Η ικανότητα τους αυτή ελέγχεται με βάση τις ελάχιστες απαιτούμενες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας, όπως αυτές περιγράφονται στο ΦΕΚ 1205/Β/26-8-2003. με τις ίδιες προϋποθέσεις ελέγχονται και οι οδηγοί, οι οποίοι, για διαφόρους λόγους, παραπέμπονται προς ιατρική εξέταση (λόγω ανανέωσης της άδειας οδήγησης, λόγω εφαρμογής της διάταξης της παρ. 5 του άρθρου 13 του Κ.Ο.Κ. κ.λ.π.)
Η ιατρική εξέταση διακρίνεται σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια.
Πρωτοβάθμια ιατρική εξέταση
Η πρωτοβάθμια ιατρική εξέταση γίνεται από ιδιώτες γιατρούς των ειδικοτήτων:
● Παθολόγου (και των συναφών ειδικοτήτων του αιματολόγου, γαστρεντερολόγου, ενδοκρινολόγου και ρευματολόγου) ή καρδιολόγου ή πνευμονολόγου ή έχοντες την ειδικότητα της Γενικής Ιατρικής. Η παθολογική εξέταση μπορεί να γίνει και από γενικούς γιατρούς ή γιατρούς χωρίς ειδικότητα, οι οποίοι έχουν άδεια άσκησης επαγγέλματος πέντε (5) τουλάχιστον χρόνια.
● Οφθαλμιάτρου.
● Κάθε γιατρός γνωματεύει στον τομέα της ειδικότητάς του, για την κατάσταση της υγείας του ενδιαφερομένου και εκδίδει ιατρικό πιστοποιητικό, στο οποίο περιλαμβάνεται υποχρεωτικά ο χαρακτηρισμός «ΙΚΑΝΟΣ» ή «ΑΝΙΚΑΝΟΣ». Τα ιατρικά πιστοποιητικά ισχύουν έξι (6) μήνες, από την ημερομηνία έκδοσής τους, εφόσον δεν έχουν κατατεθεί στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών.
● Πιστοποιητικά υγείας της πρωτοβάθμιας ιατρικής εξέτασης, δεν γίνονται δεκτά από την αρμόδια Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών αν κατατεθούν μετά την πάροδο εξαμήνου από την ημερομηνία έκδοσής τους.
● Όταν απαιτούνται ειδικές ιατρικές εξετάσεις, αυτές μπορούν να ενεργούνται από οποιοδήποτε ασφαλιστικό φορέα ή από ιδιώτες γιατρούς των αναγκαίων ειδικοτήτων κατά περίπτωση.
● Σε κάθε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι ο εξεταζόμενος εκπληρώνει τις ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και ψυχοδιανοητικής ικανότητας, βάσει του παρόντος διατάγματος, πάσχει όμως από πάθηση που είναι δυνατόν να τον καταστήσει ανίκανο για ασφαλή οδήγηση σε διάστημα μικρότερο από το καθοριζόμενο για ανανέωση της άδειάς του, ο γιατρός οφείλει να αναγράψει την πάθηση στο εκδιδόμενο πιστοποιητικό και να καθορίσει ανανέωση σε συντομότερο χρονικό διάστημα.
● Δικαίωμα για την ενέργεια της ιατρικής εξέτασης έχουν οι συμβεβλημένοι, για το σκοπό με τις οικείες Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, γιατροί του τόπου όπου ασκούν το επάγγελμά τους. Τόσο για την αρχική σύμβαση όσο και για την ανανέωση, είναι υποχρεωτική η κατάθεση στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών και σχετικής βεβαίωσης του οικείου Ιατρικού Συλλόγου.
● Η σύμβαση των ανωτέρω γιατρών με την οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιών είναι ετήσιας διάρκειας και ανανεώνεται αυτόματα κάθε έτος.
● Σε περίπτωση που σε κάποια ευρεία περιοχή δεν υπάρχουν συμβεβλημένοι γιατροί, η ιατρική εξέταση των ενδιαφερομένων γίνεται από κρατικά νοσηλευτικά ιδρύματα ή κρατικά κέντρα υγείας ή από συμβεβλημένους γιατρούς γειτονικών νομών. Ο γιατρός πρέπει να έχει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και πιστοποιητικό εγγραφής του οικείου Ιατρικού Συλλόγου.
