Αποζημίωση για τις καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών που απαιτούνται για τις υποθαλάσσιες έρευνες, κρίσιμες για την πρόοδο του μεγαλεπήβολου έργου Great Sea Interconnector, ζητά ο ΑΔΜΗΕ, σύμφωνα με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Μάνο Μανουσάκη, σε συνέντευξή του στο Bloomberg.
Το έργο, που αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα του κόσμου στον τομέα της μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με προϋπολογισμό 1,9 δισ. ευρώ.
Οι καθυστερήσεις σχετίζονται με τη χορήγηση αδειών για την ολοκλήρωση των ερευνών στον βυθό της θάλασσας, οι οποίες έχουν επηρεαστεί και από τις γεωπολιτικές εντάσεις στην ανατολική Μεσόγειο. Οι διαφωνίες με την Τουρκία για τις θαλάσσιες ζώνες έχουν οδηγήσει σε αναστολή των ερευνών, με χαρακτηριστικό περιστατικό την περικύκλωση ερευνητικού σκάφους από τουρκικά πολεμικά πλοία τον Ιούλιο του 2023, μεταξύ Καρπάθου και Κάσου.
Μέχρι σήμερα, ο ΑΔΜΗΕ έχει επενδύσει 250 εκατ. ευρώ στο έργο και έχει ολοκληρώσει περίπου το 60% των απαραίτητων ερευνών. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις θέτουν σε κίνδυνο τη χρηματοδότηση, καθώς οι τράπεζες ζητούν τεκμηρίωση για την καταβολή αποζημιώσεων, την οποία ο διαχειριστής δεν διαθέτει. Ο Μανουσάκης κάλεσε τις ελληνικές και κυπριακές ρυθμιστικές αρχές να προχωρήσουν άμεσα σε αποζημιώσεις για το 2024 και το 2025, χωρίς να διευκρινίσει το ακριβές ποσό.
Το έργο εντάσσεται στα έργα κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ και έχει ήδη εξασφαλίσει επιχορήγηση 657 εκατ. ευρώ για το τμήμα Κύπρου-Κρήτης. Έως τα τέλη Ιουνίου αναμένεται να ολοκληρωθεί και να παρουσιαστεί η ανάλυση κόστους-οφέλους για το υποθαλάσσιο τμήμα Κύπρου-Ισραήλ. Η πλήρης σύνδεση θα απαιτήσει την τοποθέτηση 1.200 χιλιομέτρων καλωδίου σε βάθη έως και 3.000 μέτρων.
Κομβικό στοιχείο για την πρόοδο του έργου θεωρείται η ολοκλήρωση, τον Μάιο, της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με την ηπειρωτική Ελλάδα. Όπως δήλωσε ο Μανουσάκης, η ενσωμάτωση της Κρήτης στο εθνικό σύστημα επιτρέπει την κατάργηση των μονάδων ορυκτών καυσίμων στο νησί, με εξοικονόμηση 550 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ αναμένεται απόσβεση του κόστους του έργου εντός τριών ετών.
Ο ΑΔΜΗΕ, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία που ανέπτυξε με το έργο της Κρήτης, προχωρά ήδη σε νέες διασυνδέσεις. Τον Μάιο υπεγράφη συμφωνία με την ιταλική Terna για ένα έργο σχεδόν 2 δισ. ευρώ, που θα τριπλασιάσει τη διασυνδετική ικανότητα Ελλάδας–Ιταλίας και θα ολοκληρωθεί το 2031. Παράλληλα, μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται η ολοκλήρωση της μελέτης σκοπιμότητας για τη σχεδιαζόμενη σύνδεση με τη Σαουδική Αραβία.
Ο Μανουσάκης αναφέρθηκε και στη στρατηγική κατεύθυνση του ΑΔΜΗΕ για την εξαγωγή «πράσινης» ενέργειας από την Ελλάδα προς τη Γερμανία και την Αυστρία. Η σύνδεση αυτή, που προτάθηκε το 2022, συγκεντρώνει ήδη ενδιαφέρον από την Αυστρία, την Κροατία και τη Σλοβενία. Τόνισε επίσης την ανάγκη ενίσχυσης των δικτύων ώστε να διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά την αυξανόμενη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές. Όπως υπογράμμισε, «με τα κλιματικά φαινόμενα που αντιμετωπίζουμε, δεν μπορούμε να κάνουμε βήματα πίσω στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
