Σύμφωνα με τον υπουργό ΠΕΝ Πάνο Σκουρλέτη, το νέο νομοσχέδιο, αφενός προτάσσει την μέριμνα, την πρόληψη, τη διαφάνεια και την προστασία του περιβάλλοντος και αφετέρου στοχεύει στο να αντιμετωπίσει τις αιτίες που έχουν δημιουργήσει το άναρχο και αυθαίρετο δομημένο περιβάλλον στην χώρα μας, εμπεδώνοντας ταυτόχρονα μία νέα αντίληψη στην ελληνική κοινωνία.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε και ο αναπληρωτής υπουργός ΠΕΝ Γιάννης Τσιρώνης, «κανένα κακό δεν είναι αιώνιο», συμπληρώνοντας ότι «δεν είναι δυνατόν να δεχόμαστε αυτή την τροχοπέδη, την δομημένη αυθαιρεσία, που στραγγαλίζει την ανάπτυξη».
Όπως ανέλυσαν οι δύο άνδρες, εκ των βασικών στόχων του νέου νομοσχεδίου είναι το να καταγραφεί σε ηλεκτρονική μορφή ο δομημένος χώρος στη χώρα μας, για την αποτελεσματικότερη προστασία του περιβάλλοντος. Θεσμοθετείται έτσι το Παρατηρητήριο δομημένου περιβάλλοντος και η ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου. Όπως εξήγησε ο Γιάννης Τσιρώνης, στόχος είναι να γίνει γνωστό σε ηλεκτρονική μορφή τι είναι δομημένα νόμιμα και τι παράνομα, καθώς όπως είπε, ένας πολύ μεγάλος όγκος αυθαιρεσίας δεν έχει καταγραφεί.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο δόμησης και μέσω της δημιουργίας της ηλεκτρονικής πολεοδομικής ταυτότητας του δήμου, επισπεύδεται ο πολεοδομικός σχεδιασμός με παρακολούθηση της εξέλιξης των διαδικασιών, θεσμοθετείται η τράπεζα δικαιωμάτων δόμησης και κοινόχρηστων χώρων με επανενεργοποίηση του μηχανισμού μεταφοράς συντελεστή δόμησης, καθορίζονται βαρυνόμενα και ωφελούμενα ακίνητα, καθώς και οι προδιαγραφές καθορισμού ζωνών υποδοχής δόμησης (ΖΥΣ), ενώ προωθείται και η άμεση αδειοδότηση οικοδομικών εργασιών με στόχο τον εκμηδενισμό του χρόνου αναμονής και καθυστέρησης, αλλά και την εξάλειψη φαινομένων διαφθοράς και διαπλοκής.
Όσον αφορά τις μειώσεις στα πρόστιμα για τα αυθαίρετα, και τη θέσπιση κοινωνικών κριτηρίων, στόχος του υπουργείου είναι η πλήρης καταγραφή του οικιστικού αποθέματος της χώρας, ώστε όλα τα κτίσματα μέσω της τακτοποίησης και της άρσης του χαρακτήρα του αυθαιρέτου, να αποκτούν τις προϋποθέσεις και τις απαιτήσεις της νομιμότητας.
Παρ’ όλα αυτά, παραμένει η κόκκινη γραμμή, ημερομηνία 28 Ιουλίου 2011, πέραν της οποίας δεν επιτρέπεται καμία ανοχή, όπως τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός ΠΕΝ. Μάλιστα, προβλέπεται άμεση κατεδάφιση για αυθαίρετα που εντοπίζονται από το Παρατηρητήριο, το οποίο σημειωτέον θα χρηματοδοτηθεί από πόρους του Πράσινου Ταμείου, ήδη από τη φάση κατασκευής. Για τα κτίρια δε, που εντοπίζονται αφού έχουν ανεγερθεί, το πρόστιμο ανέγερσης εκτοξεύεται στο 100% της αντικειμενικής αξίας του κτιρίου, και στις περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές στο 150%.
Όσον αφορά τα αυθαίρετα πριν το 2011, παρατείνεται ο χρόνος τακτοποίησης κατά δύο χρόνια, με κλιμακούμενη αυξανόμενη διαφοροποίηση του προστίμου ανάλογα με το 6μηνο υπαγωγής αν και για το πρώτο εξάμηνο προβλέπονται σημαντικές εκπτώσεις. Επιπλέον, μειώνονται στο μισό τα παράβολα για την υπαγωγή, αυξάνονται οι δόσεις από 60 σε 80, διευρύνονται τα κοινωνικά κριτήρια, ενώ αυξάνονται και τα πρόστιμα σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές.
Σύμφωνα με τον Γιάννη Τσιρώνη, «σε κάθε περίπτωση εξακολουθούν να ισχύουν οι απαγορεύσεις υπαγωγής των αυθαιρέτων που βρίσκονται σε αιγιαλούς, δάση, ρέματα, κοινόχρηστους χώρους, αρχαιολογικούς χώρους κ.λπ.»
«Σε αυτό το νομοσχέδιο έχει αποτυπωθεί η πολιτική επιλογή της καλλιέργειας μίας νέας αντίληψης για τη διαχείριση του δομημένου χώρου και τη σχέση του με το φυσικό περιβάλλον, δηλαδή μίας νέας αντίληψης για τη σχέση ατομικής και συλλογικής ευθύνης για την περιβαλλοντική προστασία», τόνισε ο Πάνος Σκουρλέτης.
Το νέο νομοσχέδιο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, η οποία πρόκειται να διαρκέσει μέχρι τις 22 Σεπτεμβρίου.