Δευτεροβάθμια ιατρική εξέταση - ΔΙΕ
● Στις έδρες των Υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων της χώρας, συνιστώνται Δευτεροβάθμιες Ιατρικές Επιτροπές (ΔΙΕ) για την εξέταση υποψηφίων οδηγών ή οδηγών αυτοκινήτων και μοτοσικλετών. Κάθε ΔΙΕ συντίθεται από πέντε γιατρούς των ειδικοτήτων οφθαλμίατρου, παθολόγου, ωτορινολαρυγγολόγου νευροψυχιάτρου και ορθοπεδικού. Αν δεν υπάρχει νευροψυχίατρος, τότε μπορεί, αντί αυτού, να μετέχει νευρολόγος ή ψυχίατρος, ανάλογα με την πάθηση του εξεταζόμενου. Ο αρχαιότερος από αυτούς ασκεί καθήκοντα Προέδρου της Επιτροπής. Καθήκοντα γραμματέως της ΔΙΕ. ανατίθεται σε υπάλληλο της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών. Αν είναι αδύνατη η συγκρότηση της ΔΙΕ με τις παραπάνω πέντε ειδικότητες, έτσι ώστε να είναι υποχρεωμένοι οι ενδιαφερόμενοι κάτοικοι της συγκεκριμένης περιοχής να μεταβούν σε άλλο, μη όμορο νομό, τότε είναι επιτρεπτή η συγκρότηση της ΔΙΕ με λιγότερους γιατρούς, αλλά οπωσδήποτε με αυτούς των ειδικοτήτων παθολόγου και οφθαλμιάτρου. Αν εξετάζονται όμως νευρολογικά ή ψυχιατρικά ή ωτορυνολαρυγγολογικά ή ορθοπεδικά περιστατικά, είναι υποχρεωτική η παρουσία και γιατρού αντίστοιχης ειδικότητας. Σε αδυναμία παρουσίας γιατρού της απαιτούμενης ειδικότητας, ο ενδιαφερόμενος παραπέμπεται με έγγραφο της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών ΔΙΕ., της πλησιέστερης Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών.
● Η συγκρότηση ΔΙΕ.. ενεργείται με απόφαση του οικείου Νομάρχη, κατόπιν προτάσεως του οικείου Ιατρικού Συλλόγου. Η θητεία των μελών και του γραμματέα της ΔΙΕ είναι τριετής και δύναται να ανανεώνεται. Η θητεία των μελών των ΔΙΕ που λειτουργούν ήδη δεν θίγεται από τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος. Οι ΔΙΕ συνεδριάζουν με την παρουσία όλων των μελών και του Γραμματέα. Ο αριθμός των συνεδριάσεων καθορίζεται ανάλογα με τις ανάγκες της Υπηρεσίας.
Η αρμοδιότητα των ΔΙΕ, ανάγεται στην εξέταση από τα μέλη τους, κατά ειδικότητα:
● Των υποψηφίων οδηγών αυτοκινήτων και μοτοσικλετών οι οποίοι υπερέβησαν το 65ο έτος της ηλικίας τους και πρόκειται να τους χορηγηθεί, για πρώτη φορά, άδεια οδήγησης.
● Των υποψηφίων οδηγών που κρίνονται ΑΝΙΚΑΝΟΙ από την πρωτοβάθμια ιατρική εξέταση, εφόσον ζητείται από του ίδιους.
● Των κωφαλάλων.
● Των οδηγών που έχουν υποχρέωση ανανέωσης της άδειας οδήγησης, εφόσον η αρχική εξέτασή τους, έγινε από ΔΙΕ, εκτός από τους οδηγούς με κινητικά προβλήματα, οι οποίοι αντί της ΔΙΕ, μπορούν να αξιολογούνται από το Κέντρο ΗΝΙΟΧΟΣ/Ε.Ι.Α.Α., ή του ισότιμου με τη ΔΙΕ οργάνου, το οποίο έχει εξουσιοδοτηθεί για το σκοπό αυτό από τις οικείες διατάξεις.
