Το πρόγραμμα Vodafone Posidonia του Ιδρύματος Vodafone σε συνεργασία με το Oceanus-Lab του Πανεπιστημίου Πατρών ολοκλήρωσε τη χαρτογράφηση των λιβαδιών Ποσειδωνίας σε περιοχές της Ανατολικής Πελοποννήσου και του Αργοσαρωνικού, προσθέτοντας νέα, τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα στον ενοποιημένο χάρτη προστασίας, ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια οικοσυστήματα της Μεσογείου.
Η πιο πρόσφατη ερευνητική φάση κάλυψε τον κόλπο της Επιδαύρου, τα Μέθανα, την Ερμιόνη και το Πόρτο Χέλι, καθώς και τις θαλάσσιες περιοχές γύρω από τις Σπέτσες, τη Σπετσοπούλα, την Ύδρα, τη Δοκό, τον Πόρο, την Αίγινα και το Αγκίστρι. Η χαρτογράφηση προσφέρει σαφή εικόνα για την έκταση, την κατάσταση και τις ανθρωπογενείς πιέσεις που δέχονται τα λιβάδια Ποσειδωνίας στις συγκεκριμένες περιοχές.
Στο πλαίσιο της αποστολής χαρτογραφήθηκαν 211,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου πυθμένα έως βάθος 50 μέτρων και αποκαλύφθηκαν 30.000 στρέμματα λιβαδιών Ποσειδωνίας. Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε 90 πορείες σκάφους, 600,5 χιλιόμετρα θαλάσσιας γεωφυσικής διασκόπησης και 65 υποθαλάσσιες λήψεις συνολικής διάρκειας 11 ωρών. Κατά τη διάρκεια της έρευνας καταγράφηκαν ο τύπος του πυθμένα, το πάχος ιζήματος και το ύψος του φυλλώματος, ενώ το μέγιστο βάθος εμφάνισης των λιβαδιών Ποσειδωνίας εντοπίστηκε στα 40 μέτρα, με μέσο μέγιστο βάθος μεταξύ 25 και 30 μέτρων.
Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τον καθοριστικό ρόλο της τοπογραφίας στη χωρική κατανομή της Ποσειδωνίας. Σε ακτές με απότομη κλίση, όπως οι νότιες πλευρές της Ύδρας και των Σπετσών, οι λειμώνες είναι περιορισμένοι, ενώ εκτεταμένες και πυκνές εκτάσεις καταγράφηκαν στις βόρειες ακτές της Αίγινας, ανατολικά της Ερμιόνης και κατά μήκος της πελοποννησιακής ακτής από τον Γαλατά έως το Ακρωτήρι Σκυλί.
Παράλληλα, σε περιοχές με έντονη παράκτια ανάπτυξη παρατηρήθηκαν αλλοιώσεις και, τοπικά, πλήρης απουσία λιβαδιών. Τεκμηριώθηκαν ουλές από άγκυρες (anchor marks) και ίχνη συρόμενων αλιευτικών εργαλείων (trawl marks), ενώ βόρεια της Αίγινας χαρτογραφήθηκαν κυκλικές «γυμνές» κηλίδες εντός λιβαδιών, πιθανώς από παλαιότερη χρήση εκρηκτικών ή εκρήξεις πολεμικού υλικού. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για ρύθμιση της αγκυροβολίας, ενίσχυση των ελέγχων και στοχευμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης.
Επιπλέον, καταγράφηκε παρουσία ξενικών ειδών, όπως Caulerpa racemosa, Halophila stipulacea και Caulerpa prolifera, καθώς και λεοντόψαρου (Pterois) και λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus), γεγονός που επιβαρύνει την οικολογική ισορροπία και επιβεβαιώνει την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση και έγκαιρες, προληπτικές παρεμβάσεις.
Συνολικά ευρήματα του προγράμματος Vodafone Posidonia
Μέχρι σήμερα, στο σύνολο των αποστολών του προγράμματος Vodafone Posidonia, υπό την επιστημονική καθοδήγηση του Καθηγητή Περιβαλλοντικής και Γεωλογικής Ωκεανογραφίας και Διευθυντή του Oceanus Lab, Γιώργου Παπαθεοδώρου, έχουν αποτυπωθεί 824.800 στρέμματα θαλάσσιου πυθμένα και έχουν εντοπιστεί 214.000 στρέμματα λιβαδιών Ποσειδωνίας.
Η χαρτογράφηση καλύπτει ένα εκτεταμένο τόξο στο Αιγαίο, περιλαμβάνοντας τη Σύρο, την Πάρο, την Αντίπαρο, το Δεσποτικό, τη Μύκονο, τη Δήλο, τη Ρήνεια, τη Μήλο, την Κίμωλο, την Πολύαιγο, τη Σίκινο, τη Φολέγανδρο, περιοχές του Αργοσαρωνικού (Αίγινα, Αγκίστρι, Ύδρα, Σπέτσες και Πόρος), ακτές της Νότιας Αττικής, καθώς και περιοχές της Ανατολικής Πελοποννήσου. Τα δεδομένα αυτά συνθέτουν έναν ολοένα και πιο αξιόπιστο ενοποιημένο χάρτη δράσης για τη στοχευμένη προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας.
Ο ενοποιημένος χάρτης ευρημάτων επιτρέπει την οριοθέτηση κρίσιμων ζωνών, την ενημέρωση των χρηστών της θάλασσας για βιώσιμες πρακτικές αγκυροβολίας, την ιεράρχηση παρεμβάσεων αποκατάστασης και τον εμπλουτισμό των τοπικών σχεδίων διαχείρισης. Το Vodafone Posidonia αξιοποιεί την τεχνολογία και τα επιστημονικά δεδομένα, μετατρέποντας τη γνώση σε πράξη για την προστασία του θαλάσσιου «πνεύμονα» της Μεσογείου.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Vodafone Posidonia επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του Ιδρύματος Vodafone https://www.vodafone.gr/idryma-vodafone/vodafone-posidonia.
