Στην αιχμή των αλλαγών που προωθεί η κυβέρνηση βρίσκεται η μείωση της κρατικής χρηματοδότησης των κομμάτων και οι διατάξεις με τις οποίες επιχειρείται η καταπολέμηση της ανωνυμίας των πηγών χρηματοδότησης, με την υποχρέωση καταγραφής του συνόλου των εισφορών που δίδουν και που δέχονται οι δικαιούχοι χρηματοδότησης.
Η τακτική κρατική χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και των συνασπισμών κομμάτων ανέρχεται σε ποσοστό 0,05% των πραγματοποιηθέντων καθαρών εσόδων του ετήσιου κρατικού απολογισμού του προηγούμενου οικονομικού έτους για λόγους δημοσιονομικής προσαρμογής. Επιπλέον, το ποσοστό υπολογίζεται στο εξής επί τη βάσει υπαρκτών και όχι πιθανολογούμενων οικονομικών μεγεθών. Η εκλογική κρατική χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και των συνασπισμών ανέρχεται πλέον σε ποσοστό 0,008% των πραγματοποιηθέντων καθαρών εσόδων του ετήσιου κρατικού απολογισμού του προηγούμενου οικονομικού έτους.
Τραπεζικοί λογαριασμοί
Με το σχέδιο νόμου όλα τα έσοδα και οι δαπάνες των κομμάτων θα διακινούνται μέσω ενός έως τριών τραπεζικών λογαριασμών, που θα τηρούνται σε τρία πιστωτικά ιδρύματα. Οι δαπάνες θα αποδεικνύονται με ταμειακές αποδείξεις, τιμολόγια, τραπεζικές επιταγές, εμβάσματα και κάθε άλλο πρόσφορο μέσο ώστε να πιστοποιείται εμφανώς το πρόσωπο του χρηματοδότη. Αντίστοιχες προβλέψεις γίνονται και για όλα τα έσοδα και τις δαπάνες ανά νομικό πρόσωπο που λειτουργεί από τα κόμματα ως κέντρο ερευνών και μελετών.
Χρηματοδότηση με SMS
Για κάθε δικαιούχο χρηματοδότησης, η χρηματοδότηση θα γίνεται σε τραπεζικό λογαριασμό με ονομαστικές καταθέσεις ή με άλλη μέθοδο με την οποία θα μπορεί να ταυτοποιηθεί το φυσικό ή το νομικό πρόσωπο που χρηματοδοτεί. Επί παραδείγματι μπορεί να χρησιμοποιηθούν σύγχρονες μέθοδοι μαζικής χρηματοδότησης από τους πολίτες μέσω κινητών τηλεφώνων σύμφωνα με το Ν. 3783/2009 «Ταυτοποίηση των κατόχων και χρηστών εξοπλισμού και υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας και άλλες διατάξεις». Κάθε εισφορά σε πολιτικό κόμμα και συνασπισμό κομμάτων που υπερβαίνει τα 1.500 ευρώ διενεργείται υποχρεωτικά μόνο μέσω των τραπεζικών λογαριασμών.
Τέλος για τα ανώνυμα κουπόνια
Στην κατεύθυνση της διαφάνειας, «καταργούνται πλέον τα ανώνυμα κουπόνια που διατίθενται από τα κόμματα, με τρόπο ανεξέλεγκτο που αφήνει υπόνοιες για παράνομο πλουτισμό και πελατειακές συναλλαγές ιδιωτών-χρηματοδοτών με τα πολιτικά κόμματα και τους συνασπισμούς κομμάτων». Στο εξής υποχρεωτικά θα αναγράφεται στο κάθε κουπόνι το ονοματεπώνυμο, ο ΑΦΜ ή ο αριθμός του δελτίου της Αστυνομικής Ταυτότητας του αγοραστή - χρηματοδότη. Η απαγόρευση της χρηματοδότησης προς τα πολιτικά κόμματα από φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν την ελληνική ιθαγένεια, επεκτείνεται και στα νομικά πρόσωπα που δεν έχουν την έδρα τους στην ελληνική επικράτεια. Η απαγόρευση να χρηματοδοτούνται τα κόμματα από ΝΠΙΔ κρίνεται, με βάση την αιτιολογική έκθεση, προδήλως ανεφάρμοστη. «Εάν υπάρχει διαφάνεια χρηματοδότησης δεν εξυπηρετεί κάποιο σκοπό η εν λόγω απαγόρευση», αναφέρει η αιτιολογική έκθεση και έτσι στο εξής τα ΝΠΙΔ δεν περιλαμβάνονται σε όσους απαγορεύεται να χρηματοδοτούν κόμματα.
«Φρένο» στα δάνεια
Με το νομοσχέδιο απαγορεύεται η χορήγηση δανείων από τις τράπεζες προς τους δικαιούχους της κρατικής χρηματοδότησης με εγγύηση την κρατική χρηματοδότηση πέραν του τρέχοντος οικονομικού έτους. Στόχος είναι, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, να καταπολεμηθεί το φαινόμενο του σημερινού άκρατου δανεισμού των κομμάτων με εγγύηση την κρατική χρηματοδότηση. «Το επιβαρυντικό στοιχείο της υπάρχουσας κατάστασης είναι ότι τα κεφάλαια για την αποπληρωμή αυτών δανείων δεν είναι υπαρκτά αλλά πιθανολογούμενα με βάση τις επόμενες κρατικές χρηματοδοτήσεις στις οποίες προσβλέπουν», αναφέρει η αιτιολογική.
Το όριο χρηματοδότησης ενός πολιτικού κόμματος ή συνασπισμού, από το ίδιο πρόσωπο, κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους αυξάνεται από τα 15.000 στα 20.000 ευρώ.
Τέλος στα εισιτήρια για ετεροδημότες
Εισάγεται απαγόρευση χορήγησης εισιτηρίων μετακίνησης ετεροδημοτών από τα πολιτικά κόμματα και τους συνασπισμούς των κομμάτων κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, προκειμένου να εξαλειφθεί το φαινόμενο εξαγοράς ψήφων. Η διάταξη κρίθηκε αναγκαία διότι έτσι παραβιάζεται η ισότητα των ευκαιριών κατά τον εκλογικό αγώνα, διότι το κόμμα ή ο συνασπισμός που τυγχάνει να έχει τέτοιου είδους οικονομική ευχέρεια ευρίσκεται σε ευνοϊκότερη θέση έναντι ενός άλλου που δεν τη διαθέτει, με αποτέλεσμα να αλλοιώνεται η πολιτική βούληση.
Στο ίδιο αιτιολογικό πνεύμα τίθεται και η απαγόρευση διαφοροποίησης στην τιμολόγηση των εξόδων και στην παροχή ποσοστού έκπτωσης από τις επιχειρήσεις τύπου μεταξύ των κομμάτων και των συνασπισμών κομμάτων.
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και διάταξη που αναφέρει ότι «η παρουσίαση διά των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών του περιεχομένου των καταγγελιών με εξαίρεση τις καταγγελίες που αφορούν την προεκλογική δραστηριότητα κομμάτων και συνασπισμών κομμάτων, κατά τον τελευταίο μήνα πριν τη διενέργεια των εκλογών για την ανάδειξη αιρετών αντιπροσώπων στη Βουλή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επισύρει για τους παραβάτες τις κυρώσεις».