● Των υποψήφιων οδηγών ή οδηγών γενικά, καθώς και των οδηγών που παραπέμπονται από την Υπηρεσία για ιατρική εξέταση ή επανεξέταση βάσει των διατάξεων της παρ. 8 του άρθρου 13 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, που κυρώθηκε με το Ν. 2696/1999 ή βάσει άλλων διατάξεων ή όταν τούτο κρίνεται αναγκαίο από την οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών.
● Των υποψηφίων οδηγών ή οδηγών που τελούν σε αναβολή στράτευσης για λόγους υγείας, ή έχουν κριθεί ανίκανοι για στράτευση, ή όταν έχουν απολυθεί με απολυτήριο στρατού με την ένδειξη 12 ή 13, ή 14 ή 15.
● Των υποψηφίων οδηγών ή οδηγών, οι οποίοι παρουσιάζουν μαθησιακή δυσκολία (δυσλεξία κλπ). Κατά την εξέτασή του από τη ΔΙΕ, ο υποψήφιος προσκομίζει πρόσφατη ειδική διαγνωστική έκθεση ότι είναι άτομο με μαθησιακή δυσκολία (δυσλεξία κλπ), η οποία χορηγείται από το σχετικό για το σκοπό αυτό τομέα Κρατικού Ιδρύματος ή Κρατικού Νοσοκομείου ή από εξειδικευμένο ψυχίατρο.
● Των υποψηφίων οδηγών ή οδηγών, οι οποίοι παρουσιάζουν προβλήματα κινητικότητας ή ακρωτηριασμού άκρου - άκρων ή μικτού τύπου (ορθοπεδικά - νευρολογικά) προβλήματα.
● Των υποψηφίων οδηγών ή οδηγών, όπου υποχρεούνται να εξεταστούν κατά περίπτωση από τη ΔΙΕ, βάσει του παρόντος διατάγματος.
● Οι αποφάσεις των ΔΙΕ διατυπώνονται σε χωριστό πρακτικό «Πόρισμα Εξέτασης», για κάθε εξεταζόμενο, το οποίο υπογράφεται από όλα τα μέλη και το Γραμματέα.
● Η ψυχιατρική εξέταση γίνεται από τον ψυχίατρο της ΔΙΕ, ο οποίος, αν απαιτείται, μπορεί να ζητήσει, συμπληρωματικά, Πιστοποιητικό Ψυχιατρικής Εξέτασης από την Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου ή από Διευθυντή Ψυχιατρικής Κλινικής ή Πιστοποιητικό Παρακολούθησης από τον θεράποντα ιατρό.
● Οι ΔΙΕ, δύναται να παραπέμπουν για αξιολόγηση ικανότητας οδήγησης υποψηφίων οδηγών ή οδηγών με κινητικά προβλήματα ή ακρωτηριασμού άκρου ή άκρων ή μικτού τύπου (ορθοπεδικά - νευρολογικά) στο Κέντρο ΗΝΙΟΧΟΣ του Ε.Ι.Α.Α., ή από ισότιμο με τη ΔΙΕ οργάνου, το οποίο έχει εξουσιοδοτηθεί για το σκοπό αυτό από τις οικείες διατάξεις. Στην προκειμένη περίπτωση οι ανωτέρω υπηρεσίες χορηγούν σχετική «ΒΕΒΑΙΩΣΗ» αξιολόγησης προς την παραπέμπουσα ΔΙΕ, δεσμευτική στην έκδοση του «Πορίσματος Εξέτασης» που τελικά θα εκδοθεί από την αρμόδια ΔΙΕ.
