοκιμάζει έξυπνα σπίτια που παρακολουθούν την υγεία των ηλικιωμένων κατοίκων τους ανιχνεύοντας την κυκλοφορία και την κατανάλωση τροφίμων. Τα Τρίκαλα θέλουν, επίσης, να αναπτύξουν περαιτέρω ένα γεωργικό έργο το οποίο χρησιμοποιεί την τεχνολογία για την καλλιέργεια αρχαίων φαρμακευτικών φυτών για τη φαρμακευτική βιομηχανία. Η ελπίδα είναι ότι το πρόγραμμα τεχνολογικής γεωργίας θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας, ειδικά για τους νέους, και θα καταπολεμήσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στα Τρίκαλα και την Ελλάδα γενικότερα: τη «διαρροή εγκεφάλων».