Υποβολή δικαιολογητικών
● Όποιος κρίνεται ΑΝΙΚΑΝΟΣ από την πρωτοβάθμια ιατρική εξέταση, μπορεί να ζητήσει την επανεξέτασή του, από την αρμόδια ΔΙΕ, υποβάλλοντας σχετική ένσταση στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών εντός ενός έτους από την ημερομηνία της πρωτοβάθμιας ιατρικής εξέτασής του. Για την εξέτασή του ενδιαφερομένου από την αρμόδια ΔΙΕ, απαιτείται η καταβολή στην Εθνικά Τράπεζα της Ελλάδος, ποσού ίσου με αυτό που κάθε φορά καταβάλλεται για την εξέταση από παθολόγο και οφθαλμίατρο μαζί (συνολικό ποσό) υπέρ του λογαριασμού του Ν.Δ. 638/1970.
● Η καταβολή του ποσού αυτού δεν απαιτείται, σε περίπτωση που η εξέταση αυτή διενεργείται κατ' εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 8 του άρθρου 13 του ΚΟΚ ή με πρωτοβουλία της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών.
● Σε κάθε περίπτωση δευτεροβάθμιας ιατρικής εξέτασης υποψηφίου για χορήγηση άδειας των κατηγοριών Γ΄, Δ΄, Γ΄+Ε΄, Δ΄+Ε΄, Β΄ για οδήγηση ΕΔΧ αυτοκινήτων, επιβάλλεται η επίδειξη απολυτηρίου στρατού ή του φύλλου πορείας ή πιστοποιητικού στρατολογικής κατάστασης τύπου «Α». σε περίπτωση που δεν επιδειχθεί στους γιατρούς το στοιχείο αυτό, το «Πόρισμα Εξέτασης» δε γίνεται δεκτό από την Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών.
● Υπεύθυνη Δήλωση του Ν. 1599, που θα αναφέρεται η μη υποβολή σε άλλη σχετική υπηρεσία αίτηση για ιατρική εξέταση, το τελευταίο τρέχον έτος.
● Αίτηση, δύο (2) φωτογραφίες, φωτοτυπία αστυνομικού δελτίου ταυτότητας, φωτοτυπία άδειας οδήγησης (αν υπάρχει).
● Η επίδειξη του βιβλιαρίου υγείας του υποψηφίου οδηγού ή οδηγού στους γιατρούς είναι υποχρεωτική. Σε περίπτωση απώλειας ή μη προσκόμισης βιβλιαρίου υγείας, η ΔΙΕ, αν κρίνει σκόπιμο, υποδεικνύει τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις.
Εκτός των ανωτέρω για:
● Του υποψήφιου οδηγούς άνω των 65 ετών που πρόκειται να τους χορηγηθεί για πρώτη φορά άδεια οδήγησης είναι υποχρεωτική η προσκόμιση στην ΔΙΕ:
1. ηλεκτρογραφήματος τελευταίου τριμήνου με τη σχετική ιατρική γνωμάτευση,
2. ακοομετρικό διάγραμμα.
● Τους βαρήκοους, ακοομετρικό διάγραμμα, με ωστέινη και αέρινη καμπύλη.
● Ο ενδιαφερόμενος που έχει εξεταστεί από τη ΔΙΕ, ή από τον ΗΝΙΟΧΟ/Ε.Ι.Α.Α., ή από ισότιμο με τη ΔΙΕ όργανο, το οποίο έχει εξουσιοδοτηθεί για το σκοπό αυτό από τις οικείες διατάξεις και έχει κριθεί ΑΝΙΚΑΝΟΣ, δεν μπορεί να εξετασθεί εκ νέου από τις παραπάνω υπηρεσίες, αν δεν περάσει ένας χρόνος από την εξέταση του αυτή.
● Με την πάροδο του απαιτούμενου χρόνου, ο ενδιαφερόμενος δικαιούται σε επανεξέταση από τη ΔΙΕ, εφόσον προσκομίσει ιατρικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η πάθησή του βελτιώθηκε ή ιάθηκε.
Τοπική αρμοδιότητα ΔΙΕ
● Οι ΔΙΕ συνιστώνται στις έδρες των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων και έχουν αρμοδιότητα στο σύνολο της περιοχής συγκεκριμένης Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών. Υποχρεούνται όμως, σε εξέταση των υποψηφίων οδηγών ή οδηγών που παραπέμπονται από τις κοντινότερες Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών, των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, στις οποίες δεν είναι δυνατή η συγκρότηση των ΔΙΕ.
